SOSYOKRİTİK
Nejat SUCU

Çalışma olanakları ve gelir kaynakları.

Yasal ikamet izni olan veya Hollanda tabiatına sahip olan göçmenler Hollandalılar gibi çalışma imkanına sahiptirler. Bir sözleşme ile kayıt altına alınan hizmetin karşılığında, yasal olarak belirlenen gelir ve kazanç sağlanır. Hollanda Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) her yıl 1 Ocak ve 1 Temmuz tarihlerinde başlayan, Yasal Brüt Asgari Ücreti ( Wettelijke Bruto Minimumloon ) belirler. Geçen dönemde olduğu gibi, bu kabinede Hollanda’da çalışan insan sayısını artırmak için bazı ekonomik tebdirler almış bulunmaktadır.Daha fazla çalışan insan demek, devlet kasasına daha fazla gelir vergisi, sigorta gelirleri ve daha az ödenek giderleri demektir. Son yıllarda göçmen kadınların daha fazla iş pazarına kazandırılması için çeşitli tebdir ve çalışmalar yapılmaktadır.
Sosyal devletin iflası
Geçmişte uygulanan politikaların sonuç vermeye başladıĝı bir sürece girdik. Hollanda sosyal devletinin sona erdirilmesi için politikalar uygulanmaya başladı bile. Hollanda sosyal devleti artık katılım toplumu “ Participatiesamenleving “ oldu. Bundan, tabiki daha fazla etkilenen. fakir göçmenler, % 30 ’ dan daha fazla fakirlik içinde büyüyen Türk çocukları ve zengin bir Hollanda’da fakirlik ve yokluk içinde yaşayan göçmenler olmakta.
1.Hollanda’da kimlerin çalışma imkanı vardır ?
1.1- 28 Avrupa Ekonomik Topluluğu Üyesi (AT) ülkelerinin çoĝunluĝu,
1.2-Yasal çalışma iznine sahip olan göçmenler (Arbeid is vrij toegestaan),
1.3-Hollanda tabiatına sahip olan göçmeler,
1.4 –Hollanda’ya bir çalışma izniyle gelen ve Hollanda’da ve bir diğer AT ülkesinde bulunamayan iş gücü ve görevliler. Örneğin ; bir vakıfa bağlı din görevlileri (Tewerkstellingsvergunning )
1.5-Kennismigranten ( Bilgi Göçmenleri ), Çalışma iznine (tewerkstellingsvergunning) gerek kalmadan Hollanda Adalet Bakanlıĝı Göçmenler ve Vatandaşlık Kurumu (IND) ve işverenler arasında yapılan bir sözleşme ile, yüksek düzeyde kalifiyeli beyin göçü veya bir bilim adamının Hollanda’da istihdam uygulamasıdır,
1.6 Hollanda ‘da bir eĝitim gören göçmen öĝrenciler, haftada maximum 10 saat çalışabilirler.
2. İş sözleşmesi ve istenen şartlar (Arbeidsovereenkomsten en voorwaarden):
• İş şözleşmeleri genelde sürekli veya süresiz olur (arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd of onbepaalde tijd ),
• İş sözleşmesinde en fazla 3 aylık deneme süresi (proeftijd) belirtilmiştir,
• Belirli brüt saatlik, günlük veya aylık kazancın belirtilmesi gerekir,
• Amir, işçi ve işveren ilişkisinin belirtilmesi gerekir,
• Tatil süresi,13.aylık kazanç ve diğer sartlar o iş dalının Toplu İş Şözleşmesine uygun bir biçimde (Collectieve Arbeids-overeenkomst) belirlenmiş olup ,iş hukukuna (Arbeidsrecht) ve Hollanda Anayasa’sına (Burgerlijk Wetboek) uygun olması gerekir.

