Almanya’da hükûmet, kamuoyunda “xxl kısa çalışma ödeneği” olarak bilinen uygulamayı uzatmaya hazırlanıyor. Yıl sonunda sona ermesi planlanan düzenlemenin, çalışma bakanı bärbel bas’ın kararnamesiyle 31 aralık 2026’ya kadar devam etmesi öngörülüyor. Merz hükûmetinin uzatma kararını bugünkü kabine toplantısında resmen onaylaması bekleniyor.
Amaç işten çıkarmaları frenlemek
Uzatma kapsamında federal iş ajansı bütçesinden yaklaşık 180 milyon avro ayrıldığı bildiriliyor. Mekanizmanın temel hedefi, siparişlerin azaldığı dönemlerde şirketlerin çalışanlarını işten çıkarmak yerine çalışma sürelerini düşürmesini sağlamak. Azalan gelirlerin bir bölümü ise devlet tarafından kısa çalışma ödeneğiyle telafi ediliyor.
Hükûmet: Uzatılmazsa toplu işten çıkarmalar olabilir
Hükûmetin gerekçesi, ekonomide hızlı bir toparlanma beklentisinden çok işten çıkarmaları önleme kaygısına dayanıyor. Yetkililer, uygulama sona ererse kısa çalışma kullanan birçok işletmede “önemli ölçekte işten çıkarma” riski oluşabileceğine dikkat çekiyor.
Federal iş ajansı verilerine göre eylül 2025’te 209 bin 289 kişi kısa çalışma ödeneğinden yararlandı. İşten çıkarmalara başvurmamak için kısa çalışmaya geçen işletme sayısı ise 9 bin 977 olarak açıklandı.
Koalisyon içinde tartışma yaşandı
Uzatma kararı hükûmet ortakları arasında görüş ayrılıklarına da yol açtı. Düzenlemenin kasım sonunda koalisyon komitesinde prensipte kabul edildiği, ancak ekonomi bakanı katharina reiche’nin daha sonra itiraz ettiği aktarıldı.
Bu itirazın, bürgergeld reformunda daha sert adımlar atılması için bir pazarlık unsuru olarak kullanıldığı yorumları yapıldı. Ayrıca kısa çalışmanın sürekli uzatılmasının, gerekli yapısal dönüşümü geciktirebileceği endişesi de dile getirildi. İşveren çevreleri de benzer gerekçelerle eleştirilerde bulundu.
İtiraz geri çekildi, etki izlenecek
Son aşamada reiche’nin bakanlığının itirazını geri çektiği ve uzatmanın önünün açıldığı belirtiliyor. Buna karşılık hükûmet, kısa çalışma ödeneğinin yapısal dönüşüm üzerindeki etkilerini yakından izleyip analiz etmeyi taahhüt ediyor.
Kısa çalışma ödeneği nasıl uygulanıyor?
Kısa çalışma ödeneği, geçici sipariş veya üretim kaybı yaşayan işletmelerde çalışma süreleri azaltıldığında devreye giriyor. Federal iş ajansı, çalışanların net gelir kaybının bir bölümünü karşılıyor. Mevcut uygulamada bu oran genellikle yüzde 60, çocuklu çalışanlarda ise yüzde 67 düzeyinde uygulanıyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
