Hollanda'da fazla kilolu bireylerin aile hekimlerine yaptığı başvurular 2025 yılında dikkat çekici biçimde yükseldi. Uzmanlar, bu artışın en önemli nedeninin son yıllarda popüler hale gelen zayıflama ilaçlarına yönelik yoğun ilgi olduğunu belirtiyor. Ancak aile hekimleri, bu ilaçların yalnızca belirli sağlık kriterlerini karşılayan hastalara reçete edilebildiğini vurguluyor.
HABER: Mesut Kapar
Fazla kilo ve obezite vakalarında büyük artış
Araştırma kuruluşu Nivel'in verilerine göre, aile hekimlerinin fazla kilo tanısı koyduğu hasta sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 39 arttı. Fazla kilo tanısı, her bin hastada 6,6 kişiye ulaştı. Obezite tanısı alan hasta sayısında da benzer bir yükseliş yaşandı. Ciddi kilo fazlalığını ifade eden obezite vakaları yüzde 37 artarak her bin hastada 11,6 seviyesine çıktı. Fazla kilo ve obezite, 2025 yılında zona ve grip vakalarıyla birlikte en hızlı artış gösteren sağlık sorunları arasında yer aldı.
Zayıflama ilaçlarına ilgi başvuruları tetikledi
Nivel araştırmacısı Karin Hek'e göre aile hekimlerine yapılan başvuruların artmasında, Ozempic, Wegovy ve Saxenda gibi kilo vermeye yardımcı ilaçların medyada geniş yer bulmasının önemli etkisi bulunuyor. Geçtiğimiz yıl tedavi rehberlerinde yapılan değişiklikle birlikte aile hekimlerine belirli durumlarda zayıflama ilacı reçete etme imkânı tanındı. Ancak bu uygulama oldukça sıkı kurallara bağlı olduğu için yalnızca sınırlı sayıdaki hasta bu tedaviden yararlanabiliyor.
Reçete için üç temel şart aranıyor
Aile hekimi Wouter Hufen, zayıflama ilacı yazılabilmesi için hastaların üç önemli kriteri karşılaması gerektiğini belirtiyor. Buna göre hastanın öncelikle ciddi derecede yüksek vücut kitle indeksine (BMI) sahip olması gerekiyor. Ayrıca fazla kiloya bağlı yüksek tansiyon gibi sağlık sorunlarının bulunması ve daha önce yaşam tarzı değişikliğine yönelik bir programa katılmış olmasına rağmen yeterli sonuç alamamış olması şart koşuluyor. Hufen, bu üç koşulun birlikte sağlanması halinde ilaç tedavisine olumlu yaklaştığını ifade ediyor.
Estetik amaçlı talepler reddediliyor
Aile hekimlerine başvuran kişilerin büyük bölümü ise zayıflama ilacı talebine olumlu yanıt alamıyor. Hufen, birkaç kilo vermek ya da yaz aylarında daha fit görünmek isteyen kişilere bu ilaçların verilmediğini belirtiyor. Buna karşılık, sağlık sorunları nedeniyle hareket etmekte zorlanan veya mevcut hastalıkları nedeniyle yalnızca diyet ve egzersizle kilo vermesi mümkün olmayan kişiler için daha esnek değerlendirme yapılması gerektiğini savunuyor. Doktorlar ayrıca diyabet hastalarının bu ilaçlara büyük ihtiyaç duyduğunu hatırlatarak mevcut stokların öncelikle bu grup için korunmasının önemine dikkat çekiyor.
Uzmanlar altta yatan nedenlere odaklanıyor
Hekimler, ilaç talebini reddettikleri hastalarda yalnızca "hayır" demekle yetinmiyor. Bunun yerine kişinin neden kilo veremediğini ayrıntılı şekilde değerlendirmeye çalışıyor. Fazla kilonun arkasında fiziksel hastalıklar, kullanılan ilaçlar, kronik stres, travmalar veya psikolojik etkenler gibi birçok farklı neden bulunabiliyor. Uzmanlara göre her hastanın kilo alma hikâyesi birbirinden farklı olduğu için tedavi de kişiye özel planlanmalı.
İlaç tek başına kalıcı çözüm olarak görülmüyor
Obezite tedavisi üzerine çalışan uzman Bert Stelder, zayıflama ilaçlarının önemli bir destek sağladığını ancak tek başına kalıcı çözüm olmadığını belirtiyor.
Tedavinin ilk aşamasında hastalara ilacın doğru kullanımı konusunda rehberlik edilirken, ilerleyen süreçte beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve yaşam tarzı değişikliklerine yönelik danışmanlık hizmeti de veriliyor.
Yeni kullanım alanları araştırılıyor
Uzmanlar, zayıflama ilaçlarının gelecekte yalnızca kilo kontrolü için değil, farklı sağlık sorunlarının tedavisinde de kullanılabileceğini düşünüyor. Son bilimsel çalışmaların bu ilaçların bazı bağımlılık türlerinin tedavisinde de fayda sağlayabileceğine işaret ettiğini belirten aile hekimi Wouter Hufen, bu alandaki araştırmaların hızla devam ettiğini ve önümüzdeki yıllarda yeni kullanım alanlarının ortaya çıkabileceğini ifade ediyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
