Hollanda'da öğrenci konutlarındaki açık giderek büyürken, yeni akademik yılın başlamasına kısa süre kala öğrencilerin uygun fiyatlı oda bulma mücadelesi de ağırlaşıyor. Yılın başında yaklaşık 21 bin öğrenci odası açığı bulunduğu tahmin edilirken, uzmanlar mevcut açığın daha da büyümüş olabileceğini belirtiyor. Bazı öğrenciler ise yeterli seçenek bulamadıkları için oda aramaya başlamaktan bile vazgeçiyor.
HABER: Murat Yakar
Öğrenci odası açığı büyümeye devam ediyor
Hollanda'da öğrenci konutlarındaki yetersizlik birkaç yıldır önemli bir sorun olarak gündemde. Yılın başında yaklaşık 21 bin odalık bir açık olduğu hesaplanmıştı. Ancak yeni akademik yıl yaklaşırken bu sayının daha da yükselmesi bekleniyor. Öğrenci konutları alanında faaliyet gösteren bilgi merkezi Kences'in Direktörü Reijnder Jan Spits, açığın önümüzdeki bir yıl içerisinde ortadan kalkmasını beklemediklerini söylüyor. Mevcut durumda öğrenci konut piyasasındaki açığın tam olarak ne kadar büyüdüğüne ilişkin hesaplamalar sürüyor. Ancak Spits'e göre resmi rakamlar gerçeğin tamamını yansıtmayabilir. Bunun temel nedenlerinden biri, öğrenci konut piyasasında arz ile talebin birbirini doğrudan etkilemesi. Yeterli oda bulunmadığında bazı öğrenciler aramaktan vazgeçiyor. Bu nedenle piyasadaki gerçek talep mevcut rakamlardan daha yüksek olabilir. Yeni konutların piyasaya girmesi durumunda ise oda arayan öğrenci sayısının yeniden artması bekleniyor.
Bazı öğrenciler artık oda aramıyor
Stichting WOON danışmanı Hanna Smit de benzer bir tabloyla karşılaştıklarını belirtiyor. Öğrencilerin her yıl uygun fiyatlı oda bulmakta zorlandığını ifade eden Smit, bazı öğrencilerin daha aramaya başlamadan vazgeçtiğini söylüyor. Bu durum yalnızca öğrencilerin yaşam koşullarını zorlaştırmakla kalmıyor. Uygun fiyatlı bir oda bulamayan öğrenciler, eğitim kurumlarına ulaşmak için her gün iki hatta üç saate varan yolculuklar yapmak zorunda kalabiliyor. Daha da önemlisi, barınma sorunu bazı gençlerin üniversite eğitimini ertelemesine veya yaşadıkları yere daha yakın bir eğitim programını tercih etmesine yol açabiliyor.
Çözüm için daha fazla öğrenci konutu gerekiyor
Uzmanlara göre öğrenci konutlarındaki açığı kapatmanın en temel yolu daha fazla öğrenci konutu inşa etmek. Ancak Hollanda'da genel konut açığının da ciddi boyutlarda olması, öğrenciler için yeni konut üretimini zorlaştırıyor. Konut projeleri için uygun arazi bulmak ve farklı grupların konut ihtiyacını aynı anda karşılamak önemli bir sorun oluşturuyor. Kences Direktörü Spits, öğrenci kampüslerinin bu noktada önemli bir çözüm olabileceğini düşünüyor. Öğrenci konutlarının kampüsler içerisinde yoğunlaştırılması, diğer konut projeleriyle yaşanan alan rekabetini azaltabiliyor.
Utrecht'teki sciencepark bölgesinde kısa süre önce 900 stüdyo ve odadan oluşan yeni bir kompleksin tamamlandığını belirten Spits, ilk öğrencilerin yeni konutlarına taşınmaya başladığını aktarıyor.
İnşaat sürecinin hızlandırılması gerekiyor
Ancak yalnızca yeni projelerin yapılması yeterli değil. Uzmanlara göre inşaatın başlaması için gereken süre de ciddi biçimde kısaltılmalı. Bazı projelerde planlama aşamasından gerçek inşaatın başlamasına kadar beş ila 10 yıl geçebiliyor. Öğrenci konutlarındaki mevcut açık düşünüldüğünde bu sürenin oldukça uzun olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, belediyeler ve diğer kamu kurumları tarafından uygulanan bazı koşulların sadeleştirilmesinin süreci hızlandırabileceğini savunuyor.
Örneğin belediyelerin otopark zorunluluğunu düşürmesi veya flora ve fauna kuralları çerçevesinde daha fazla esneklik sağlaması, öğrenci konutu projelerinin daha hızlı hayata geçirilmesine yardımcı olabilir.
Finansman da büyük bir engel
Öğrenci konutu üretiminin önündeki bir diğer önemli sorun ise finansman. Öğrenci konutu işletmecileri, ödedikleri kurumlar vergisinin yeni yatırımlar için kullanılabilecek mali kaynakları azalttığını savunuyor. Sektör temsilcilerine göre bu kaynakların bir bölümü vergi olarak kamuya aktarılmak yerine yeni öğrenci konutlarının inşasına, mevcut binaların sürdürülebilir hale getirilmesine ve kiraların uygun seviyede tutulmasına ayrılabilir. Bu nedenle yalnızca arsa ve inşaat süreçlerinin değil, öğrenci konutlarının finansman modelinin de yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Mevcut konutlar daha iyi değerlendirilebilir
Uzmanlara göre çözüm yalnızca yeni binalar yapmakla sınırlı değil. Mevcut konutların daha verimli kullanılması da öğrenci barınma krizini hafifletebilir.
