Almanya’da enerji ve ekonomik kriz dönemlerinde vatandaşlara doğrudan ödeme yapılmasını sağlayacak sistem büyük ölçüde tamamlandı. Federal hükümetin yıllardır üzerinde çalıştığı mekanizma sayesinde, gerekli yasal düzenlemelerin yapılması halinde devlet tarafından belirlenen yardım tutarları vatandaşların kayıtlı banka hesaplarına doğrudan aktarılabilecek. Sistemin 2027’den itibaren gelir durumuna göre farklı miktarlarda ödeme yapılmasına da imkân sağlaması hedefleniyor.
HABER: Mesut Kapar
Kriz desteğinde yeni model hazırlanıyor
Almanya’da geçmiş kriz dönemlerinde vergi indirimleri, enerji destekleri ve akaryakıt indirimi gibi geniş kapsamlı uygulamalar hayata geçirilmişti. Yeni doğrudan ödeme mekanizması ise desteğin tüm vatandaşlara aynı şekilde verilmesi yerine belirli gruplara doğrudan ulaştırılmasını amaçlıyor. Süddeutsche Zeitung’un aktardığı bilgilere göre teknik altyapı büyük ölçüde hazır durumda. Mevcut sistem, kişi başına belirlenen sabit bir miktarın kayıtlı banka hesabına aktarılmasına olanak sağlıyor. Gelire göre farklılaştırılmış ödemeler için ise ek çalışmalar yürütülüyor.
Akaryakıt fiyatları tartışmayı yeniden gündeme taşıdı
Almanya’da benzin ve motorin fiyatlarının yükselmesi, doğrudan ödeme sistemine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Hükümetin genel akaryakıt indirimi gibi seçenekleri değerlendirdiği bir dönemde ekonomistler, herkese aynı miktarda destek verilmesinin ihtiyaç sahiplerini yeterince hedeflemeyebileceğine dikkat çekiyor. Uzmanların tartıştığı alternatiflerden biri de devletin benzin ve motorin fiyatlarına tavan uygulaması getirmesi. Bu yöntemin piyasa fiyatlarını etkileyebileceği ve kamu bütçesine önemli bir yük oluşturabileceği yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
Milyonlarca kişinin IBAN bilgisi sistemde yok
Doğrudan ödeme mekanizmasının önündeki en önemli sorunlardan biri ise vatandaşların banka hesap bilgilerinin tamamının devlet sisteminde bulunmaması. Federal hükümetin haziran ayında Federal Meclis’e sunduğu bilgilere göre Federal Merkezi Vergi Dairesi’nde 16,1 milyon vergi kimlik numarasıyla eşleştirilmiş banka hesabı bulunuyor. Yaklaşık 69,9 milyon kişinin ise sistemde kayıtlı IBAN bilgisi bulunmuyor. Maliye Bakanlığı tarafından eylül ayında yapılan açıklamada da IBAN bilgisi bulunmayanların oranının nüfusun yaklaşık yüzde 19’una denk geldiği belirtildi. Bu nedenle teknik altyapı hazır olsa bile bugün bütün vatandaşlara aynı anda otomatik ödeme yapılması mümkün değil.
IBAN bilgisi farklı yollarla bildirilebiliyor
Vatandaşlar banka hesap bilgilerini Federal Merkezi Vergi Dairesi sistemine kendileri de kaydedebiliyor. IBAN bilgisi çevrim içi vergi sistemi ELSTER üzerinden bildirilebildiği gibi BZSt IBAN+ uygulaması aracılığıyla da iletilebiliyor. Bunun yanında vatandaşlar kendi bankalarına yetki vererek hesap bilgilerinin Federal Merkezi Vergi Dairesi’ne aktarılmasını sağlayabiliyor. 18 yaşından küçük çocukların banka hesaplarına ilişkin bilgilerin ise aile kasaları üzerinden sisteme aktarılması mümkün. Hükümet, ileride belirli bir kriz yardımı kararı alınması halinde vatandaşların IBAN bilgilerini gönüllü olarak sisteme kaydetmesini bekliyor.
2027’de gelire göre ödeme gündemde
Sistemin gelecek aşamasında en önemli değişikliklerden biri, yardım miktarının vatandaşların gelir durumuna göre belirlenmesi olabilir. Süddeutsche Zeitung’un haberine göre federal yönetim, gerekli gelir bilgilerine erişim sağlanması için çalışmalar yürütüyor.
Hedefin 2027’den itibaren kriz yardımlarının gelir seviyesine göre farklılaştırılmasına imkân vermek olduğu belirtiliyor. Böyle bir uygulamada düşük gelirli vatandaşlara daha yüksek, yüksek gelirli vatandaşlara ise daha düşük ödeme yapılması veya belirli gelir gruplarının destek kapsamı dışında bırakılması mümkün olabilecek.
Sistem teknik olarak hazır durumda
Doğrudan ödeme mekanizmasının yasal temeli 2022 yılında yapılan vergi düzenlemelerine dayanıyor. Bu düzenlemelerle banka hesaplarının vergi kimlik numaralarıyla eşleştirilmesinin altyapısı oluşturuldu. Teknik sistemin ise 2025 yılında tamamlandığı belirtiliyor. Böylece gerekli yasal kararın alınması durumunda federal hükümetin belirlenen ödeme tutarlarını vatandaşların sisteme kayıtlı banka hesaplarına doğrudan gönderebilmesinin önü açılmış oldu. Ancak sistemin hazır olması otomatik olarak ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor. Herhangi bir kriz yardımı için Federal Meclis’in ayrıca ödeme yapılacak kişileri, yardım miktarını ve uygulanacak şartları belirleyen yasal düzenlemeyi kabul etmesi gerekiyor.
Kriz yardımlarında hedefli destek dönemi
Yeni sistemin tam olarak uygulanması halinde Almanya’nın gelecekteki ekonomik ve enerji krizlerinde yardım politikalarında daha hedefli bir yönteme geçmesi mümkün olabilecek. Özellikle gelir seviyesi düşük ve krizlerden daha fazla etkilenen gruplara doğrudan ödeme yapılması, genel kapsamlı desteklerin yerine alternatif bir model oluşturabilir. Bununla birlikte vatandaşların ne zaman ve ne kadar ödeme alacağı konusunda şu aşamada kesinleşmiş genel bir kriz yardımı bulunmuyor. Ödeme yapılabilmesi için öncelikle ilgili krize yönelik siyasi kararın alınması ve gerekli yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesi gerekiyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
