Hollanda’nın yanısıra Avrupa’nın değişik ülkelerinde çalışan yüzbinlerce gurbetçi, yaz döneminde tatilini geçirmek üzere memleketlerine doğru yola çıkıyor. Binlerce kilometre yolu kat ettikten sonra, Kapıkule başta olmak üzere değişik sınır kapılarından Türkiye’ye girmenin sevincini yaşayacak olan vatandaşımız, memleketlerinde bir süre kaldıktan sonra geldikleri ülkelere doğru tekrar yola çıkacak.
HABER-DOSYA: Hamit SÜRMENELİ, Murat YAKAR, Nejat SUCU, H. Nuray TUNA (Bossink)
İşte bu gidiş ve dönüşün daha sağlıklı, güvenli, ekonomik ve huzurlu olmasını istiyorsanız o halde okuyacağınız bu haber tam da size göre demektir. Lütfen 'Bana bir şey olmaz' demeyin ve sizler için kaleme alınan bu haber dosyayı en ince detaylarına kadar okuyun...
Sağlık sigortaları, pasaportlar, çeşitli hak ve hukuklarınız, yol için alınması gereken tedbirler, Türkiye'de otoyol kartları (KGS) mağduru olacak mıyız? Eşinize ve dostunuza telefon mu götüreceksiniz? Kaza uzmanı Ethem Emre'nin önemli uyarı ve tavsiyelerinin yer aldığı röportaj, Macaristan sınır kapısında sigara yüzünden dünyası zindan edilen Mehmet Çalhan'ın yaşadıkları, Büyükelçiliklerimizin adresleri ile beraber alternatifli yol haritanız ve daha neler neler...
EŞYALARIN LİSTESİNİ HAZIRLAYIN:
Seyahat öncesi mutlaka gerekli olan eşyaların bir listesini hazırlayın. Eğer hazırlamazsanız, tatile gidip bavulunuzu açtığınızda mutlaka unuttuğunuz bir şeyler olduğunu göreceksiniz.
Acil durumlarda gerekli olanları belirleyin!
Bunların dışında, cüzdanınızda kendinizle ilgili acil durumlarda gerekli olabilecek bilgiler bulundurun. Kan grubu, adres, telefon ve bir yakınınızın telefonu bunların başında geliyor.
ÖNEMLİ EVRAKLAR:
Tatile çıkarken yanınıza almayı unutmamanız gerekenlerin listesi de uzayıp gidiyor. Pasaportunuz, biletleriniz, para, kredi kartlarınız, otel teyidi, sigorta belgeleriniz, ehliyetiniz, nüfus cüzdanınız, gideceğiniz yerin haritası ve rehber kitap, varsa seyahat sigortanız, cep telefonunuz ve özellikle şarj aleti, sürekli kullandığınız ilaçlarınız, fotoğraf makinesi, kamera, küçük bir dikiş seti ve küçük tatil rahatsızlıklarına karşı önlem olarak yanınıza alacağınız ilk yardım malzemeleri bunların başlıcaları.
Evrakların geçerlilik sürelerine dikkat!
- Seyahat öncesi aile fertlerinin pasaport geçerlilik süresinin yanı sıra; ehliyet, sağlık sigortası ve oturum kartı gibi önemli evrakların da geçerlilik süresini kontrol ederek, yanınıza aldığınızdan emin olunuz.
- Pasaportların yanı sıra oturum ve çalışma izinlerini gösteren belgeleri yanınızda bulundurunuz.
- Ödenek aldığınız kurumdan yazılı izin belgesini temin ediniz.
- Askerlik yaşına ulaşmış asker adaylarının askerlik işlemlerinin ertelendiğinden emin olunuz.
- İyi bir araç bakımı yaptırarak gerekli araç evraklarının yanınızda olduğundan emin olunuz.
- Banka ödemelerinde problem yaşamamak için bankanızda bir miktar meblağ bulundurunuz.
