Hollanda’da iş göremezlik ödeneği hesaplamalarındaki karmaşıklık nedeniyle sosyal sigorta kurumu UWV, yeni hataları önlemek için özel bir ekip kurdu. Kurumun 2025 yıllık raporuna göre, uzun süredir devam eden hesaplama sorunları hem yanlış ödemelere hem de başvuru süreçlerinde ciddi gecikmelere yol açtı.
Özel ekip hesaplamaları devraldı
UWV, iş göremezlik ödeneğinin hesaplanmasında kullanılan sistemin aşırı karmaşık hale gelmesi nedeniyle yeni bir “hesaplama ekibi” oluşturdu. Bu ekip, özellikle günlük kazanç hesabı gibi teknik hesaplamalarda hata riskini azaltmayı amaçlıyor. Daha önce bu işlemler dosyayı inceleyen memurlar tarafından yapılıyordu. Ancak pandemi döneminde yetersiz eğitim, zayıf bilişim desteği ve artan iş yükü nedeniyle hatalar ortaya çıktı.
On binlerce kişiye hatalı ödeme
Yapılan incelemeler, on binlerce kişiye yanlış miktarlarda iş göremezlik ödeneği ödendiğini ortaya koydu. Hesaplamalarda kişisel ek gelirler ve yan haklar gibi değişkenlerin bulunması sistemi daha da karmaşık hale getirdi. UWV, yıllardır hükümetten sistemi sadeleştirmesini talep ediyor. Ancak bugüne kadar kapsamlı bir düzenleme yapılmadı.
Sistem sadeleşmiyor
Sosyal İşler Bakanlığı, gelir destek sisteminin çok katmanlı yapısı nedeniyle değişikliklerin zor olduğunu belirtiyor. Hükümet, sosyal yardım ve gelir sistemlerini basitleştirmek için çalışma yürüttüğünü ancak bunun henüz yasa teklifine dönüşmediğini açıkladı.
350 kişilik düzeltme ekibi
UWV, hatalı dosyaları kontrol etmek ve eksik bilgileri tamamlamak için 350 kişilik bir ekip görevlendirdi. Bu ekip, özellikle yanlış hesaplanan dosyaları yeniden inceliyor. Kurum, 2026 ortalarından itibaren eksik ödeme alan kişilere geri ödeme yapılacağını açıkladı. Ancak hiçbir vatandaşın fazla ödeme yaptığı gerekçesiyle para iadesi yapması gerekmeyecek.
Bekleme süreleri hızla artıyor
Sorun yalnızca hesaplamalarla sınırlı değil. İş göremezlik başvurularında bekleme süreleri de giderek uzuyor. Bunun nedeni olarak artan hasta sayısı ve yeterli sayıda sigorta doktorunun bulunmaması gösteriliyor. Eğer hiçbir değişiklik yapılmazsa, başvuru kuyruğundaki kişi sayısının 2025’te 26.700’den 2027’de 100 bine çıkabileceği öngörülüyor.
Bazı bölgelerde 15 aya kadar bekleme
Şu anda yaklaşık 7.900 kişi, değerlendirme için altı aydan uzun süredir bekliyor. Bazı bölgelerde bu sürenin 15 aya kadar çıktığı belirtiliyor. Bu durum, uzun süre çalışamayan kişilerin gelir güvencesi konusunda ciddi belirsizlik yaşamasına neden oluyor.
Milyonlarca euro ceza ödeniyor
Uzayan bekleme süreleri nedeniyle UWV, yasal süreleri aşan başvurular için tazminat ödemek zorunda kalıyor. 2025 yılında bu ceza tutarı 26,6 milyon euroya yükseldi. Bir yıl önce bu rakam 18,1 milyon euro seviyesindeydi.
Krizin çözümü siyasete bağlı
UWV, sistemin sadeleştirilmesi için yıllardır hükümete çağrıda bulunuyor. Ancak kapsamlı bir reform hâlâ hayata geçirilmiş değil. Kurum, mevcut durumun devam etmesi halinde hem hataların hem de bekleme sürelerinin daha da artacağı uyarısını yapıyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
