Hollanda'da yaklaşık 500 bin hane, her ay enerji faturalarını ödeyebilmek için yeterli gelire sahip değil. Hollanda Uygulamalı Bilimsel Araştırmalar Kurumu (TNO) ile Hollanda İstatistik Kurumu'nun (CBS) ortak araştırmasına göre, enerji yoksulluğu yaşayan hanelerin büyük bölümü aylık ortalama 52 euro açık veriyor. Özellikle düşük gelirli ve yüksek enerji giderlerine sahip hanelerin sayısında artış yaşanması dikkat çekiyor.
HABER: Murat Yakar
Enerji yoksulluğu yaşayan hane sayısı 500 bini aştı
Araştırma sonuçlarına göre, 2025 yılında Hollanda'da enerji yoksulluğu yaşayan hane sayısı 503 bin olarak kaydedildi. Bu rakam, ülkedeki toplam hanelerin yaklaşık yüzde 6'sına karşılık geliyor. Genel sayı geçen yıla kıyasla büyük ölçüde değişmese de, enerji yoksulluğu yaşayan hanelerin profili değişmeye başladı. Özellikle düşük gelirli olup yüksek enerji faturaları ödemek zorunda kalan ailelerin sayısında artış yaşandı. Uzmanlar, bu artışın başlıca nedenleri arasında enerji şirketlerinin sabit hizmet bedellerindeki yükseliş ile enerji tüketimindeki artışı gösteriyor. Verilere göre, hane başına sabit enerji maliyetleri ortalama 90 euro yükseldi.
Hollanda Çevresel Değerlendirme Ajansı'nın (PBL) tahminlerine göre ise 2025 yılında hanelerin doğal gaz tüketimi ortalama yüzde 1,1, elektrik tüketimi ise yüzde 1,8 arttı.
Gelirin önemli bölümü enerji faturalarına gidiyor
Enerji yoksulluğu yaşayan hanelerin yaklaşık dörtte üçünü yalnız yaşayan bireyler oluşturuyor. Bunun yanı sıra, kadınların geçimini sağladığı aileler ile göçmen kökenli ailelerin enerji giderleri nedeniyle daha sık maddi zorluk yaşadığı belirtiliyor. Özellikle yalıtımı yetersiz konutlarda yaşayan veya kendi evine sahip olan düşük gelirli haneler daha büyük mali baskıyla karşı karşıya kalıyor. Bazı ailelerin enerji yoksulluğundan kurtulabilmek için yıllık 1.700 eurodan fazla ek gelire ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor. TNO araştırmacısı Anika Batenburg, bu grubun toplam enerji yoksulluğu yaşayan haneler içerisinde nispeten küçük bir kesimi oluşturduğunu ancak yaşadıkları mali sıkıntının oldukça ciddi boyutlarda olduğunu belirtti.
Enerji faturaları aylık gelirin onda birini aşıyor
Enerji yoksulluğu yaşayan bir hanenin aylık ortalama enerji faturası yaklaşık 190 euro seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, Hollanda genelindeki ortalama enerji giderlerinden çok farklı olmasa da, düşük gelirli aileler için çok daha ağır bir yük oluşturuyor. Araştırmaya göre bu haneler, aylık gelirlerinin yüzde 10'undan fazlasını enerji giderlerine ayırmak zorunda kalıyor. Hanelerin dörtte biri ise gelirlerinin yüzde 13'ünden fazlasını enerji faturalarına harcıyor. Öte yandan, enerji yoksulluğu kapsamında değerlendirilmeyen ancak ekonomik açıdan kırılgan durumda bulunan yaklaşık 1 milyon hane de gelirlerinin ortalama yüzde 8'ini enerji giderlerine ayırıyor. Hollanda'daki ortalama bir hanede ise bu oran geçen yıl yaklaşık yüzde 5 seviyesinde gerçekleşti.
Haneler ayda ortalama 52 euro eksik kalıyor
Düşük gelirli ve yüksek enerji maliyetlerine sahip hanelerin enerji yoksulluğundan çıkabilmeleri için yıllık ortalama 624 euro ek gelire ihtiyaç duyduğu hesaplandı. Bu rakam aylık bazda yaklaşık 52 euroya karşılık geliyor. Uzmanlar, söz konusu açığın 2024 yılına göre daha da büyüdüğünü belirtiyor.
Yeni Enerji Acil Yardım Fonu sonbaharda açılacak
Enerji fiyatları, Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından hızla yükselmişti. Aynı yıl ve sonrasında bazı hanelere devlet desteği sağlanırken, 2024 ve 2025 yıllarında vatandaşlar Geçici Enerji Acil Yardım Fonu'na başvurabilmişti. Ancak 70 milyon euroluk fon bütçesi tüm başvuruları karşılamaya yetmemiş, geçtiğimiz yıl yoğun talep nedeniyle başvuru sahiplerinin yalnızca yaklaşık yarısı destek alabilmişti. Sosyal İşler ve İstihdam Bakanı Hans Vijlbrief, bu sonbaharda Enerji Acil Yardım Fonu'nun yeniden açılacağını açıkladı. Yeni fon için yaklaşık 200 milyon euroluk bütçe ayrıldı. TNO'nun hesaplamalarına göre ise yalnızca düşük gelirli ve yüksek enerji maliyetine sahip hanelerin enerji yoksulluğundan çıkarılabilmesi için 256 milyon euro kaynak gerekiyor.
Uzmanlardan hedefe yönelik destek çağrısı
Araştırmacılar, enerji yoksulluğuyla mücadelede konutların enerji verimliliğinin artırılmasının büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle yalıtım çalışmalarının ve sürdürülebilir enerji yatırımlarının, uzun vadede enerji giderlerini önemli ölçüde azaltabileceği belirtiliyor. TNO araştırmacısı Anika Batenburg, yüksek enerji maliyetleri nedeniyle zorlanan görece küçük bir grubun hedefe yönelik desteklenmesinin, tüm hanelere genel bir enerji desteği sağlanmasından daha etkili sonuçlar vereceğini ifade etti. Uzmanlar ayrıca, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla ısınmadan feragat eden ve bu nedenle enerji giderleri görece düşük görünen düşük gelirli hanelerin de destek mekanizmalarına dahil edilmesi gerektiğini vurguluyor. Böylece enerji yoksulluğunun yalnızca ekonomik değil, sosyal boyutlarıyla da daha etkin şekilde mücadele edilmesi hedefleniyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
