Fransa, ulusal güvenlik ve ekonomik bağımsızlık açısından stratejik öneme sahip şirketlerde yabancı yatırım denetimini genişletiyor. Yeni düzenlemeyle, Avrupa Birliği dışındaki yatırımcıların hassas sektörlerde faaliyet gösteren borsaya açık Fransız şirketlerinde yüzde 10 veya daha fazla hisse edinmesi hükümetin ön onayına tabi olacak. Kararın ağustos ayının sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.
HABER: Mesut Kapar
Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu tarafından yayımlanan kararname, özellikle savunma, teknoloji ve kritik altyapı alanlarında faaliyet gösteren şirketlerde yabancı sermayenin kontrolünü artırmayı hedefliyor. Düzenleme kapsamında şirket hisselerinin Fransa'da veya başka bir ülkede işlem görmesi arasında ayrım yapılmayacak. Böylece Fransız şirketlerinin yurt dışındaki borsalarda işlem gören hisseleri de yeni denetim mekanizmasının kapsamına alınacak.
Hisse sınırı yüzde 25’ten yüzde 10’a çekiliyor
Önceki sistemde AB dışındaki yatırımcıların bir Fransız şirketindeki oy haklarının yüzde 25'ine ulaşması halinde hükümet incelemesi devreye giriyordu. Bazı stratejik Fransız şirketlerinde ise yüzde 10'luk daha düşük bir eşik zaten uygulanıyordu. Yeni kararnameyle bu sınırın kapsamı genişletilerek, AB dışında işlem gören Fransız şirketlerinin de benzer koruma mekanizmasına dahil edilmesi planlanıyor.
Fransız hükümeti, düzenlemeyle stratejik şirketlerde önemli bir pay edinerek karar alma süreçlerinde etkili olabilecek yatırımcıları daha yakından incelemeyi amaçlıyor. Özellikle ekonomik ve teknolojik açıdan kritik kabul edilen şirketlerin kontrolünün ülke dışına çıkmasının yaratabileceği risklerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Savunmadan yapay zekâya geniş denetim
Fransa Ekonomi Bakanlığı, kamu düzeni, kamu güvenliği veya ulusal savunma açısından risk oluşturabilecek şirket satın almalarını ve hisse devirlerini inceleme yetkisine sahip. Yeni düzenlemenin etkili olacağı alanlar arasında savunma sanayisi, siber güvenlik, yapay zekâ, yarı iletkenler, kuantum teknolojileri, robotik ve uzay sektörü bulunuyor. Hem sivil hem de askerî amaçlarla kullanılabilen ürün ve teknolojiler de denetim kapsamına girecek.
Kritik altyapılar da yeni sistemin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Enerji, su, ulaşım, telekomünikasyon ve sağlık hizmetleriyle bağlantılı şirketlerin yanı sıra gıda güvenliği, kamu yararına yönelik haber medyası ve kritik ham maddeler de korunan sektörler arasında yer alıyor. Düşük karbonlu teknolojiler, enerji depolama sistemleri ve biyoteknoloji gibi alanlar da Fransa'nın ekonomik ve teknolojik egemenliği açısından stratejik kabul ediliyor.
Opella satışı Fransa’da tartışma yaratmıştı
Fransa'nın yabancı yatırımlara yönelik daha sıkı yaklaşımının arkasında daha önce tartışma yaratan şirket satışları da bulunuyor. Sanofi'nin ağrı kesici Doliprane'ın üreticisi tüketici sağlığı şirketi Opella'daki kontrol hissesini 2024 yılında ABD merkezli bir yatırım fonuna devretmesi ülkede geniş yankı uyandırmıştı.
Fransız hükümeti, satışa istihdamın korunması, üretim faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve kritik ilaçların Fransa'da üretilmeye devam etmesi gibi şartlara ilişkin güvenceler aldıktan sonra onay vermişti. O dönem yaşanan tartışmalar, stratejik ürünlerin ve şirketlerin yabancı yatırımcıların kontrolüne geçmesinin ekonomik güvenlik açısından ne kadar hassas olduğunu yeniden gündeme getirmişti.
Hükümet ilk değerlendirmeyi 10 günde yapacak
Yeni sistemin yabancı sermayeyi tamamen caydırmak yerine riskli yatırımlara daha hızlı ve hedefli şekilde müdahale etmesi amaçlanıyor. Bu doğrultuda Maliye Bakanlığı, kendisine ulaşan yatırım başvurusunun ardından 10 gün içerisinde işlemin ayrıntılı incelemeye tabi tutulup tutulmayacağına karar verecek.
Bu mekanizma sayesinde rutin yatırımların gereksiz yere uzun bürokratik süreçlere takılmasının önüne geçilmesi, ulusal güvenlik riski taşıyan işlemlerin ise daha kapsamlı şekilde incelenmesi hedefleniyor.
Yabancı yatırım projelerinde düşüş yaşandı
Fransa, Avrupa'da yabancı yatırım çekme konusunda lider konumunu korusa da son dönemde yatırım projelerinde düşüş görüldü. EY verilerine göre ülkede 2024 yılında 1025 yabancı yatırım projesi kaydedildi. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 14 gerilerken, söz konusu yatırımlarla bağlantılı istihdam da yüzde 27 azalarak yaklaşık 29 bine düştü.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle Fransa'nın bir yandan yabancı sermayeyi çekmeye devam ederken diğer yandan stratejik sektörlerde yatırımcıların kontrol gücünü daha sıkı denetlemesi bekleniyor. Paris yönetimi böylece ekonomik büyüme ile ulusal güvenlik ve teknolojik bağımsızlık arasındaki dengeyi yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
