Hollanda’da son dönemde özellikle finans sektöründe yeniden yapılanmaların sayısı hızla artarken, birçok şirket bu kararlarına gerekçe olarak yapay zekânın (AI) yükselişini gösteriyor.
Ancak uzmanlar bu açıklamaya şüpheyle yaklaşıyor ve yapay zekânın çoğu zaman “kolay bir gerekçe” olarak öne sürüldüğünü belirtiyor.
Yeniden yapılanma sayısı hızla arttı
İşsizlik kurumu UWV’nin işgücü piyasası uzmanı Rob Witjes, yeniden yapılanmalarda belirgin bir artış yaşandığını söylüyor. Witjes’e göre şirketler, teknolojik gelişmeler ve yapay zekâyı başlıca neden olarak gösteriyor.
UWV verilerine göre, geçen yılın ilk dokuz ayında 267 yeniden yapılanma bildirimi yapıldı. Bu bildirimler kapsamında 18 bin 454 çalışanın işi risk altına girdi. 2024 yılında ise UWV’ye 254 yeniden yapılanma bildirildi ve bu süreçte 18 bin 609 kişi işini kaybetti.
Asıl neden artan maliyetler ve belirsizlik
Witjes’e göre tablo sadece yapay zekâ ile açıklanamaz. “Şirketler özellikle yükselen ücretler ve artan enerji fiyatları nedeniyle ciddi maliyet baskısı altında. Buna bir de ekonomik belirsizlik ekleniyor” diyor.
Finans sektörü en ağır darbeyi alıyor
Yeniden yapılanmaların en yoğun yaşandığı alanların başında finans sektörü geliyor. ING, bazı görevlerin yapay zekâ ile ikame edilebilmesi gerekçesiyle Hollanda’da yıl sonuna kadar 950’ye kadar istihdamı azaltmayı planladığını açıkladı.
Büyük ölçekli kesintiler gündemde
Emeklilik fonu yöneticisi APG, 2030 yılına kadar binin üzerinde tam zamanlı pozisyonu kaldıracağını duyurdu. Şirket, otomasyon, yapay zekâ ve “yenilenen sistemde standartlaşma” sayesinde emeklilik hizmetlerini daha verimli sunmayı hedeflediğini belirtti.
ABN AMRO da daha önce büyük bir yeniden yapılanma planını açıklamış, bu kapsamda 2028’e kadar yaklaşık 5 bin 200 pozisyonun ortadan kalkacağı duyurulmuştu. Bankanın üst yöneticisi Marguerite Bérard, yapay zekânın çalışanların yaptığı işlerin bir kısmını devralabileceğini ifade etmişti.
Financial Times’ın, Morgan Stanley’nin araştırmasına dayandırdığı haberine göre ise Avrupa bankacılık sektöründe önümüzdeki yıllarda yapay zekâ kullanımının artmasıyla 200 binden fazla işin ortadan kalkması bekleniyor. Araştırmada ayrıca bankaların, dijital bankacılığın yaygınlaşması nedeniyle şube kapatmaya devam edeceği belirtiliyor.
“Herkes yapay zekâ kullanmıyor”
Hollanda İstatistik Kurumu CBS’ye göre 2025 itibarıyla ülkedeki her altı şirketten biri iş süreçlerinde yapay zekâ kullanıyor. Bu oran, iki yıl öncesine göre iki kat artmış durumda ve hem büyük hem küçük işletmeleri kapsıyor.
Ancak işgücü piyasası araştırma şirketi Intelligence Group’un CEO’su Geert-Jan Waasdorp, birçok şirketin hâlâ yapay zekâ kullanmadığına dikkat çekiyor. “Yapay zekâ, yeniden yapılanmalar için sıkça kullanılan bir argüman. Ancak ABD ile kıyasladığımızda arada büyük bir fark var” diyor.
Waasdorp’a göre ABD, yapay zekâ kullanımında yaklaşık bir buçuk yıl önde ve bunun etkileri net şekilde görülüyor. “Örneğin bilişim ve iletişim sektörlerinde ciddi bir talep daralması var. Bu gelişmeleri Hollanda’da henüz görmüyoruz.”
Önümüzdeki yıllarda daha fazla iş riski
Buna rağmen Waasdorp, yapay zekâ nedeniyle ilerleyen yıllarda Hollanda’da da iş kayıpları yaşanmayacağı anlamına gelmediğini vurguluyor. “Özellikle iş hizmetleri alanında çalışanlar şu anda ciddi baskı altında. Çağrı merkezleri, muhasebe ofisleri, danışmanlık şirketleri… Neredeyse tüm sektörler bundan etkilenecek” değerlendirmesinde bulunuyor.
“Yapay zekâ sihirli bir çözüm değil”
UWV’den Rob Witjes ise yapay zekânın bazı sorunlara kısa vadede çözüm sunabileceğini kabul ediyor. Ancak bunun aynı zamanda yeni görevlerin ortaya çıkmasına ve mevcut iş tanımlarının değişmesine yol açtığını belirtiyor. “Bu, tüm şirketi etkileyen bir süreç. Yapay zekânın verimli olabilmesi için doğru şekilde uygulanması şart” diyor.
Witjes’e göre yapay zekâ tek başına mucizevi bir çözüm değil. “Maliyetleri düşürmenin yollarından sadece biri. En önemli nokta ise bunun çalışanlar üzerindeki etkisinin dikkatle değerlendirilmesi.”
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