- Evinizin bir yedek anahtarını güvendiğiniz birisine vererek postalarınızı kontrol altına alabilirsiniz.
- Araçları ile seyahat edecek yurttaşlarımız yolculuk esnasında sorun yaşamamak için, bazı ülkelerde zorunlu olan otoban parasının karşılığı sayılan otoban etiketini (Vignet) ANWB’den temin edebilirler.
SAĞLIK:
- Hepatit A, DTP (Difteri, tetanos ve sıtma) ve grip aşısı gibi aşıları yaptırmayı unutmayın. Zira sağlık sigortaları genelde bu aşıların giderlerini ön tedbir olarak karşılamaktadır.
- Devamlı ilaç kullanıyorsanız yanınızda ilaç pasaportunuzu bulundurunuz. Çünkü, devamlı kullanılan ilaçlar Hollanda’da en fazla altı ay süre ile temin edilebilmektedir.
- Türkiye’de kalacağınız süre içerisinde sağlık hizmetlerinden faydalanabilmek için, T.C. Sosyal Sigortalar Kurumu’ndan onay almanız gerekmektedir. Bu sebepten dolayı, kayıtlı bulunduğunuz hastalık sigortası kurumundan mutlaka, ‘Yurtdışı sağlık formu’ nu imzalatarak yanınıza alınız. Hatta bu sigortanın yanısıra, süresiz seyahat sigortası da (Doorlopend reis verzekering) yaptırabilirsiniz.
ÇAĞRI MERKEZİ:
Bu bilgiler dışında, her hangi bir sorun yaşadığınızda, T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından kurulan 0090-312-2922929 numaralı telefondan hizmet veren çağrı merkezinden de yardım isteyebilirsiniz.
...VE SEYAHAT BAŞLIYOR:
Bütün bu hazırlıklar sonrası aracınıza binmeden evraklarınızın yanınızda olduğundan bir kez daha emin olunuz!
AŞIRI SICAKLARA DİKKAT!
Tatile çıkacak vatandaşlarımız için uzmanların uyarılarının başını aşırı sıcaklar çekiyor. Uzmanlar bilhassa araçlarıyla seyahate çıkan vatandaşlarımızın uykularını iyi alarak, trafik kurallarına uymaları gerektiği bir kez daha dile getirdi. Özellikle aşırı sıcakların da etkisi ile sürücülerin konsantrasyonunda düşüş baş gösterebileceği, bunun ise direksiyon hakimiyetine etki edeceğini belirten uzmanlar bu uyarının yanı sıra; arada bir camları açarak araç içerisine temiz ve yeterli oksijenin girmesinin uyku halini dağıtabileceğini söylüyorlar. Uzmanlar gurbetçilerimizin dinlenme tesislerinde de emniyette olmaları gerekliliğine dikkat çekiyorlar.
KAN EMİCİ KENELERE DİKKAT:
Sıcak havaların başlamasıyla her ne kadar ilk yıllara nazaran azalsa da kene tehlikesi tamamen bitmiş değil. Sağlık uzmanları bu konuda önemli uyarılarda bulunuyor. Uyarıların seyahat edecek gurbetçilerimizi ilgilendiren bölümü ise sıcak ve nemli iklimi seven kenelerin özellikle yeşil alanlarda beslenmesi. Uzmanlar bu sebeple seyahata çıkmadan evvel vatandaşlarımızı eczaneleri vasıtasıyla keneler hakkında bilgi, broşür ve malzeme edinmeleri konusunda uyarıyor. En önemli uyarı ise seyahat zamanı yorgun düşen sürücülerin mümkün olduğunca çayırlık alanlarda uyumamaları. Zorunlu hallerde ise pantolon paçaları gibi kenelerin vücuda girbileceği bölümleri kapamaları şeklinde.
SOFYA’YA DİKKAT!
