Hollanda’da 2026 yılının ilk çeyreğinde plağdarbe (haşere) sorunu nedeniyle acil olarak kapatılan restoran sayısı rekor seviyeye ulaştı. Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) verilerine göre, ocak–mart döneminde 30’dan fazla işletme hijyen ihlalleri ve haşere istilası nedeniyle faaliyetlerine derhal son vermek zorunda kaldı. Bu vakaların 10’unda doğrudan sıçan istilası tespit edildi.
Viral video alarm zillerini çaldı
Hafta başında Amsterdam’da bir restoranın mutfağında çekilen görüntüler sosyal medyada hızla yayıldı. Görüntülerde çok sayıda sıçanın tezgâh ve mutfak ekipmanlarının üzerinde dolaştığı görülüyor. Hatta bir sıçanın kızartma yağından içtiği iddiası, kamuoyunda büyük tepki yarattı. NVWA yetkilileri, videonun bir kısmını bilinçlendirme amacıyla kendi kanallarında paylaşarak diğer işletmelere uyarıda bulundu.
Sıçanlar daha büyük tehdit oluşturuyor
Uzmanlara göre sıçanlar, farelere kıyasla daha dirençli ve tehlikeli. Sert yüzeyleri kemirebilmeleri, elektrik kablolarına zarar verebilmeleri ve hastalık taşıma potansiyelleri, özellikle restoranlar için ciddi bir hijyen riski oluşturuyor.
NVWA yetkilisi Marloes van Kessel, soğuk aylarda sıçanların yiyecek ve barınak arayışıyla daha sık kapalı mekânlara girdiğini belirtiyor. Bu durum özellikle şehir merkezlerindeki restoranları hedef haline getiriyor.
Belediyelere çağrı: Daha fazla önlem alınmalı
NVWA, belediyelere sıçan popülasyonunu kontrol altına almak için daha fazla önlem alma çağrısında bulundu. Yetkililer, işletmelerin de sorumluluk alması gerektiğini vurguluyor.
Alınması gereken temel önlemler şöyle sıralanıyor:
- Bina içindeki boşluk ve çatlakların kapatılması
- Düzenli ve detaylı temizlik yapılması
- Gıdaların güvenli şekilde saklanması
- Atıkların kapalı konteynerlerde tutulması
Büyük şehirlerde durum ne?
Vakaların yaklaşık yarısı Amsterdam’da gerçekleşti. Belediye yetkilileri, sıçan popülasyonunda kesin bir artışa dair güncel veri bulunmadığını ifade etse de, 2025 yazında %8’lik bir artış kaydedildiği biliniyor.
Den Haag’da ise sıçan ihbarlarının arttığı kabul edilirken, Rotterdam yetkilileri belirgin bir artış tespit edilmediğini belirtiyor. Ancak her üç şehir de sorunun kontrol altında tutulması için çalışmaların sürdüğünü vurguluyor.
Doğal yöntemler gündemde
Rotterdam’da sıçanlarla mücadelede gelincik (fret) kullanımı gibi alternatif yöntemler de tartışılıyor. Ancak bu uygulamanın hayata geçirilmesi için belediye meclisinin onayı gerekiyor.
Uzmanlar uyarıyor
Yetkililere göre sıçanlarla mücadele yalnızca kamu kurumlarının değil, işletmeler ve vatandaşların ortak sorumluluğu. Açıkta bırakılan yiyecekler ve bilinçsiz hayvan besleme alışkanlıkları, sıçanların şehirlerde hızla çoğalmasına neden oluyor.
Uzmanlar, özellikle restoranların hijyen standartlarından ödün vermemesi gerektiğini vurgulayarak, aksi halde hem halk sağlığının hem de sektörün ciddi zarar görebileceği uyarısında bulunuyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
