Birleşik Krallık’ta sağlıksız beslenmeyle mücadele kapsamında önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Bugünden itibaren yüksek yağ, şeker ve tuz içeren gıdaların reklamları saat 21.00’den önce televizyonlarda yayımlanamayacak. İnternette ise bu ürünlerin reklamlarına tamamen yasak getirildi.
Noel reklamlarında bile içerik değişti
Ülkede özellikle Noel döneminde yayımlanan duygusal süpermarket reklamları uzun süredir bir gelenek olarak biliniyor. Ancak bu yıl reklam içerikleri belirgin biçimde değişti. Çikolata, dondurma ve tatlılar yerine Brüksel lahanası, peynir ve daha sağlıklı atıştırmalıklar ön plana çıktı. Yasağın resmî başlangıcı ocak ayı olsa da gıda ve reklam sektörü, ekim ayından itibaren gönüllü olarak uygulamaya uyum sağlamıştı.
“Devlet fazla müdahale ediyor” eleştirisi
Düzenleme, özellikle muhafazakâr çevrelerden tepki aldı. Sağ görüşlü TalkTV’deki bir program sunucusu, uygulamayı “kontrolcü” olarak nitelendirerek devletin bireysel tercihlere aşırı müdahale ettiğini savundu. Eleştiriler, reklam yasağının tüketici davranışlarını ne ölçüde değiştireceği sorusu etrafında yoğunlaşıyor.
Şeker vergisi genişledi, indirim kampanyaları kaldırıldı
Reklam yasağı, hükûmetin sağlıksız beslenmeye karşı yürüttüğü politikanın yalnızca bir parçası. 2018’de yürürlüğe giren şeker vergisi kısa süre önce milkshake’ler ve hazır soğuk kahveleri de kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca “iki al bir öde” ve “üç al iki öde” gibi şekerli ve yağlı ürünlere yönelik indirim kampanyalarına da son verildi.
Hedef çocukları korumak ve NHS’in yükünü azaltmak
Sağlık Bakanı Wes Streeting, alınan önlemlerin özellikle çocukları hedef aldığını vurguladı. Streeting’e göre obezite, çocukların hayata eşit şartlarda başlamasını engelliyor, düşük gelirli aileleri daha fazla etkiliyor ve zaten baskı altında olan Ulusal Sağlık Sistemi’ne (NHS) milyarlarca sterlinlik ek maliyet yüklüyor.
Bakanlık hesaplamalarına göre reklam yasağı sayesinde çocukların yıllık yaklaşık 70 milyar kalori daha az tüketmesi ve 20 bin obezite vakasının önlenmesi mümkün olabilir. Bu durumun NHS için iki milyar avroyu aşan tedavi maliyetinden tasarruf sağlayacağı öngörülüyor. Ancak bu tahminlerin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmış değil.
Çocuklarda obezite oranı alarm veriyor
Halk sağlığı uzmanlarının önemli bir bölümü düzenlemeleri destekliyor. Halk Sağlığı Direktörleri Birliği’nden Greg Fell, çocukların sağlıklı seçimler yapabilmesi için karşılarına çıkan seçeneklerin belirleyici olduğunu ifade ediyor. Güncel verilere göre ülkede dört yaşındaki her 10 çocuktan biri obez. Beş yaş grubundaki çocukların yaklaşık beşte biri ise diş çürüğü sorunuyla karşı karşıya.
Sektör temkinli, kamuoyu kararsız
Gıda sektörü, düzenleme öncesinde yasağın ertelenmesi için yoğun lobi faaliyeti yürütmüştü. Şirketler, uygulamanın ilk etapta 2023 için planlandığını hatırlatarak ertelemeden memnun olduklarını dile getiriyor. Kamuoyunda ise görüşler net değil. Pek çok tüketiciye göre sağlıksız ürünler, reklamlardan bağımsız olarak market raflarında hâlâ en ucuz ve en erişilebilir seçenekler olmaya devam ediyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
