İngiltere’de son aylarda yavaşlayan gıda enflasyonunun yeniden hız kazanabileceği uyarısı yapıldı. Gıda ve İçecek Federasyonu (FDF), kuraklık, enerji maliyetleri, küresel çatışmalar ve yeni düzenlemelerin üretim giderlerini artırdığını belirterek gıda enflasyonunun Temmuz 2027’de yüzde 6,4’e ulaşabileceğini öngördü.
HABER: Mesut Kapar
Temmuz ayında yıllık gıda ve içecek enflasyonu yüzde 1,3’e kadar gerilemişti. Süpermarketler arasındaki yoğun rekabet ile petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki geçici düşüş, fiyat artışlarının sınırlı kalmasına yardımcı oldu. Ancak sektör temsilcileri mevcut tablonun kalıcı olmayacağı görüşünde.
Gıda enflasyonu yüzde 6,4’e çıkabilir
FDF, daha önce gıda enflasyonunun Noel dönemine kadar yüzde 9-10 seviyelerine ulaşabileceğini tahmin etmişti. Federasyon son öngörüsünde bu beklentiyi aşağı çekse de fiyat baskısının daha uzun süre devam edeceği uyarısında bulundu. Yeni tahminlere göre gıda enflasyonunun aralık ayında yüzde 3,9 seviyesine çıkması, ardından yükselişini sürdürerek Temmuz 2027’de yüzde 6,4 ile zirve yapması bekleniyor. FDF Genel Müdürü Karen Betts, artışların hane bütçelerinde ciddi bir etki yaratabileceğine dikkat çekti. Betts, 2020 yılında haftalık gıda alışverişi 100 sterlin olan bir ailenin gelecek yılın ortalarında aynı alışveriş için 150 sterline kadar ödeme yapmak zorunda kalabileceğini belirtti.
Kuraklık üretimi ve fiyatları etkiledi
İngiltere’de bu yıl yaşanan beş sıcak hava dalgası ve kuraklık, tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturdu. Avrupa’nın önemli tarım ülkeleri Fransa, İtalya ve İspanya’da da aşırı sıcaklar ve su sıkıntısı nedeniyle çeşitli ürünlerde kayıplar yaşandı. Küresel ölçekte ise El Niño hava olayının kakao, kahve, şeker ve pirinç gibi ürünlerin hasadını tehdit ettiği belirtiliyor. İngiltere’de kuraklığın etkisi ürünlere göre farklılık gösterirken bazı temel gıdalarda dikkat çekici fiyat artışları görüldü. FDF verilerine göre iceberg marul ve domates fiyatları geçen yaz dönemine kıyasla neredeyse iki katına çıktı. Buna karşılık ıspanak, ahududu ve kırmızı soğanın fiyatlarında düşüş yaşandı.
Savaşlar maliyetleri yukarı çekiyor
Gıda fiyatları üzerindeki baskının bir diğer kaynağı ise küresel jeopolitik gelişmeler. Körfez’de artan gerilim ve ticari gemilerin saldırıların hedefi olması, enerji ve taşımacılık maliyetleri konusunda yeni riskler oluşturuyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt maliyetlerini artırması beklenirken, Rusya ve Ukrayna arasındaki Karadeniz gerilimi de tahıl ticaretini yeniden tehdit ediyor. Gemilerin ve limanların hedef alınması, önemli bir buğday ve tahıl ihracat güzergâhında belirsizliği artırıyor. Karen Betts, şirketlerin tüketicileri mümkün olduğunca fiyat artışlarından korumaya çalıştığını ancak maliyet baskısının artık sektörün tek başına üstlenebileceği seviyeyi aştığını ifade etti.
Üreticilerin maliyeti 2 milyar sterlin artıyor
FDF, gıda fiyatlarındaki baskının yalnızca iklim ve savaş kaynaklı olmadığını belirtiyor. Ulusal Sigorta primlerindeki artışın yanı sıra ambalaj ve geri dönüşüm alanındaki yeni düzenlemelerin de üreticilerin yıllık maliyetlerine yaklaşık 2 milyar sterlin eklediği savunuluyor. Sektör temsilcileri bu nedenle hükümetten gıda üreticilerinin elektrik faturalarına destek verilmesini ve maliyetleri artıran bazı düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesini istiyor. Özellikle ambalaj ve geri dönüşüm reformlarının daha yavaş ve sade bir şekilde uygulanmasının fiyat baskısını azaltabileceği belirtiliyor.
Hükümetten destek mesajı geldi
İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı ise hükümetin gıda fiyatlarını kontrol altında tutmak ve ülkenin gıda güvenliğini güçlendirmek için çalışmalar yürüttüğünü açıkladı. Bakanlık, hayat pahalılığının birçok haneyi zorlamaya devam ettiğini kabul ederken bazı günlük tüketim ürünlerinde ithalat vergilerinin askıya alındığını ve kuraklıktan etkilenen çiftçilere destek sağlandığını bildirdi. Gıda enflasyonunun yüzde 6,4’e ulaşması halinde oran, üç yıl önce görülen yüzde 19’luk tarihi zirvenin altında kalacak. Ancak sektör temsilcileri, özellikle düşük ve orta gelirli aileler açısından yeni fiyat artışlarının bütçeler üzerindeki baskıyı yeniden artırabileceği uyarısında bulunuyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