Araçları ile Bulgaristan üzeri Türkiye’ye gidecek vatandaşlarımızın Sofya civarlarında oldukça dikkatli olması gerekiyor. Zira, geçtiğimiz senelerde bu civarda 4 gurbetçimiz kar maskeli silahlı gasp çeteleri tarafından elleri ve kolları ağaca bağlanarak araçları yakılmış paraları gasp edilmişti. Tatil için Hollanda’dan Türkiye’ye yola çıkan bir vatandaşımız Bulgaristan’da Trakya otoyolunda polis kıyafetli ve kar maskeli soyguncular tarafından durdurulmuştu. Aynı zamanda Hollanda vatandaşı da olan vatandaşımızın kullandığı otomobilin, Sofya yakınlarında Vakarel bölgesinde durdurulduğu öğrenildi. Polis kıyafetli ve kar maskeli soyguncular, kimliğini göstermeye çalışan gurbetçinin çantasını kaparak arkada bekleyen ve üzerinde polis sireni bulunan bir arabaya binip hızla kaçmayı başarmıştı.
UZAKTAN KUMANDAYLA SOYGUN:
İstanbul - Ankara TEM Otoyolu’ndaki dinlenme tesislerinde yaşanan kapkaç olayları gurbetçileri oldukça tedirgin ediyor. Mola yerinde gurbetçileri takibe alan kapkaççılar, boş bir anı kollayarak soygunu gerçekleştiriyorlar. Soyguncular eylemlerini ön ve arka camları kırarak çanta alıp kaçmanın yanı sıra son zamanlarda uzaktan kumandalı jammer aletleriyle kapı kilitlerini çalışmaz ve işlevsiz duruma sokarak da gerçekleştiriyorlar. Bu yeni yöntemle soyguncular uzaktan kumandalarıyla araçlarını kapatmak isteyen sürücülerin kumandalarını çalışmaz duruma getiriyorlar. Ancak uzaktan aracın park lambaları yanıp söndüğü için sürücü aracının kilitlendiğini zannediyor. Bu durumda yola çıkan bütün gurbetçilerimizi Gazeteniz UFUK olarak uyarıyoruz. Lütfen aracınızı yakın mesafeden kilitleyin ve kapı kiltlerinizin kitlendiğinden emin olunuz.
GURBETÇİLER HGS MAĞDURU MU OLACAK?
İzin mevsimi yaklaştıkça gurbetçileri HGS süprizi bekliyor! Avrupa’da yaşayan milyonlarca vatandaşımız yaz tatilinde araçlarıyla Türkiye’de izin yapmanın hayalini kurmaya başladı. Ancak Türkiye’de paralı otobanlarda Hızlı Geçiş Sistemi Kartı (HGS) kullanmaları gerekecek ve bu kartları her yerde bulmak da mümkün değil.
NE YAPMALIYIZ?
Türkiye’ye araçlarıyla gidecek olanlar, paralı otoyolu kullandıktan sonra en geç yedi gün içinde HGS kartını temin etmesi gerekiyor. Aksi halde ceza ödeyecekler.
Türkiye’de paralı otobanlarda Kartlı Geçiş Sistemi (KGS) iptal edilip, Hızlı Geçiş Sistemi’ne (HGS) geçiş yapılırken, yeni uygulamadan yurt dışında yaşayan vatandaşlar mağdur oldu. Yeni uygulamada yurt dışından Türkiye’ye araçlarıyla giden ve KGS kartı olan sürücülerin de paralı otobanları kullanmak için HGS kartı temin edip, araçlarının ön camına yapıştırması gerekiyor. Ancak bu kartların temin edilmesinde sorunlar yaşandığı öğrenildi.
TÜRKİYE'YE GÖTÜRÜLEN TELEFONLAR ÜCRET ÖDEMENDEN KASIL KAYDEDİLİR?
Yurtdışından Türkiye'ye getirdiğiniz telefonların kayıt işlemleri nasıl yapılıyor?
