Ufuk Gazetesi

Batının silah ambargosu Türkiye’yi nasıl etkiler?

Batının silah ambargosu Türkiye’yi nasıl etkiler?
82
19 Ekim 2019 - 7:27

Türkiye’nin Suriye’de geçen hafta Fırat Nehri’nin doğusunda başlattığı operasyonun ardından bazı Batılı ülkeler Ankara’ya silah satışını kısmen veya tamamen durdurdu.

Bu ülkeler Almanya, İtalya, İngiltere, Fransa, Çek Cumhuriyeti, Norveç, Hollanda, İsveç ve Finlandiya olarak sıralanıyor.

Ülkelerin getirdiği silah yasakları arasında bazı farklılıklar bulunuyor. Örneğin Almanya, İngiltere ve Fransa, Suriye’de kullanılabilecek türden silahların satışları için yeni satış lisansı verilmeyeceğini açıkladı.

İtalya ve Norveç de Suriye’de kullanılıp kullanılmayacağına bakılmaksızın Türkiye’ye yeni silah ihraç izni vermeyecek.

Çek Cumhuriyeti ise gelecekteki lisansların yanı sıra mevcut bütün silah lisanslarını askıya aldığını açıkladı.

Bu ülkelerin kararları Türkiye’yi nasıl etkileyecek?

Türkiye bu ülkelerden hangi silahları ithal ediyor?

Küresel silah ticaretini takip eden ve bu alanda en geniş veri tabanına sahip olan kurumlardan Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre Türkiye 2014-2018 döneminde bu ülkelerden çeşitli silahlar ve askeri ürünler ithal etti.

Bu ürünler ülkelerine göre şöyle listeleniyor:

  • Fransa: Askeri gözlem uçaklarına monte edilmek için Ocean Master radarları
  • Almanya: Leopard tankı, Reis sınıfı denizaltı, TSK’ya ait çeşitli uçaklar ve gemiler için dizel ve turboprop motorlar.
  • İtalya: 6 adet ATR72-600 uçağının Deniz Karakol Uçağı’na dönüştürülmesini kapsayan “Meltem III” projesi, A-129C Mangusta (ATAK) helikopterleri, Göktürk-1 gözlem uydusu, aralarında MilGem savaş gemilerinin de bulunduğu gemilere monte etmek için Compact 40L70 ve Super Rapid 76mm tipi silahlar. SIPRI’ye göre Türkiye, 2014-18 yılları arasında İtalya’nın en büyük silah alıcısı oldu.
  • Hollanda: Gemilerde kullanmak için 12 hava radarı.

Türkiye’nin bu ülkelerden ithal ettiği silahların değeri ne kadar?

Türkiye’nin ithal ettiği silahların değerine dair farklı veriler bulunuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye 2018’de “Silahlar ve mühimmat, bunların aksam, parça ve aksesuarı” gümrük koduyla 365 milyon dolar ithalat yaptı. Bu ithalatın içinde ilk sırayı 100 milyon dolarla Bulgaristan aldı. Silah ithalatını kısıtlayan veya sonlandıran ülkelerden İtalya, Almanya ve Çekya sırasıyla, Türkiye’nin en çok silah ithal ettiği 8., 9. ve 10. ülke oldu.

Fakat başka kaynaklarda silah satışlarına dair farklı veriler bulunuyor.

Örneğin Almanya Dışişleri Bakanlığı, Sol Parti’nin soru önergesine verdiği cevapta Almanya’nın 2018’in ilk 10 ayında 202 milyon Euro silah sattığını açıklamıştı.

Alman gazetesi Bild’e göre 2018 sonunda ihracat rakamı önceki yılın üç katına çıkarak 243 milyon Euro oldu, Almanya silah ihracatının üçte birini Türkiye’ye yaptı. TÜİK’e göreyse 2018’de Almanya’dan silah ithalatı 14 milyon dolardı. Almanya Dışişleri Bakanlığı verisi ile TÜİK verisi arasında 16 kattan fazla bir fark var.

Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği’nin 2018 faaliyet raporuna göre Türkiye’nin 2018’deki ithalatı 1,6 milyar dolar oldu. Bunların yarısı AB’den, yüzde 41,8’i ABD’den, yüzde 7,6’sı ise diğer ülkelerden alındı. Derneğe göre Türkiye’nin ithalatı bir önceki yıla göre yüzde 59 arttı, 2016’ya kıyasla ise neredeyse iki katına çıktı. Bunun arkasındaki nedenler arasında “sektörü etkileyen gizli ambargolar nedeniyle stok yaratma çabası” gösteriliyor.

Derneğe göre kara savunması amaçlı ithalat 739 milyon dolar oldu. Bunun 447 milyonu AB ülkelerinden yapıldı. Deniz savunması amaçlı ithalat 165 milyon dolar oldu. Bunun da 92 milyonu AB ülkelerinden yapıldı.

ABD’den ithalatın AB’nin önünde olduğu tek alan ise askeri havacılık oldu. Bu alandaki 522 milyon dolarlık ithalatın 348’i ABD’den gerçekleşti.

Uzmanlar, bu yaptırımların kısa vadede de uzun vadede de Türkiye’yi etkilemeyeceğini düşünüyor.

Kısa vadede Türkiye’nin bu operasyon için gerekli olan silah ve mühimmat stokuna sahip olduğunu söyleyen uzmanlar, uzun vadede de Türkiye’nin Batılı ülkelerin silah sistemlerine mecbur olmadığını vurguluyor.

Deutsche Welle’ye konuşan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, silah ambargolarının Türkiye’yi güçlendireceğini, 15 yıl önce silah ihtiyaçlarının yüzde 20’sini ülke içindeki üretimlerle karşılayabilen Türkiye’de bugün bu oranın yüzde 70’in üzerine çıktığını söylemişti.

SON EKLENEN FİRMALAR

Ufuk Gazetesi Hollanda'nin en uzun soluklu Türkçe gazetesi Türkiye haberleri - nieuws van Turkije, Hollanda haberleri - nieuws van Nederland

film izle