Avrupa’yı son bir haftadır etkisi altına alan rekor sıcaklıkların, insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan yaşanmasının neredeyse imkânsız olduğu ortaya çıktı. Bilim insanlarının yaptığı hızlı analiz, sıcak hava dalgasının küresel ısınmayla doğrudan bağlantılı olduğunu gösterirken, özellikle bunaltıcı gece sıcaklıklarının geçmişe göre çok daha olası hâle geldiğini ortaya koydu.
HABER: Murat Yakar
Rekor sıcaklıkların arkasında küresel ısınma var
World Weather Attribution (WWA) tarafından hazırlanan analizde, Avrupa genelinde görülen aşırı sıcakların iklim değişikliğinin açık bir sonucu olduğu belirtildi. Araştırmaya göre aynı sıcak hava dalgası yaklaşık 50 yıl önce yaşansaydı sıcaklıkların ortalama 3,5 derece daha düşük olması beklenirdi. Sanayi öncesi dönemde ise bu ölçekte bir sıcak hava dalgasının gerçekleşmesinin neredeyse imkânsız olduğu ifade edildi.
Gece sıcaklıkları eskisine göre çok daha olası
Bilim insanları, halk arasında "tropikal gece" olarak bilinen ve sıcaklığın gece boyunca yüksek kaldığı bunaltıcı gecelerin, 2003 yılına kıyasla yaklaşık 100 kat daha olası hâle geldiğini belirledi. Gündüz yaşanan aşırı sıcaklıkların görülme ihtimalinin ise aynı döneme göre yaklaşık 10 kat arttığı kaydedildi.
2003 yılında Avrupa'da yaşanan tarihi sıcak hava dalgasında yaklaşık 70 bin kişinin hayatını kaybettiği, tarım sektörünün ise ağır zarar gördüğü hatırlatıldı. Araştırmaya göre bugün yaşanan büyüklükteki bir sıcak hava dalgası, 2003 koşullarında yaklaşık 2 derece daha serin olurdu.
Avrupa genelinde sıcaklık rekorları kırıldı
Araştırmacılar, haziran ayının normal şartlarda Avrupa'nın en sıcak dönemi olmadığını vurguladı. Buna rağmen incelenen Avrupa kentlerinin yaklaşık yarısında sıcaklık stresi rekorlarının kırıldığı veya önümüzdeki günlerde kırılmasının beklendiği ifade edildi.
Sıcaklık stresi, yüksek hava sıcaklığı ile yüksek nemin birleşmesi sonucu oluşuyor. Bu durum vücudun terleme yoluyla serinlemesini zorlaştırdığı için sağlık açısından ciddi risk oluşturuyor. Özellikle betonlaşmanın yoğun olduğu şehirlerde görülen "kentsel ısı adası" etkisi nedeniyle sıcaklıkların kırsal alanlara göre daha yüksek seviyelere ulaştığı belirtiliyor.
Aşırı sıcaklar en fazla kırılgan grupları etkiliyor
Uzmanlar, Avrupa'daki yollar, elektrik şebekeleri, hastaneler ve okullar gibi altyapının bu denli yüksek sıcaklıklara göre tasarlanmadığını belirtiyor.
Aşırı sıcaklar; susuzluk, kalp-damar hastalıkları ve solunum problemleri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle yalnız yaşayan yaşlılar, evsizler, engelliler, hamileler ve küçük çocuklar en yüksek risk grubunda yer alıyor. Bilim insanları ayrıca sıcaklığa bağlı ölümlerin çoğu zaman doğrudan tespit edilemediğine dikkat çekerek, gerçek can kaybının resmî rakamların üzerinde olabileceğini ifade ediyor.
Uzmanlar daha güçlü önlem çağrısı yaptı
Araştırmaya göre aşırı sıcaklar yalnızca iklim değil, aynı zamanda sosyal eşitsizlik sorunu olarak da değerlendiriliyor. Özellikle sosyal konutlarda yaşayan kişilerin sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilendiği belirtiliyor. Uzmanlar, Avrupa'nın sıcak hava eylem planları, erken uyarı sistemleri ve bilinçlendirme çalışmaları sayesinde geçmişe kıyasla daha hazırlıklı olduğunu kabul ederken, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek büyüdüğünü ve gelecekte daha sıcak bir iklime uyum sağlayacak yeni politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
