Almanya Vergi Mükellefleri Birliği (BdSt), kamu kaynaklarının gereksiz veya verimsiz kullanıldığını savunduğu 2026-2027 dönemine ilişkin “Kara Kitap” raporunu yayımladı. 54. kez hazırlanan raporda federal, eyalet ve yerel yönetimlere ait toplam 100 harcama ve proje mercek altına alınırken, özellikle yüksek maliyetli yatırımlar ile sınırlı kullanım sağlayan projeler dikkat çekti.
HABER: Murat Yakar
Raporda müze, ulaşım, dijitalleşme, çevre ve altyapı yatırımlarının yanı sıra kamu teşviklerinin işleyişine yönelik eleştiriler de yer aldı. BdSt, bazı projelerde harcanan kamu parasının elde edilen faydayla orantılı olmadığını belirtirken, özellikle teşviklerin harcama kararlarını nasıl etkilediğine dikkat çekti.
35 milyon avroluk müze tartışması
Kara Kitap’ta öne çıkan projelerden biri Kassel’deki Alman Duvar Kâğıdı Müzesi oldu. Müzenin toplam maliyetinin yaklaşık 35 milyon avroya ulaştığı belirtilirken, projenin planlanan bütçesinin yükseldiği ve açılış sürecinin geciktiği kaydedildi. BdSt ayrıca müzenin işletme ve personel giderlerinin yıllık yaklaşık 620 bin avro olmasının öngörüldüğünü aktardı. Birliğe göre asıl sorun ise yüksek maliyetin yanı sıra proje başlamadan önce yeterli ziyaretçi potansiyeli analizinin yapılmamış olması. Bu nedenle yatırımın uzun vadede kamu bütçesine getireceği yük konusunda soru işaretleri bulunduğu savunuldu.
Kullanılmayan bilgisayarlara 6,7 milyon avro
Schleswig-Holstein’da öğretmenlerin kullanımına sunulmak üzere yaklaşık 35 bin dizüstü bilgisayar satın alınması da rapora girdi. BdSt’nin değerlendirmesine göre bilgisayarların yaklaşık üçte biri hiç kullanılmadı. Birlik, kullanılmadan kalan cihazlar için yaklaşık 6,7 milyon avroluk kamu kaynağının harcandığını belirtti. Örnek, eğitim alanında dijitalleşme yatırımlarının yalnızca cihaz satın alınmasıyla sınırlı kalmaması ve ihtiyaç analizinin daha dikkatli yapılması gerektiği yönündeki eleştirilerin merkezine yerleşti. Hamburg’daki bir başka harcama ise kentte yoğun ve dik bir yolun kenarına yerleştirilen yedi bank oldu. Yaklaşık 14 bin 800 avro harcanan bankların bulunduğu bölgenin trafik, gürültü ve egzoz nedeniyle oturmaya elverişli olmadığı savunuldu. BdSt ayrıca bazı bankların düzgün yerleştirilmediğini öne sürdü.
Beş ağaç için 100 bin avro
Hessen eyaletine bağlı Neu-Anspach kentinde sel önleme çalışmaları kapsamında dikilen yalnızca beş ağacın maliyetinin yaklaşık 100 bin avroya ulaşması da eleştirildi. BdSt, kullanılan özel dikim yöntemlerinin maliyeti önemli ölçüde artırdığını belirtti. Birliğin hesabına göre aynı bütçeyle yaklaşık 50 standart ağacın dikilmesi mümkün olabilirdi. Stuttgart’ta ise sıcak hava eylem planı kapsamında gölgelikler ve güneş şemsiyeleri için yaklaşık 350 bin avro harcandığı belirtildi. Raporda, bazı gölgeliklerin zaten büyük ağaçların gölgesinde bulunmasının yatırımın verimliliği konusunda soru işareti yarattığı ifade edildi.
Birkaç günlük kullanım için 355 bin avroluk tuvalet
Hessen’deki Hadamar kentinde yapılması planlanan umumi tuvalet de raporun dikkat çeken örneklerinden biri oldu. Panayır alanında inşa edilmesi planlanan tesisin maliyeti yaklaşık 355 bin 700 avro olarak hesaplandı. BdSt, tuvaletin yıl boyunca yalnızca birkaç gün yoğun biçimde kullanılacağını savundu. Projenin hızlandırılmasında ise eyalet teşvikinin 2026 sonunda sona erecek olmasının etkili olduğu belirtildi. Birlik, bu durumu kamu kurumlarının bazı durumlarda gerçek ihtiyaçtan ziyade mevcut teşviki kaybetmeme amacıyla yatırım yapabildiğine ilişkin bir örnek olarak değerlendirdi.
Bisiklet köprüsünün maliyeti 9 milyon avro
Mannheim’da yayalar ve bisikletliler için inşa edilen yaklaşık 50 metre uzunluğundaki ahşap köprünün maliyeti de tartışma konusu oldu. Projenin yaklaşık 9 milyon avroya mal olduğu belirtilirken, BdSt ağır borç yükü bulunan Mannheim’ın yatırımı federal hükûmetten yüzde 100 finansman sağlandığı için gerçekleştirdiğini öne sürdü. Saarland’da ise mevcut yeşil bisiklet yolu tabelalarının Almanya’nın diğer bölgelerinde kullanılan beyaz tabelalarla değiştirilmesi planı eleştirildi. Değişimin yaklaşık 2,2 milyon avroya mal olması beklenirken, giderlerin büyük bölümünün federal teşviklerle karşılanacağı aktarıldı.
Havalimanı projesinde 2,5 milyar avro riski
Kara Kitap’ta yalnızca tamamlanmış projeler değil, gelecekte kamu bütçesine büyük yük getirebilecek yatırımlar da yer aldı. Berlin Brandenburg Havalimanı’ndaki hükûmet terminali ve bağlantılı altyapı çalışmaları bunlardan biri oldu. BdSt, başlangıçta birkaç yüz milyon avro seviyesinde öngörülen maliyetlerin proje tamamlandığında 2,5 milyar avroya kadar çıkabileceği uyarısında bulundu. Schwerin’de 2035 yılında düzenlenmesi planlanan Eyalet Bahçe Fuarı da benzer şekilde mali risk taşıyan projeler arasında gösterildi. Yaklaşık 83 milyon avroluk organizasyonun kent açısından önemli bir bütçe yükü oluşturabileceği savunuldu.
Teşvik programlarına kapsamlı eleştiri
2026-2027 Kara Kitap’ında kamu teşvikleri ayrıca özel bir başlık altında incelendi. Almanya’da federal hükûmet, eyaletler ve Avrupa Birliği tarafından altyapı, iklim, eğitim ve dijitalleşme gibi çok sayıda alanda binlerce teşvik programı uygulanıyor. BdSt Başkanı Reiner Holznagel, yüksek teşvik oranlarının bazı yatırımları ekonomik açıdan normal koşullarda gerçekleştirilmeyecek kadar cazip hale getirebildiğini savundu. Birlik, kamu projelerinde yalnızca finansmanın bulunup bulunmadığının değil, yatırımın gerçekten gerekli olup olmadığının ve elde edilecek sonucun harcanan parayı karşılayıp karşılamadığının daha sıkı değerlendirilmesini istiyor. BdSt ayrıca teşvik programlarının belirli sürelerle sınırlandırılması, farklı kurumların uyguladığı desteklerin daha iyi koordine edilmesi ve beklenen sonucu vermeyen programların sonlandırılması çağrısında bulunuyor. Birliğe göre kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması için proje başlamadan önce ihtiyaç, maliyet ve uzun vadeli faydanın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
