Hollanda’da konutların ısıtma sistemlerine ilişkin düzenlemelerde yeni bir dönem başlıyor. Hükûmet, daha önce iptal edilen hibrit ısı pompası uygulamasını yeniden gündeme alırken, 2029’dan itibaren mevcut kombisini değiştiren birçok hanenin yeni standartlara uyması gerekecek. Plan kapsamında tamamen elektrikli ısı pompaları öncelikli seçenek olurken, belirli şartları karşılayan akıllı hibrit sistemler de kullanılabilecek. Yüksek maliyet nedeniyle hanelerin desteklenmesi için faizsiz kredi seçeneği de değerlendiriliyor.
HABER: Murat Yakar
2029’dan itibaren yeni standart uygulanacak
Konut Bakanı Boekholt-O'Sullivan’ın Temsilciler Meclisi’ne gönderdiği mektuba göre hibrit ısı pompası, Hollanda’nın 2050 yılına kadar binaları doğal gazdan tamamen çıkarmayı hedefleyen enerji dönüşümünde geçiş çözümü olarak görülüyor. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte standart gazlı kombilerin tek başına belirlenen verimlilik şartlarını karşılaması mümkün olmayacak. Böylece kombisini yenilemek zorunda kalan birçok ev sahibi için hibrit ısı pompası veya daha verimli bir sistem tercih edilmesi gerekecek.
Uygulama, çalışan kombilerin 2029 yılında topluca değiştirilmesi anlamına gelmeyecek. Mevcut kombisi kullanılabilir durumda olan haneler sistemi kullanmaya devam edebilecek. Yeni kurallar esas olarak eski kombinin değiştirilmesi gerektiği aşamada devreye girecek.
Daha önce iptal edilen plan yeniden masada
Hibrit ısı pompasının zorunlu hale getirilmesine yönelik ilk plan Rutte IV hükûmeti döneminde hazırlanmış ve uygulamanın 2026 yılında başlaması öngörülmüştü. Ancak daha sonra kurulan Schoof hükûmeti, özellikle hanelerin karşılaşacağı yüksek maliyetleri gerekçe göstererek düzenlemeyi iptal etmişti. PVV, NSC, VVD ve BBB tarafından da mali yük konusunda çekinceler dile getirilmişti.
Mevcut azınlık hükûmeti ise koalisyon anlaşmasında yer alan hedef doğrultusunda hibrit ısı pompasını yeniden “yeni standart” haline getirmeye hazırlanıyor. Hükûmet, düzenlemeyi birkaç yıl önceden açıklayarak ev sahiplerine hem teknik hem de finansal hazırlık yapmaları için zaman tanımayı amaçlıyor.
Gaz tüketimini önemli ölçüde azaltıyor
Hibrit ısı pompaları, normal çalışma koşullarında dış havadaki ısıdan ve elektrik enerjisinden yararlanarak konutu ısıtıyor. Hava sıcaklığının çok düşük olduğu dönemlerde ise mevcut gazlı kombi devreye girerek sisteme destek sağlıyor. Bu nedenle hibrit sistemler, tamamen gazla çalışan geleneksel kombilere göre daha düşük doğal gaz tüketimi sağlayabiliyor.
Hükûmetin verdiği bilgilere göre hibrit ısı pompalarıyla doğal gaz tüketimi yüzde 65’e kadar azaltılabiliyor. Akıllı modeller ise elektrik fiyatlarının ve talebin daha düşük olduğu saatlerde daha fazla çalışacak şekilde programlanabiliyor. Bu özelliğin yalnızca hanelerin enerji tüketimini değil, Hollanda’nın yoğun elektrik şebekesi üzerindeki yükü de azaltması hedefleniyor.
Apartmanlar ve tarihi yapılar ise düzenlemenin dışında tutulabilecek. Bunun temel nedeni, bu tür binalarda ısı pompası kurulmasının teknik açıdan her zaman mümkün olmaması. Hükûmetin uzun vadeli hedefi tamamen elektrikle çalışan ve doğal gaz kullanmayan sistemlere geçiş olsa da hibrit modeller geçiş döneminde önemli bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Maliyet haneler için en büyük engel
Yeni sistemin önündeki en önemli sorun ise yatırım maliyeti. Geleneksel bir gazlı kombinin yaklaşık 2 bin avroya alınabildiği belirtilirken, hibrit ısı pompasının maliyeti 8 bin avroya kadar çıkabiliyor. Mevcut devlet desteklerinin kullanılması durumunda hanelerin karşılayacağı tutarın yaklaşık 6 bin avroya düşmesi bekleniyor.
Konut sahipleri örgütü Vereniging Eigen Huis’in hesaplamalarına göre hibrit ısı pompası, daha düşük enerji faturaları sayesinde mevcut koşullarda yaklaşık 10 yıl içerisinde kendini amorti edebiliyor. Ancak Bakan Boekholt-O'Sullivan da yaklaşık 6 bin avroluk yatırımın birçok aile için hâlâ yüksek bir maliyet olduğunu kabul ediyor. Bu nedenle yeni uygulamanın yalnızca teknik standartlarla değil, finansman desteğiyle birlikte hayata geçirilmesi planlanıyor.
Faizsiz kredi seçeneği değerlendiriliyor
Hollanda hükûmeti, düzenlemenin 2029’da yürürlüğe girmesinden önce hanelerin mali açıdan hazırlık yapabilmesini hedefliyor. Bu kapsamda hibrit ısı pompası almak zorunda kalacak ev sahiplerinin karşılaşacağı mali yükü azaltmak için farklı finansman modelleri üzerinde çalışılıyor.
Bunlar arasında öne çıkan seçeneklerden biri, hibrit ısı pompası kurulumu için faizsiz kredi verilmesi. Hükûmet, böylece yüksek ilk yatırım maliyetinin haneler üzerindeki etkisini azaltmayı ve enerji dönüşümünü daha erişilebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Önümüzdeki dönemde destek programlarının kapsamı ve finansman koşullarının netleştirilmesi bekleniyor. Bakanlık, hibrit ısı pompasını geleneksel kombinin “mantıklı halefi” olarak değerlendirirken, Hollanda’da konutların doğal gazdan uzaklaştırılması sürecinin de bu düzenlemeyle yeni bir aşamaya taşınması planlanıyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