Yurtdışından alınan cihazların yurda getirildikten sonra görüşmelere açılabilmesi için birkaç işlem yapılması gerekiyor. Gümrüklerden geçirilecek ve kayıt edilecek her cihaz için kullanıcılardan, Maliye Bakanlığı adına 115 TL vergi alınıyor. Bunu herhangi bir vergi dairesine telefonunuzun seri numarasıyla ödeyebilirsiniz. Bir sonraki işlem telefonun BTK’ya (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) IMEI kaydının yapılması. Kişinin yurda giriş yaptığı tarihten itibaren en geç 1 ay içerisinde cep telefonunun kayıt altına alınması zorunluluğu var. Bunda pasaportun üstüne basılan giriş mührü esas alınıyor. Kişilere 2 takvim yılında 1 adet cep telefonu getirebilme hakkı tanınmış. IMEI iki farklı şekilde kaydettirilebilir.
1. Yöntem
Yurda giriş/çıkış damgalarının, resminin ve kimlik bilgilerinin bulunduğu sayfaların birer fotokopisi, üzerinde cihaz IMEI numarasının bulunduğu dilekçe, pasaportunun aslı ve vergi ödemesini gösteren dekont ile birlikte en geç bir ay içerisinde Abone Kayıt Merkezlerine başvurması gerekiyor. Abone merkezleri bu işlem karşılığında 5-20 lira arasında değişen ücret talep edebiliyorlar.
2. Yöntem ücretsiz kayıt sistemi
Diğer bir yöntem ise E-devlet üzerinden yapılan kayıt. (Eğer e-devlet şifreniz yoksa PTT’den 1 TL karşılığında şifre alabilirsiniz) turkiye.gov.tr web sitesi üzerinden doldurduğunuz form ile başvuru yapabilirsiniz. Burada cihazın kaydı sisteme ücretsiz alınıyor. Bundan sonraki aşamada cihazın durumunu http://imei.tk.gov.tr/tr/index.php internet adresinden sorgulayabilirsiniz. Telefonunuza *#06# tuşlayarak cihazınızın seri numarasını ( İMEİ ) öğrenebilirsiniz.
DÖNÜŞ TELAŞI KAZALARA DAVETİYE ÇIKARIYOR:
Yaz tatilini Türkiye’deki yakınlarının yanında geçiren gurbetçilerin dönüş yolculuğu çileli geçiyor. Özellikle Kapıkule’nin Bulgaristan kısmında işlerin yavaş yürümesi büyük sıkıntlara sebep oluyor ve binlerce gurbetçi araç kuyruğunda çıkış için saatlerce sıranın kendisine gelmesini bekliyor. Özellikle aşırı sıcaklarında etkisiyle devamında gelen yolculuk üzücü haberlerin gelmesine sebep olabiliyor. O yüzden aman dikkat.
İZİN DÖNÜŞÜ ARAÇLARINDA SİGARA BULUNDURANLARIN DİKKATİNE
"Artık Türk gümrüğünden su bile almayacağım"
Türkiye'ye gittiniz, izninizi güzelce geçirdiniz ve geriye dönüyorsunuz. Ve güzargahınız Bulgaristan, Macaristan ve Sırbistan güzargahı, o halde dikkat!
Hollanda'nın Oosterhout şehrinde yaşayan Mehmet Çalhan isimli vatandaşımızın geçen sene yaşadıkları tam da sigara içenlere göre...