Örneğin Utrecht'te üç öğrencinin bir evi özel izin almadan paylaşmasına izin veriliyor. Hollanda Temsilciler Meclisi, benzer uygulamanın diğer şehirlerde de mümkün hale getirilmesini istiyor. Bu tür düzenlemeler, yeni bina inşa edilmesini beklemeden mevcut konut stokunun öğrenci barınmasında daha etkin kullanılmasını sağlayabilir.
Sorun sadece sayı değil, konut türü
Öğrenci konut krizinin önemli bir başka boyutu ise kaç ev veya oda inşa edildiğinden çok, hangi tür konutların inşa edildiği. Özellikle bağımsız olmayan, yani ortak mutfak veya banyo kullanılan odalara daha fazla ihtiyaç duyuluyor. Ancak bu tür odaların yapımı, öğrencilerin kira yardımı alma imkanlarının sınırlı olması nedeniyle yatırımcılar açısından daha az cazip hale gelebiliyor. Uzmanlara göre kira yardımının bu tür odaları da daha erişilebilir hale getirmesi, hem öğrencilerin yükünü azaltabilir hem de oda inşaatını yatırımcılar açısından daha cazip hale getirebilir. Hollanda hükümeti ise öğrenci odalarının yapımını teşvik etmek için sübvansiyon gibi farklı seçenekleri değerlendiriyor.
Öğrenciler sahte ilanların hedefi oluyor
Barınma krizinin büyümesi, öğrencileri dolandırıcıların da hedefi haline getiriyor. Stichting WOON danışmanı Hanna Smit, özellikle sosyal medya üzerinden yayılan sahte veya şüpheli öğrenci odası ilanlarına dikkat çekiyor. Bazı ilanlarda piyasa koşullarının çok üzerinde kira talep edilirken, bazı internet siteleri öğrencilerden aylık ücret karşılığında kendilerine oda bulmayı vaat ediyor. Bazı durumlarda ise öğrencilerden bir oda için birbirleriyle fiyat konusunda yarışmaları isteniyor. Smit'e göre uygun fiyatlı kiralamaya ilişkin yeni kurallar nedeniyle bu tür uygulamalar özellikle dikkatle incelenmeli. Öğrencilerin şüpheli bir ilanla karşılaştıklarında tek başlarına hareket etmek yerine profesyonel yardım almaları tavsiye ediliyor.
Öğrenciler nereden yardım alabilir?
Hollanda'nın farklı şehirlerinde öğrencilerin başvurabileceği destek noktaları bulunuyor. Amsterdam'da öğrenciler Stichting WOON'dan yardım alabiliyor. Rotterdam ve Utrecht'te ise öğrenciler için önemli başvuru noktalarından biri Juridisch Loket. Diğer birçok şehirde de kiracılara ve mahalle sakinlerine destek veren kira veya mahalle ekipleri bulunuyor. Uzmanlar, özellikle sözleşme, kira bedeli veya ilan konusunda şüphe yaşanması halinde öğrencilerin profesyonel destek almadan ödeme yapmamasını öneriyor.
Üniversiteler de çözümün parçası olabilir
Uzmanların öğrencilere bir diğer tavsiyesi de doğrudan eğitim aldıkları okul veya üniversiteyle iletişime geçmeleri. Eğitim kurumları, öğrencileri konut bulma konusunda destekleyen sosyal projeler ve yerel girişimler hakkında bilgi sahibi olabiliyor. Bazı projelerde öğrenciler gönüllü çalışmalar karşılığında daha düşük kira ödeme imkanına da sahip olabiliyor. Bu nedenle oda bulmakta zorlanan öğrencilerin yalnızca internet ilanlarına odaklanmak yerine üniversitelerinin öğrenci hizmetleri ve sosyal destek birimleriyle de iletişime geçmesi öneriliyor.
Konut krizi eğitim tercihlerini etkiliyor
Hollanda'daki öğrenci odası açığı artık yalnızca bir barınma problemi olmaktan çıkıp eğitim hayatını da etkileyen bir soruna dönüşüyor. Uygun fiyatlı oda bulamayan öğrenciler uzun mesafelerden ulaşım yapmak zorunda kalırken, bazıları eğitimlerini ertelemeyi veya evlerine daha yakın bir üniversite ve bölüm seçmeyi tercih edebiliyor. Uzmanlara göre kalıcı çözüm için yeni öğrenci konutlarının daha hızlı ve daha fazla sayıda inşa edilmesi, mevcut konutların daha verimli kullanılması, finansman sorunlarının giderilmesi ve farklı öğrenci konutu türlerinin desteklenmesi gerekiyor. Yeni akademik yıl yaklaşırken binlerce öğrencinin yaşadığı barınma sorunu ise Hollanda'da çözüm bekleyen en önemli konulardan biri olmaya devam ediyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