3. İş sözleşmelerinin çeşitleri (Soorten Arbeidsovereenkomsten),
• Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd (vast), süresiz iş sözleşmesi,
• Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd (tijdelijk), belirli bir zaman için geçici iş sözleşmesi.
• Proje bazında proje boyunca veya en fazla 3 yıllık iş sözleşmesi,
• Uitzendcontract, Özel İstihdam İş Bürosu Sözleşmesi,
• Freelance denen, ihtiyaç olduğu zaman belirli bir hizmet için verilen iş sözleşmesi,
• Flex veya 0 – uren kontrakt, 0 ile 40 saat arasında değişen sözleşme,
• İşveren bu iş sözleşmesinde toplam belirli bir saat çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır (Min / max – arbeidovreenkomst ).
• Detachering; belirli bir süre, bir hizmetlinin ve işgücünün başka bir işverene kiralanması,
4. İş bulma olanakları ve bunların oluşturulması;
• Bölgesel UVW Werkbedrijf denen (İşkur ve İşveren Sigorta Kurumu) aracılıĝıyla,
• Belediyelerin iş ve eĝitim projeleri aracılıĝı ile,
• Uitzendbüro denen özel iş ve işçi bulma büroları issizlere bir günden başlıyarak ve de toplam 3 yıl devam edebilen sözleşmeler,
• Komşu, okul arkadaşı ve akrabaların referansı ile bulunan işler,
• İşsiz, kısmen malül ve uzun süreli issiz olanları belirli bir işe yerleştirmede özel iş burolarının (Reintegratiebedrijven) yardımlarıyla,
• İş ve isçi büroları son yıllarda internet üzerinden insanlara iş bulmada yardım etmektedirler. Gelecek yıllarda internetin kullanımı daha da önem kazanacaĝı kesindir.

1 Ocak 2015 ‘ den başlayan ve Uyum Yasası ( Participatiewet ) çerçevesinde; Bedensel ve zihinsel engelleri olan kişi, devletin ve belediyelerin’de desteĝinde oluşturulan iş yerlerinde, kendi güçlerine ve randımanına uygun bu işyerlerinde çalışarak yaşamlarını faydalı bir biçimde ve belirli bir kazanç saĝlıyarak geçirirler. Bu konuda hükümet, sosyal ortaklar, sendikalar ve işverenler arasında 100.000’nin üzerinde iş olanakları yaratılması için anlaşmalar yapılmıştır. Bu anlaşmanın yerine getirilmediĝini duymaktayız. Yeni kurulan Hollanda kabinesi bu konuda yeni çalışmalar yapacaktır mutlaka.
5. Belediyerin uyum burolarının yardımları ile, uzun bir süre issiz olan ve sosyal geçim yardımı alan issizler için, işverene maddi yardım edilerek yeni istihdamın yaratılması sağlanmakta.

Neler yapabiliriz ?
Göçmenlerin iş imkanlarını, refah düzeylerini geliştirmek ve de yüksek düzeyde işsizlik oranını azaltmada daha önceki yıllarda olduĝu gibi iş ve eĝitim projelerinin zaman kaybetmeden yeniden uygulamaya konması gerekir. Bu konuda Türkleri temsil eden bölge, şehir mecliş üyeleri bir çok strajik kurumlarla ortak projelerin hazırlanmasını belediye’nin yetkili encümeninden isteyebilirler ve bu projelerin yaşama geçirilmesini sağlayabilirler.
Sosyal çıtamızı yükseltmek
Tabiki bu konuda uygulmayı ve hizmeti yürütecek ciddi kurumlar ve destekleyen lobilerin olması gerekir. Gelecek yıllarda Türk toplumunun kazançlarını yükselterek, orta ölçekli işveren grublarında temsil edilmeleri gerekir. Orta ölçekli Türk işverenlerinin oluşması, Hollanda’ ya uyumda gerekli olan en temel taşlardan biridir.

5.1 Federasyonlarda Göçmenlere Destek Projeleri ( Stimuleringsprojecten Allochtone Groepen( SPAG )
Göçmenlere, iş, eĝitim, sosyal destek verecek projelerin yaşama geçirilmesi gerekir. Hollanda Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlıĝı bu konuda öncülük yaparak göçmen grublara hizmet verebilecek katılımın kolay olduĝu 100 projenin yaşama geçirilmesi gerekir. Bugün yapılan hizmet ve yatırımlar yarının kazancı olarak Hollanda´ya geri dönecektir.

Soru ve dileklerinizi sucu12@zonnet.nl e – posta adresime bekler saygılarımı sunarım.

Yazdır | Kapat