Şunları anlatıyor Mehmet Çalhan:
"Merhaba Türk milleti! Ben Türkiye'de iznimi geçirdim ve Macar üzeri geri döndüm. Yolları çok güzeldi ancak sigara kesinlikle yasak. Kişi başına sadece iki paket serbest. (Paket diyorum, dikkat edin karton değil) Bana Macar'da polis sordu ''sigara var mı?'' dedi. Ben de ''Üç karton'' olduğunu söyledim. Doğrusu da bu idi. Çünkü gerçekten üç karton sigaram vardı. İşte başıma ne geldiyse bundan sonra geldi. Bütün sigaraları aldılar ve gümrüte beni 5 saat beklettiler. Sadece bu kadar değil elbette. Yüz Euro'da ceza ödettirdiler. Sakın ha ola ki Türk gümrüğünde size: 'Bir şey olmaz dokuz karton götürebilirsiniz" derlerse de siz siz olun inanmayın. Bana da dediler "Dokuz karton götürebilirsiniz" diye. Ancak ben sadece 3 karton aldım. Aldım almasına ancak neleri ucuz atlattığımı benimle beraber Macar gümrüğünde bekleyen diğer vatandaşımızdan duyunca anladım.
Eğer arabanızda 3 sigara içen ve dokuz karton sigara varsa işte başınıza gelecekler.
-Yarım vesikalık fotoğrafınızı çekiyorlar.-Parmak izinizi alıyorlar.-Dokuzyüz Euro (900) para cezası kesiyorlar.-1 hafta hapis cezası da verebiliyorlar. O da Polislerin insiyatifinde.-Bu kayıtlar sicilinize işleniyor ve bütün Avrupa gümrüklerine “kaçakçılıktan yakalandı” diye bildiriliyorsunuz.
Bütün bunları Macar gümrüğündeki Türk tercüman arabasında 9 karton sigara bulunan vatandaşa anlatmış. Ben oradayken o da bana anlattı. Benim eşimde sigara içiyor. Eğer kişi başı 2 karton diyerek 4 kartonumuz olsaymış demek ki daha çok yanacakmışız.
Şimdi sormak lazım!
Türk gümrüğündeki görevliler bu durumu bilmiyorlar mı? Biliyorlarsa neden 9 karton diyorlar? Bulgaristan'dan 4 karton sigara alınabiliyor. Hatta Macar'a girdiğinizde Macar'dan da alabiliyorsunuz. Karton başına 3 Euro fark ediyor.
Peki şuna ne dersiniz?
Türkiye'ye girerken pasaport başı iki karton gerisi yasak diyorlar. Peki dönüşte neden demiyorlar? Ben hakkımı o gümrükteki görevlilere helal etmiyorum. Haram olsun hakkım onlara. Ben yandım başkaları yanmasın. Ve bundan sonra izin dönüşü Türk gümrüğünden su bile almayacağım. Bütün bunlar kafadan uydurulmuş şeyler değil. 2012'de izin dönüşü birebir yaşadığım şeyler. Ama yaşadığım bütün bu şeyleri bir gazeteciye anlatma fırsatım oldu. Çünkü Ufuk Gazetesi'nin Yazı İşleri Müdürü Murat Yakar'da o gün tevafuken orada bizlerle beraberdi. Sağolsun Murat Bey hemen orada resmimizi çekerek bu haberi önümüzdeki sene gazetesinde ve internet sitelerinde bütün vatandaşlarımıza duyuracağını söyledi.
Herkese Allah'tan hayırlı yolculuklar diliyorum...
KAZA UZMANINDAN TATİLE GİDECEKLERE ÖNEMLİ UYARI VE TAVSİYELER
Tatil döneminin başlaması münasebetiyle bu ay Kısa adı (ELFI – Kaza Uzmanı) olan kaza sonrası hasar tespit kurumu uzmanı Ethem Emre ile konuştuk. Emre tatile gideceklere önemli uyarı ve tavsiyelerde bulundu.
Bize önce biraz kendinizi tanıtır mısınız?
Adım Ethem Emre, 1974 yılında Hollanda’ya geldim. Son on beş yıldır kaza ve hasar konuları ile ilgileniyorum. Bu sebeple bu yaz yola çıkacak vatandaşlarımıza alabilecekleri tedbirlerle ilgili bazı bilgiler vermeye çalışacağım.
