Hollanda’da onlarca yıl önce gerçekleştirilen doğurganlık tedavilerine ilişkin yeni bir skandal gün yüzüne çıktı. Arnhem kentindeki bir hastanenin yürüttüğü bağımsız araştırma, bir jinekoloğun 1970’li ve 1980’li yıllarda en az 16 çocuğun doğumunda gizlice kendi spermini kullandığını ortaya koydu. Ailelerin ise bu durumdan haberdar edilmediği belirtildi.
Arnhem’deki hastanede yıllar sonra ortaya çıkan gerçek
Olay, Arnhem’deki Rijnstate Hastanesi tarafından yürütülen bağımsız inceleme sonucunda ortaya çıktı. Araştırmaya göre jinekolog Dr. A. Schmoutziguer, o dönemde yürütülen donörle gebelik uygulamalarında en az 16 vakada kendi spermini kullanarak gebelik sağladı.
Hastane ayrıca doktorun kalıtsal bir hastalık taşıdığını da açıkladı. Bu nedenle söz konusu dönemde tedavi gören ailelerin, donör aracılığıyla dünyaya gelen çocukları için uzmanlık merkezi olan Fiom’a başvurmaları çağrısında bulunuldu.
Doktorun açıklaması: donör gelmeyince kendi spermini kullandı
Araştırma raporuna göre Schmoutziguer, o dönemde Arnhem’de bulunan Elisabeth Gasthuis Kliniği’nde görev yapıyordu. Bu kurum daha sonra başka hastanelerle birleşerek bugünkü Rijnstate Hastanesi’ni oluşturdu.
Doktorun araştırmacılara verdiği ifadede, ailelerin seçtiği donörün bazı durumlarda kliniğe gelmemesi üzerine kendi spermini kullandığını söylediği aktarıldı. O yıllarda donörle gebelik uygulamalarında genellikle taze sperm kullanıldığı da raporda yer aldı. Ancak doktorun bu uygulama hakkında daha ayrıntılı bir açıklama yapmadığı belirtildi.
Hastane yönetimi: etik kurallar açıkça ihlal edildi
Rijnstate Hastanesi yönetimi, 1990’lı yıllara kadar doğurganlık tedavilerini ayrıntılı biçimde düzenleyen açık bir yasa bulunmadığını hatırlattı. Buna rağmen doktorların uyması gereken meslek kuralları ve etik ilkelerin her zaman yürürlükte olduğu vurgulandı.
Hastane yöneticisi Hans Schoo, olayın dönemin koşulları dikkate alınsa bile kabul edilemez olduğunu belirtti. Schoo, bir hekimin hastaların bilgisi ve onayı olmadan kendi spermini kullanmasının meslek etiğine tamamen aykırı olduğunu ifade etti.
Aileler ve donör çocuklar için yeni araştırma süreci
Hastane yönetimi, yaşananlar nedeniyle derin üzüntü duyduklarını açıkladı. Yapılan açıklamada her çocuğun biyolojik kökenini öğrenme hakkına sahip olduğu, hastaların da tedavi sürecinde doktorlarına güvenebilmesi gerektiği vurgulandı.
Bağımsız inceleme yalnızca doktora değil, hastane yönetimine de eleştiri yöneltti. Raporda, kurumun o dönemde yaşananların aileler ve çocuklar üzerindeki etkisini yeterince kavrayamadığı ve yapay döllenmeyi çoğu zaman yalnızca teknik bir işlem olarak değerlendirdiği ifade edildi. Ayrıca soru soran veya endişelerini dile getiren kişilere yeterli ilginin gösterilmediği belirtildi.
Bu nedenle geçmişte birçok aile ve donör çocuğun sorularının yanıtsız kaldığı kabul edildi. Hastane, bundan sonra donör çocuklara, ebeveynlere ve donörlere daha güvenilir bilgi sağlamak için yeni bir süreç başlatıldığını açıkladı. Bu kapsamda Fiom ve donör çocukların haklarını savunan Donor Child Foundation ile iş birliği yapılıyor.
Hollanda’da benzer vakalar daha önce de yaşandı
Ortaya çıkan olay, Hollanda’da doğurganlık tedavileri alanında yaşanan ilk skandal değil. Donor Child Foundation tarafından 2022 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre ülkede en az 10 doktorun hastalarına haber vermeden kendi spermlerini kullanarak gebelik sağladığı tespit edildi. Bu durum, geçmişte uygulanan doğurganlık tedavilerinin etik boyutuna ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
