Hollanda’da belediyeler, 2022–2026 dönemine ilişkin konut hedeflerinde beklenen performansı gösteremedi. NOS’un bölgesel yayın kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü araştırmaya göre, dört yıl içinde inşa edilmesi planlanan 357 binden fazla konutun yalnızca 264 bini tamamlandı. Bu tablo, hedeflerin yüzde 74’ünün gerçekleştirilebildiğini ortaya koydu.
Konut açığı, 18 Mart’ta yapılacak yerel seçimler öncesinde en önemli kampanya başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Dört yıl önce göreve gelen belediye yönetimleri, koalisyon anlaşmalarında ve konut vizyon belgelerinde iddialı inşaat taahhütlerinde bulunmuştu.
Belediyeler arasında performans farkı büyüdü
Sonuçlar yerel yönetimler arasında ciddi farklılıklar olduğunu gösteriyor. Örneğin Zoeterwoude, dört yılda hedeflediği 215 konuta karşılık 642 konut inşa ederek planını üçe katladı. Belediye, bu başarıyı eyalet yönetimi ve müteahhitlerle kurulan güçlü iş birliğine bağlıyor. Oudewater de 120 konutluk hedefe karşılık 329 konut teslim etti.
Buna karşılık Montfoort, 2030’a kadar 430 konut planlamasına rağmen şu ana dek yalnızca 30 konut üretebildi. Belediye yönetimi, mevcut yasal çerçevenin inşaat süreçlerini yavaşlattığını belirterek düzenleme çağrısında bulundu.
Enkhuizen’de ise 2022 koalisyon anlaşmasında yer alan 400 konut hedefinin yalnızca 57’si tamamlandı. Yetkililer, fizibilite çalışmalarının uzaması ve projelere karşı açılan davaların süreci geciktirdiğini ifade etti. Rheden, Waterland, Heemstede ve Bloemendaal da takvimin gerisinde kalan belediyeler arasında yer aldı.
Genel görünüm: çoğunluk takvimin gerisinde
Araştırmaya yanıt veren belediyelerin yüzde 61’i planlanan takvime uyamadığını bildirdi. Yüzde 17’si hedefi yakalarken, yüzde 13’ü ise planlarını belirgin biçimde aştı. Buna rağmen belediyelerin yüzde 82’si kendi performansını “yeterli” ya da “iyi” olarak değerlendirdi.
Bölgesel bazda en yüksek gerçekleşme oranı Friesland eyaletinde görüldü; planların yüzde 90’ından fazlası tamamlandı. Noord-Holland ve Utrecht eyaletlerinde ise vaat edilen konutların yüzde 70’inden azı inşa edilebildi.
İtirazlar ve stikstof kısıtlamaları öne çıkıyor
Gecikmelerin en önemli nedeni olarak uzun süren itiraz ve temyiz süreçleri gösteriliyor. 80’den fazla belediye, hukuki prosedürlerin projeleri aylar hatta yıllar boyunca ertelediğini bildirdi. Krimpen aan den IJssel’de imar planlarına açılan davalar inşaat başlangıcını durdurdu. Wageningen’de iki büyük proje Danıştay süreçleri nedeniyle iki yıl gecikti.
İkinci büyük engel ise “stikstof” olarak bilinen azot emisyonu düzenlemeleri oldu. 64 belediye, değişen ulusal politikaların belirsizlik yarattığını ifade etti. Natura 2000 alanlarına yakın olan Bloemendaal bu nedenle hedeflerini tutturamadığını belirtirken, Pijnacker-Nootdorp Natura 2000 dışında bulunduğu için takvime uyabildiğini açıkladı.
Bunlara ek olarak artan inşaat ve malzeme maliyetleri, elektrik şebekesindeki kapasite sorunu ve personel eksikliği de süreci zorlaştırdı. İzin ve ruhsat işlemlerinin uzunluğu da önemli bir engel olarak öne çıktı.
Hedefi aşan belediyelerde ortak model
Planlarını aşan 37 belediyede iki temel unsur dikkat çekti: net ve kararlı bir konut politikası ile güçlü paydaş iş birliği. Hillegom Belediyesi, yatırım iklimi için politika netliğinin belirleyici olduğunu vurguladı. Simpelveld ve Pekela ise şartlı ama çözüm odaklı yaklaşımın güven ortamı yarattığını ifade etti.
Araştırma sonuçları, konut krizinin çözümü için yalnızca yüksek hedefler belirlemenin yeterli olmadığını; hukuki, çevresel ve idari engellerin eş zamanlı olarak ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)