Vatandaşlarımız tatile çıkarken sigortalarını gereği gibi yaptırıyorlar mı sizce? Ne tür ayrıntılar var bu sigorta konusunda?
Sigorta denince, zorunlu sigortalar var. Yani devletin öngördüğü bir aracın zorunlu sigortasıdır. Bunun haricindeki sigortalar özel taleple oluşur. Bunlar nedir? İşte koltuk sigortasıdır. Bununla yanındaki yolcuların ölümde veya sakatlıkta alabilecekleri tazminat söz konusu olmaktadır. Şoförü de kapsayan sigorta var. Hollandacası ‘Schade inzittende verzekering’ bununda anlamı, tüm araçta oturanlar yolcu ve şoför dâhil sigortadır. Bunun da yapılmasını öneriyoruz. Çünkü her kazada kişiler haklı olmayabiliyor. Kendi suçundan dolayı da kaza yapabiliyor. Bunun yanısıra tatile çıkarken yol sigortaları var. Yani geçilen ülkeleri kapsayan ‘reis verzekering’ dediğimiz seyahat sigortası. Bunun haricinde hukuk sigortası. Yurt dışında yapılan kazalar devreye girecek avukatlar, mahkeme süreçlerinde yapılan büyük masraflar söz konusu olduğunda gerekebilir. Buna Türkiye de dâhil. Yani bu tedbirler için yılda üç yüz beş yüz Euro’luk bir ekstra harcama yapmak icap edebilir. Ama neticede tüm ailenin rizikoları da bu şekilde teminat altına alınmış olur. İnsanlarımız bundan kaçınmamalı. Çünkü sigortasız bir hayat eksiktir. Tabi biz sigorta şirketi değiliz ve dolayısıyla sigorta da yapmıyoruz. Biz hasar tespit bürosuyuz. Ama bunu yapabilecek büyük şehirlerde çok sayıda arkadaşımız var. Bu acenteler de Türkçe bilgiler de verilmektedir. Her büyük şehirde beş altı tane kuruluş bulunmaktadır. Hollandalı kuruluşlara sigorta yaptırmış olanlarda bu ekstra teminatları talep etsinler. Arkadaşlara tavsiyem haliyle Türk kuruluşlarına gitsinler ve geniş bilgi alsınlar. Ve bu konuda bir yerden değil birkaç yerden teklif alsınlar. Zira sigortaların arasında da rekabet söz konusudur. Daha ucuz olması açısından paketler yapılıyor. Yani bu bir piyasadır. Değişik yerlerden teklif almak menfaatlerine olur. Poliçelerde olan şartlar çok iyi bilinmelidir. Küçük harflerle yazılmış çok önemli notlar bulunur. Bunlar çok önemlidir dolayısıyla bilinmelidir. Teminat neyi kapsıyor veya neyi kapsamıyor bu bilgileri talep etsinler sigorta aracılarından. Veyahut yeterli Hollandaca biliyorlarsa telefon ederek doğrudan sigortayı da arayıp bilgi isteyebilirler. Ama iyi bir aracı her zaman faydalı olur.
Pekâlâ, istenmeyen bir kazadan sonra sizin kurum devreye giriyor. Neler içeriyor bu çalışmalar biraz ondan bahseder misiniz?
Bir nevi özel hukuk koruma sigortasının yaptığı işlemleri biz de özel kuruluş olarak, Türkçe olarak yapıyor vatandaşlarımıza bir hizmet sunuyoruz. Bize insanlarımızın kaza olduğu andan itibaren ihtiyacı olabilir. Bir kaza olduktan sonra yürütülecek prosedürler çok önemli. Elde edilecek teminatlar açısından. Bu konu bir iş kazasından, bir trafik kazasından farklıdır. Yani bir çocuğun bisiklette çarpılması veya köpek ısırması; fiziksel hasar dediğimiz konu geniş bir konudur. Her çeşit kazadan insan zedelenebilir. Her kazanın kendi prosedürü ve uygulanması gereken kuralları vardır. Elde edilecek belgeleri vardır. Yani bizim tavsiyemiz insanlarımız başına bir olay geldiği zaman bizi arasınlar. Ücretsiz olarak danışmanlığımızdan faydalanıp bilgi alsınlar. İlla bizi gelip dosyalarını teslim etmeleri şart değil. Biz her zaman bilgi veriyoruz.
