Güçlü El Niño hava olayının önümüzdeki aylarda dünya genelinde sıcaklıkları daha da artırması bekleniyor. Chicago Üniversitesi ve Climate Impact Lab tarafından hazırlanan yeni araştırmaya göre, yalnızca aşırı sıcaklıkların yol açacağı ölümlerin sayısı 450 bini aşabilir. Araştırmacılar, sel ve orman yangınları gibi El Niño’nun tetikleyebileceği diğer afetlerdeki can kayıplarının bu tahmine dahil olmadığını belirtiyor.
HABER: Murat Yakar
Aşırı sıcaklıklar ölüm riskini artıracak
Araştırmacılar, dünya genelinde 20 binden fazla bölgedeki geçmiş sıcaklık kaynaklı ölüm verilerini inceleyerek mevcut El Niño döneminin olası sonuçlarını hesapladı. Buna göre, doğal hava olayının geçici olarak artırdığı sıcaklıklar önümüzdeki aylarda yüz binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olabilir. Chicago Üniversitesi ekonomi profesörü ve Climate Impact Lab’in kurucularından Michael Greenstone, tahmin edilen can kaybının büyüklüğünün anlaşılmasının zor olduğunu belirterek, rakamların arkasında aileleri ve günlük yaşamlarını sürdüren insanların bulunduğuna dikkat çekti. Greenstone, araştırmanın özellikle hangi bölgelerde daha hızlı hazırlık yapılması gerektiğinin belirlenmesine katkı sağlamasını umuyor.
Hollanda’da durum?
Hollanda'nın ise El Niño'nun doğrudan etkilerinden büyük ölçüde uzak kalması bekleniyor. Ülkede ilkbahar aylarının normalden biraz daha yağışlı geçme ihtimali bulunuyor. Bununla birlikte Hollanda, El Niño'dan bağımsız olarak iklim değişikliği nedeniyle sıcaklık kaynaklı erken ölümlerle karşı karşıya.
En fazla etkilenecek ülkeler belli oldu
Araştırmaya göre El Niño kaynaklı aşırı sıcaklıklardan en fazla etkilenmesi beklenen ülkeler arasında Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya bulunuyor. En fazla risk taşıyan ilk 10 ülkenin büyük bölümünün küresel güneyde yer aldığı belirtiliyor. Bu ülkelerin önemli bir kısmı halihazırda iklim değişikliğinin etkisiyle daha sık ve şiddetli aşırı hava olaylarıyla karşı karşıya. Sağlık sistemlerinin ve altyapının aşırı sıcaklıklar karşısındaki kapasitesi de olası can kayıplarında belirleyici faktörler arasında gösteriliyor. Ancak etkilerin yalnızca düşük gelirli ülkelerle sınırlı kalması beklenmiyor. Amerika Birleşik Devletleri de araştırmadaki sıralamada 19. sırada yer alıyor. Araştırmacılar, zengin ülkelerin de El Niño dönemlerinde artan sıcaklıkların sağlık üzerindeki etkileriyle karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor.
El Niño etkisi 2027’ye kadar sürebilir
Tahminler, mevcut El Niño olayının etkilerinin özellikle eylül ve ocak aylarında daha güçlü hissedilebileceğine işaret ediyor. Araştırmadaki hesaplamalar Şubat 2027’ye kadar uzanıyor ancak sıcaklık ve hava koşullarındaki etkilerin bu tarihten sonra da devam edebileceği değerlendiriliyor.
Sel ve yangın riski de artıyor
El Niño, genellikle iki ila yedi yılda bir ortaya çıkan doğal bir iklim olayı. Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki değişimlerle bağlantılı olan El Niño, küresel sıcaklıkların geçici olarak yükselmesine neden oluyor.
Önümüzdeki aylarda kara üzerindeki küresel ortalama sıcaklığın normal seviyelerin yaklaşık 1,2 derece üzerine çıkması bekleniyor. Okyanuslarda da olağanüstü yüksek sıcaklıklar ölçülüyor.
Bu koşullar dünyanın farklı bölgelerinde farklı hava olaylarını beraberinde getirebiliyor. Peru'da aşırı yağış ve seller, Endonezya'da orman yangınları, Afrika ve Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde ise şiddetli kuraklıklar yaşanabiliyor.
Bilim insanlarından hazırlık çağrısı
El Niño'nun küresel sıcaklıklarda geçici bir artışa neden olduğu bilinse de bu olayın iklim değişikliğiyle ilişkisi konusunda bilim dünyasında araştırmalar devam ediyor. İklim değişikliğinin El Niño'nun sıklığını veya şiddetini nasıl etkilediği konusunda henüz ortak bir bilimsel görüş bulunmuyor.
Araştırmacılar mevcut aşırı sıcaklıkları, gelecekte daha sık karşılaşılabilecek koşulların bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Çalışmada bu sıcaklıkların, küresel ısınmanın bugünkü hızla devam etmesi halinde yaklaşık 20 yıl içinde daha olağan hale gelebileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle ülkelerin sıcak hava dalgalarına karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirmesi, kapsamlı sıcaklık eylem planları hazırlaması ve insanların aşırı sıcaklardan korunabileceği serinleme alanlarını artırması öneriliyor. Araştırmacılara göre El Niño'nun etkisi geçici olsa da iklim değişikliğinin yarattığı uzun vadeli sıcaklık artışlarına karşı hazırlık yapılması, gelecekteki can kayıplarını azaltmada önemli rol oynayabilir.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
