Hollanda hükümetinin gelecek yılın bütçe planlarına ilişkin belgeler, Prinsjesdag öncesinde kamuoyuna sızdı. Satın alma gücünü desteklemek amacıyla 1,5 milyar avroluk bir paket hazırlanmasına rağmen, ülkedeki hanelerin büyük bölümünün gelecek yıl ekonomik olarak küçük bir kayıp yaşaması bekleniyor.
HABER: Murat Yakar
Hükümetin planlarına göre çoğu vatandaşın harcanabilir gelirinde yüzde 0,1 oranında düşüş olacak. Emeklilerin ise sınırlı da olsa satın alma gücünü artırması bekleniyor. Belgelerin bu yıl alışılmıştan daha erken sızması da dikkat çekti. D66, VVD ve CDA arasındaki zorlu bütçe görüşmelerinin tamamlanmasından henüz 24 saat geçmeden bazı belgelerin basına ulaştığı bildirildi.
Akaryakıt ve vergilerde değişiklik
Hollanda hükümeti, akaryakıt fiyatlarını sınırlamak amacıyla uygulanan benzin indiriminin yanı sıra dizel yakıttaki indirimi de gelecek yıl sürdürmeyi planlıyor. Daha önce dizel indiriminin sona erdirilmesi öngörülüyordu. Uzun mesafeli uçuşlarda uygulanan uçuş vergisinin ise bir miktar düşürülmesi planlanıyor. Satın alma gücünü desteklemek için ayrılan 1,5 milyar avroluk kaynak da bütçe planının önemli başlıklarından biri. Bu miktarın, daha önce vatandaşlardan savunma harcamalarının finansmanı için alınması planlanan "özgürlük katkısı" olarak adlandırılan tutarla aynı olması dikkat çekiyor. Bu nedenle söz konusu katkının gelecek yıl uygulanmaması bekleniyor. Buna rağmen 1,5 milyar avroluk destek paketi, Hollanda genelinde satın alma gücünün artması için yeterli olmayacak. Emekliler sınırlı bir artış yaşarken, nüfusun büyük bölümü için yüzde 0,1 oranında gerileme öngörülüyor.
Sosyal güvenlik ve sağlıkta bazı kesintiler ertelenecek
Hükümet, tartışmalı AOW düzenlemesinden tamamen vazgeçiyor. Daha önce emeklilik yaşının daha hızlı yükseltilmesi planlanmış, ancak teklif yoğun eleştirilere maruz kalmıştı. İşsizlik veya başka nedenlerle sosyal yardım alan kişilerin alabileceği maksimum günlük ödeme tutarının düşürülmesi planından da vazgeçildi. Sendikalar bu düzenlemeyi "doğum cezası" olarak nitelendirmişti. Hükümet ayrıca işsizlik ödeneğinde yapılması planlanan kesintiyi bir yıl ertelemeyi düşünüyor. Çalışamayacak durumda olan kişilere gelecek yıl eylül ayında verilmesi planlanan desteğin kaldırılmasından da vazgeçilecek. Sağlık alanındaki en önemli değişikliklerden biri ise sağlık sigortası kapsamında vatandaşların ödediği zorunlu katkı payında yapılacak artışın ertelenmesi olacak. Yaklaşık 60 avroluk artış 2027 yerine daha sonraki bir döneme bırakılacak. Ancak 2027 yılında katkı payının yaklaşık 15 avro oranında enflasyona bağlı olarak artırılması planlanıyor. Hükümet ayrıca zona hastalığına karşı aşılama programları için 400 milyon avro kaynak ayıracak.