Sanırım insanlarımızın kazadan hemen sonra sizi aramaları çok akıllıca bir iş olsa gerek?
Evet çok önemli. Kazadan hemen sonra yönlendirmek daha kolaydır. Bazı insanımız yıllar geçtikten sora gelerek ben filanca yıl kaza yaptım hala omuzum ağrıyor ama ben hiçbir dava başlatmadım diyor. O zaman sigortalara karşı bunun inandırıcılığı azalıyor. Hak varsa bu zamanında takip edilmeli. Uzun bir süre sonra bu talep edilmek istendiğinde sorumlu sigorta olaya biraz şüpheci bakıyor. Hollanda’da artık bilgiye ulaşmak çok kolay olmaktadır. Bir sürü danışmanlar var. Kısaca insanını sorup bilgi alabileceği kaynaklar ziyadesiyle var. Ama bazı insanlar gerçekten çok bilgisiz bu konuda. Çevresinden de yeterli bilgi alamıyor ve böylece haklar ziyan olup gidiyor.
Kaza sırasında veya sonrasında insanların akıl edemediği ama sizlerin bir şekilde onlara bu haklarını kazandırdığınız somut bir örnek verebilir misiniz?
Kazalarda şu önemlidir. İnsanlar fiziksel kazalardan sonra yaşamlarında ağır değişmeler yaşayabiliyorlar. Mesela uyku düzenleri değişiyor. Ne doktorlar ne de röntgenler tarafından tespit edilemeyen her türlü tedaviye rağmen yine de devam eden ağrılar var. ‘Wiplesh’ olarak bilinen, bedende olan ama filimde veya araştırmalarda görünmeyen bazı sıkıntılar ortaya çıkıyor ve bunlar için de kanunen tazminat hakları söz konusudur. Yani benim bir yerim kırılmadı, zedelenmedi nereden hak talep edeceğim diye düşünülmesin. Dahası insanın kaza sonucu edindiği trafik korkusu da bir tazminat gerekçesidir. Bir kaza geçiriyorsunuz ondan sonra trafikte ürkek oluyorsunuz. Tekrar kaza yapar mıyım endişesiyle trafiğe çıkamıyorsunuz. Bu sizin özel hayatınızı da iş hayatınızı da etkiliyor. Kanun bunların her birini bir çerçeveye oturtmuştur. Diyelim ki, kişinin geçirdiği bir kazadan sonra bir süre evde bakıma ihtiyacın oluyor; bu her ne kadar aile içinde de olsa da bunun da tazminat hakları vardır. Bir diğer önemli konu iş kaybıdır. Kazadan sonra kontratlı çalışıyorsa, kontratın uzatılmamasıdır. Bundan doğan kayıplarda maddi kayıp olarak değerlendirile biliniyor. Bazı insan sürekli işi de olsa iki yıl hasta yattığı zaman işveren bunu UWV’ye devrederek o işçiden elini çekiyor. İstersen yirmi otuz yıl çalışmış ol işini kaybediyorsun. Bunların hepsi zarar ziyandır. Kazanın verdiği sebeplerden dolayı bu kişi işini yapamıyorsa işini kaybetmişse sigortalar bu kişiyi emekliliğine kadar haklarını vermelidir. Çünkü sebebi bu kazadır. Bunlar tüm inceliklerdir. Tabi ki, herkesin durumu koşulları farklı olabiliyor. Tazminat talebi yapılırken insanlarımız hep şunu soruyor ‘ben ne alırım?’ bu piyango değildir netice olarak. Yapılan çalışma sonunu da zarar neyse o alınır. Bir de ‘Acı Parası’ dediğimiz smart geld var bunun karşılığında da belirli miktarlar ödenir. Hollanda’daki tazminat kültürü Amerika, İngiltere’deki gibi değil. Farklı bir yapıdadır. Sürekli miktarlar yükselse de o ülkelerde çok daha farklıdır.
