Almanya’daki eğitim sisteminin önemli sorunlarından biri öğretmen eksikliği olarak öne çıkıyor. OECD’nin “Bir Bakışta Eğitim 2026” raporuna göre Almanya’daki öğrencilerin yüzde 55’i, öğretmen devamsızlığının öğrenme sürecini olumsuz etkilediği okullarda eğitim görüyor. Bu oran, yüzde 27 olan OECD ortalamasının iki katından fazla.
HABER: Mesut Kapar
Öğretmen devamsızlığı eğitimi etkiliyor
OECD verileri, Almanya’da öğretmen eksikliğinin okullardaki eğitim sürecini doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor. Okul yöneticilerinin değerlendirmelerine göre öğrencilerin yüzde 55’i, öğretmen devamsızlığının öğrenmeyi aksattığı okullarda bulunuyor. Almanya bu oranla araştırmaya dahil edilen ülkeler arasında ikinci sırada yer alırken OECD genelinde oran yüzde 27’de kalıyor.Öğretmenlerin niteliği konusunda da dikkat çeken bir tablo bulunuyor. 2023-2024 döneminde Almanya’daki devlet okullarında görev yapan ilk ve ortaöğretim öğretmenlerinin yüzde 18,6’sı gerekli en yüksek öğretmenlik yeterliliğini henüz tamamlamamış veya eğitimine devam ediyordu. OECD, bu durumun uzun süren öğretmen yetiştirme sürecinin yanı sıra öğretmen açığını kapatmak için alternatif mesleğe giriş yollarının kullanılmasından kaynaklanabileceğini belirtiyor.
Öğretmenler yoğun çalışıyor
Almanya’daki öğretmenler haftada ortalama 42,4 saat çalışıyor. Öğretmen maaşları OECD ülkeleriyle karşılaştırıldığında yüksek seviyede olsa da enflasyon dikkate alındığında bazı gruplarda reel ücretlerin gerilediği görülüyor. 15 yıllık deneyime sahip ortaokul öğretmenlerinin yasal maaşı 2015-2025 döneminde reel olarak yüzde 1 azalırken aynı dönemde OECD ülkelerindeki ortalama artış yüzde 6 oldu. Bu tablo, öğretmenlerin çalışma koşulları ve mesleğin cazibesi konusundaki tartışmaları da gündemde tutuyor.
Kreşlerde yer bulmak zorlaşıyor
OECD raporunun dikkat çektiği bir diğer sorun ise okul öncesi eğitimde kapasite yetersizliği. Almanya’da okul öncesi eğitim kurumlarının yöneticilerinin yüzde 43’ü, yer olmadığı için kabul edilemeyen çocukların bekleme listelerinde bulunduğunu belirtti. Bu oran, karşılaştırılabilir verilerin bulunduğu 12 OECD ülkesi arasında ikinci en yüksek seviye olarak kaydedildi. Buna rağmen Almanya’da 3 yaş ile ilkokula başlama yaşı arasındaki çocukların yüzde 96’sı okul öncesi eğitime katılıyor. OECD ortalaması ise yüzde 90 seviyesinde.
Eğitim harcamaları ortalamanın altında
Almanya’da ilkokuldan üniversiteye kadar eğitim kurumlarına ayrılan kaynak, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 4,4’üne karşılık geliyor. OECD ülkelerinde bu oran ortalama yüzde 4,7. Eğitimin toplam kamu harcamaları içindeki payı da Almanya’da yüzde 8,5 ile OECD ortalaması olan yüzde 9,8’in altında kalıyor. Buna karşılık öğrenci başına yapılan kamu harcaması Almanya’da 16 bin 127 dolar seviyesinde. OECD ortalaması ise 13 bin 601 dolar. Ülkenin eğitim sistemindeki güçlü alanlardan biri ise mesleki eğitim olarak öne çıkıyor. Almanya’da nüfusun yüzde 86’sı en az lise veya dengi bir eğitim seviyesine sahipken OECD ortalaması yüzde 81.
Yükseköğretimde gençler öne çıkıyor
25-64 yaş grubunda üniversite ve dengi yükseköğretim mezunlarının oranı Almanya’da yüzde 35 ile OECD ortalaması olan yüzde 43’ün altında bulunuyor. Ancak genç kuşaklarda yükseköğretim oranı belirgin biçimde yükseliyor. 25-34 yaş grubunda üniversite ve dengi eğitim mezunlarının oranı 2015’te yüzde 30 iken 2025’te yüzde 41’e çıktı.
Bununla birlikte aynı dönemde lise veya dengi eğitimi tamamlamayan gençlerin oranı da yüzde 13’ten yüzde 14’e yükseldi. Eğitim düzeyi ile işsizlik arasındaki fark ise özellikle gençlerde belirginleşiyor. 2025’te 25-34 yaş grubundaki üniversite mezunlarının işsizlik oranı yüzde 4 olurken lise veya dengi eğitimi tamamlamayanlarda bu oran yüzde 12,3’e çıktı. Mesleki eğitim diplomasına sahip gençlerde istihdam oranının yüzde 89 olması da Almanya’nın mesleki eğitim modelinin iş gücü piyasasındaki önemini gösteriyor.
Almanya’nın uluslararası öğrenciler açısından cazibesi de artıyor. Yabancı öğrencilerin yükseköğretimdeki payı 2015’te yüzde 7 iken 2024’te yüzde 13’e yükseldi. Bu öğrenciler arasında Hindistan yüzde 12 ile ilk sırada yer alırken Çin yüzde 9, Türkiye ve Avusturya ise yüzde 5’er paya sahip. Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında da Almanya öne çıkıyor. Alman öğrenciler arasında STEM mezunlarının oranı yüzde 34 ile OECD ülkeleri arasındaki en yüksek seviyeye ulaşırken uluslararası öğrencilerde bu oran yüzde 51’e çıkıyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