Altyapı, yatırım ve konut için milyarlarca avro
Hollanda hükümeti yollar, köprüler ve demiryollarının geliştirilmesi için 1,5 milyar avroluk yatırım yapmayı planlıyor. Ancak bu kaynağın ülkenin mevcut altyapı sorunlarını çözmek için yeterli olup olmadığı tartışma konusu. Rijkswaterstaat'ın özellikle mevcut altyapının bakımında ciddi birikmiş sorunlarla karşı karşıya olduğu belirtiliyor. Hükümet ayrıca yatırım fonlarına yaklaşık 4 milyar avro aktararak ekonomik büyümeyi desteklemeyi ve Hollanda'nın yatırım ortamını daha cazip hale getirmeyi hedefliyor. Konut sektöründe ise sosyal konut üretiminin artırılması amaçlanıyor. Konut şirketlerinin belirli bir Avrupa Birliği vergi düzenlemesinden muaf tutulması planlanıyor. Bu düzenleme nedeniyle devletin önümüzdeki yıllarda 150 ila 175 milyon avro arasında vergi gelirinden vazgeçmesi bekleniyor.
Buna karşılık hükümet, sosyal kiralık konutların yapımının hızlanmasını ve konut arzının artırılmasını hedefliyor.
İltica ve kalkınma yardımlarına yeni kaynak
Hükümetin bütçe planlarında iltica politikası ve kalkınma yardımları da önemli yer tutuyor. Önümüzdeki üç yıl içerisinde kalkınma işbirliğine yaklaşık 1,1 milyar avro ayrılması planlanıyor. Ancak bu miktarın, Schoof hükümetinin gelecek yıllardaki bütçede oluşturduğu açığı tamamen kapatmaya yetmeyeceği belirtiliyor. İltica Bakanı Bart van den Brink'e ise özellikle suç işleyen sığınmacılarla mücadele, yabancıların gözaltında tutulması ve geri gönderme politikalarının güçlendirilmesi için on milyonlarca avroluk ek kaynak sağlanacak.
Box 3 ve vergi düzenlemeleri belirsizliğini koruyor
Hollanda'da varlık ve birikimlerin vergilendirilmesini düzenleyen Box 3 sistemiyle ilgili ise henüz nihai bir karar alınmadı. Hükümet, halen Senato'da bulunan yasa teklifini beklemeye almayı ve gelecek ilkbaharda yeni bir düzenleme hazırlamayı planlıyor. Tartışmanın merkezinde, kişilerin sahip olduğu varlıkların nasıl vergilendirileceği bulunuyor. Birikim veya yatırımların değeri arttığında mı vergi alınacağı, yoksa yalnızca varlık satıldığında elde edilen kazancın mı vergilendirileceği konusu koalisyon görüşmelerinde önemli bir anlaşmazlık noktası oldu. Uzun süren ve oldukça zorlu geçen bütçe müzakerelerinin temel nedenlerinden birinin de bu konu olduğu belirtiliyor.
Hükümetin satın alma gücünü desteklemek, altyapıya yatırım yapmak ve bazı kesintileri ertelemek için ihtiyaç duyduğu kaynak ise yeni vergiler ve tasarruf önlemleriyle karşılanmaya çalışılacak. Devlet harcamalarında kesintiye gidilerek yaklaşık 2 milyar avro tasarruf edilmesi hedefleniyor. Ancak bu hedefin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz net değil.
Vatandaşların bütçesini doğrudan etkileyecek başka düzenlemeler de gündemde. Çocuk bakım desteğinin gelecek yıl daha önce planlanandan daha düşük oranda artırılması bekleniyor. Şebeke suyuna uygulanan verginin de artırılması planlanırken, yüksek gelir gruplarının daha hızlı şekilde daha fazla vergi ödemesi öngörülüyor.
Alkol fiyatları da yeniden artabilir. Hükümet, alkol üzerindeki tüketim vergisini enflasyona paralel olarak artırmayı planlıyor. Daha önce birkaç yıl boyunca askıya alınan bu uygulamanın yeniden devreye alınması bekleniyor. Çiçeklerde uygulanan KDV oranının ise yüzde 21'e yükseltilmesi planlanıyor. Bu değişikliğin özellikle tüketiciler açısından çiçek fiyatlarını artırması bekleniyor. Bununla birlikte hükümetin tüm bütçe planlarını nasıl finanse edeceği henüz tamamen netleşmiş değil. Özellikle AOW planından vazgeçilmesinin ortaya çıkaracağı maliyetin de bütçede henüz tam olarak karşılanmadığı belirtiliyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