İnsanlarımız ücrete bağlı olmasından çekindiği için bazı sorularını sormaktan kaçınıyor olabilirler. Bu konuda neler söylersiniz?
Kimsenin bu konuda korkmasına ya da çekinmesine gerek yoktur. Soru sormak bir yana dosya işleme alındıktan sonra da kişiye dönen bir masraf yoktur. Sebebi de şu; hukuken tüm alınan hizmetler zarar kapsamına girmektedir. Ve bunlar sorumlu sigorta tarafından karşılanmaktadır. Kişinin alacağı tazminatı da hiç etkilemez. Kanun şunu diyor; ‘sen bu kazayı yaşamasaydın bu hizmete ihtiyacın olmayacaktı.’ Bu konuda bazı insanlarımız bilinçsiz olarak bazı kurum kuruluş veya avukatlara aldıkları tazminattan bir yüzdelik bırakıyorlar bu da gereksizdir. Bu konuda bilinçlenmeleri gerekiyor. Hukuk sigortaları varsa oradan da oradan da teminat alarak özel bir kuruluşa gidebiliyorlar. Yani hiçbir zaman ne danışmanlığa ne de işleme masraf ödemezler. Bir de şunu hatırlatmak istiyorum, bir dosyanın oluşumu da önemli. Eğer kişi bir kaza sonrası ev doktoruna hastanelere gidip şikâyetlerini kayı altına aldırmaz ise bu da onun dosyasını zayıflatıyor. Zira konu sağlık, bu konuda meydana gelen kayıpların karşılığı olarak tazminatta bulunulduğu için her türlü delil ile güçlendirilmesi lazım. Sadece kişinin beyanı yetersizdir. Sigortalar bunu belgeleyen doktor raporları isterler.
Letsel Advies olarak siz nerelerde aktifsiniz?
Biz Hollanda genelinde çalışıyoruz. Rotterdam, Roosendaal ve Amsterdam’da kendi ofislerimiz var. Ağır yaralı olup evlerinden çıkamayan insanları evlerinde ziyaret ediyoruz. Telefon ve e-mail trafiğimiz haftanın yedi günü devam ediyor. Bize bu yollarla da ulaşarak sorularını sorabilirler. İnternet sitemizi de ziyaret ederek oradaki bilgilerden istifade edebilirler. Türkçe videolarımız var onları dinleyebilirler. Mümkün olduğunca insanlarımızı aydınlatmak için çaba harcıyoruz.
Ethem Emre’nin STK’lara ve gençlere yönelikte bazı teklifleri oldu.
Emre toplumun aydınlanması adına eğer isterlerse cami ve derneklere gelerek bu konuda bilgilendirmede bulunabileceğini söylüyor. Ancak oraya göndereceği uzmanların vakitlerinin iyi değerlendirilmesi için geniş çaplı bir program olmasını yeğliyor. Gençler için ise, bu kriz döneminde pek çok üniversitelinin iş bulamadıklarını göz önünde bulundurduğunu hatırlatarak bu alanda yabancı uzmanlara ihtiyaç olduğuna işaret ediyor ve geçlere bilhassa hukuk bitirmiş gençlere bu mesleği öğrenmeyi tavsiye ederken onlara staj imkânı sağladıklarını belirtiyor. Bu sektörde uzman sayımızın artması lazım diyor.
info@kazauzmani.nl www.kazauzmanı.nl www.letseladvies.nl tel: 020- 410 94 94 – 010-242 41 24
