Avrupa’daki orman ekosistemlerinin geleceğine ilişkin yapılan yeni bir bilimsel çalışma, iklim değişikliğinin etkilerinin önümüzdeki on yıllarda belirgin biçimde artacağını ortaya koydu. Uzmanlar, sıcaklık artışı ve aşırı hava olaylarının ormanların yapısını ve tür çeşitliliğini köklü biçimde değiştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Uydu verileri ve simülasyonlarla hazırlanan kapsamlı çalışma
Araştırma, Technical University of Munich tarafından yürütüldü. Bilim insanları Avrupa genelinde yaklaşık 13 bin orman alanından elde edilen uydu verilerini analiz etti ve farklı iklim senaryolarını içeren bilgisayar simülasyonları gerçekleştirdi.
Elde edilen sonuçlara göre mevcut eğilimler devam ederse 2100 yılına kadar orman yangınları ve zararlı böceklerin neden olduğu zararların iki katından fazla artabileceği öngörülüyor. Buna ek olarak daha güçlü fırtınaların da ormanlar üzerindeki yıkıcı etkisini artırabileceği ifade ediliyor.
Yangın, böcek ve fırtınaların etkisi büyüyebilir
Araştırmada incelenen en kötü senaryoya göre küresel sıcaklık artışı 3 derecenin üzerine çıkarsa Avrupa’daki ormanlar çok daha büyük risklerle karşı karşıya kalacak.
Bilim insanları, yangın ve böcek kaynaklı zararların iki katından fazla artabileceğini, fırtınaların yol açtığı hasarın ise yaklaşık yüzde 20 yükselmesinin beklendiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre bu riskler çoğu zaman birbirini tetikliyor. Uzun süren sıcak hava dalgaları ve kuraklık ağaçları zayıflatırken, bu durum kabuk böceği gibi zararlı türlerin hızla yayılmasına zemin hazırlıyor.
Geleceğin ormanları bugünkünden farklı olabilir
Araştırmacılar, sıcaklık artışının 3 derecenin üzerine çıkması durumunda Avrupa’daki ormanların bugünkü yapısını koruyamayabileceğini belirtiyor.
Özellikle ladin ve kayın gibi Avrupa’da yaygın olan bazı ağaç türlerinin önemli ölçüde azalabileceği ifade ediliyor. Almanya’da ise şimdiden ağaçların yaklaşık yüzde 80’inde hastalık veya çevresel stres belirtileri görüldüğü belirtiliyor.
Uzmanlar, gelecekte Avrupa’da yine geniş orman alanlarının bulunacağını ancak bu ormanların daha seyrek ve daha küçük ağaçlardan oluşabileceğini öngörüyor.
Yeni ağaç türleri yaygınlaşabilir
İklim koşullarının değişmesiyle birlikte Avrupa ormanlarında farklı türlerin yayılması da bekleniyor. Kuzey Amerika kökenli Douglas göknarı veya Akdeniz iklimine uyumlu sedir türlerinin daha geniş alanlarda görülmesi olası senaryolar arasında yer alıyor.
Bilim insanları riskleri azaltmak için tek türden oluşan ormanlar yerine farklı ağaç türlerinin bir arada bulunduğu karışık ormanların oluşturulmasını öneriyor. Böyle bir yapı, ekosistemin iklim stresine karşı daha dayanıklı olmasını sağlayabilir.
Ekosistem dengesi de değişebilir
Ormanların yapısındaki değişim yalnızca ağaç türlerini değil, tüm ekosistemi etkileyebilir. Araştırmacılara göre daha seyrek ormanlarda bazı mantar türleri azalabilirken, yırtıcı kuşlar ve yaban domuzları gibi hayvanların sayısında artış görülebilir.
Bu durum biyolojik çeşitlilik açısından yeni dengelerin ortaya çıkmasına yol açabilir.
Ekonomik maliyet yüz milyarlarca avroya ulaşabilir
Araştırma, ormanlardaki dönüşümün ekonomik açıdan da ciddi sonuçlar doğurabileceğini ortaya koyuyor. Ormanların zarar görmesi ve yeniden yapılandırılması sürecinin Avrupa’da özellikle ahşap sektörünü ve orman sahiplerini etkileyebileceği belirtiliyor.
Sadece Almanya’da bu dönüşümün toplam maliyetinin 250 milyar avroya kadar ulaşabileceği tahmin ediliyor. Ayrıca ülkede içme suyunun yaklaşık yüzde 70’inin yeraltı ve kaynak sularından sağlandığı düşünüldüğünde, ormanların zarar görmesi su kaynaklarını da riske atabilir.
Ormanlar karbon yutağı olmaktan çıkabilir
European Union topraklarının yaklaşık yüzde 40’ı ormanlarla kaplı. Bu ormanlar büyük miktarda karbondioksit depoladığı için iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynuyor.
Ancak uzmanlara göre bazı bölgelerde ormanlar artık depoladığından daha fazla karbondioksit salmaya başlamış durumda. İklim değişikliğinin ilerlemesi bu eğilimi daha da güçlendirebilir.
İklim politikaları belirleyici olacak
Araştırmayı yürüten ekipte yer alan bilim insanlarından Rupert Seidl, ortaya konan senaryonun kaçınılmaz olmadığını vurguladı.
Çalışmaya göre küresel sıcaklık artışı 2 derece civarında sınırlandırılabilirse Avrupa ormanlarının yüzyılın ortalarından itibaren yeniden toparlanma ihtimali bulunuyor. Uzmanlar bu nedenle güçlü iklim politikalarının hem ekosistemlerin hem de ormanların geleceği için kritik önemde olduğunu belirtiyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)