Hollanda’da geçimlerini sağlamak için sosyal yardım alan kişilerin sayısı artmaya devam ediyor. Özellikle 27 yaş altındaki gençlerde dikkat çeken bir yükseliş yaşanırken, bu grubun sosyal yardım alan kişi sayısı son üç yılda yüzde 27 arttı.
HABER: Mesut Kapar
Hollanda İstatistik Kurumu’nun (CBS) verilerine göre, Haziran 2026 sonunda AOW emeklilik yaşının altında bulunan 413 bin kişi genel sosyal yardım ödeneği aldı. Bu sayı bir önceki yılın aynı dönemine göre 4 bin kişi daha fazla. Sosyal yardım alanların toplam sayısı böylece üst üste 12 çeyrektir yıllık bazda yükseliyor. Buna rağmen toplam sayı hâlâ koronavirüs salgını öncesindeki seviyenin biraz altında bulunuyor.
En büyük artış 27 yaş altındaki gençlerde
Sosyal yardım alan kişi sayısındaki en hızlı artış 27 yaş altındaki gençlerde görüldü. Bu grupta sosyal yardım alanların sayısı yüzde 5,7 artarak 44 bine ulaştı. Gençlerdeki artış böylece üst üste 14 çeyrektir devam ediyor. 2022’nin son çeyreğinden bu yana 27 yaş altındaki sosyal yardım alan gençlerin sayısı yüzde 27 oranında yükseldi. Artışın en yüksek olduğu dönem ise 2023 yılının son çeyreğiydi. O dönemde gençler arasındaki sosyal yardım alanların sayısı tek bir çeyrekte yüzde 9,2 artmıştı. Daha sonra artış hızı yavaşladı ve geçen yılın sonunda yüzde 4,1 seviyesine geriledi. Ancak son çeyreklerde yeniden hızlanmaya başladı.
Diğer yaş gruplarında artış daha sınırlı
27 yaş altındaki gençlerle karşılaştırıldığında diğer yaş gruplarında sosyal yardım alanların sayısı çok daha yavaş yükseliyor. 27-45 yaş arasındaki sosyal yardım alanların sayısı yüzde 0,8 artarak 140 bine çıktı. AOW yaşına gelmemiş 45 yaş üzerindeki kişilerde ise artış yalnızca yüzde 0,2 oldu. Bu grupta sosyal yardım alanların sayısı 229 bin olarak kaydedildi. Sosyal yardım, geçimini sağlamak için yeterli maddi kaynağa sahip olmayan kişilere yönelik bir destek. Bir kişinin veya hanenin geliri sosyal asgari ücret seviyesinin altında olduğunda yeterli gelire sahip olmadığı kabul ediliyor.
Sosyal yardım alanların yarısı çalışamıyor
Yetkililere göre sosyal yardım alan kişilerin yaklaşık yarısı hastalık veya çalışma gücü kaybı nedeniyle çalışabilecek durumda değil. Gençlerde ise durum biraz farklı. Birçok genç henüz iş hayatında yeterli geçmişe sahip olmadığı için WIA gibi çalışma gücü kaybına yönelik ödeneklerden yararlanma hakkına sahip olmayabiliyor. Bu nedenle çalışamayan veya yeterli gelire sahip olmayan bazı gençler sosyal yardım sistemine yöneliyor.
Konut krizi gençleri daha fazla zorluyor
Belediyeler son dönemde farklı engel ve ihtiyaçlara sahip daha fazla gencin sosyal yardım için başvurduğunu bildiriyor. Belediyelerin sosyal hizmet alanındaki yöneticilerini temsil eden Divosa’ya göre bu durumun arkasında birden fazla neden bulunuyor.
Bunlardan biri, 2015 yılında sosyal çalışma merkezlerinin ortadan kaldırılması. Sosyal yardım alan gençler arasında Hollanda’da oturum hakkı elde eden sığınmacılar da bulunuyor. Bu kişilerin çalışma hayatına hemen katılması her zaman mümkün olmayabiliyor.
Gençlerin sorunları artık daha ağır
Divosa araştırmacısı Frauke van Iperen’e göre gençlerin sosyal yardım alma nedenlerinde zaman içinde önemli bir değişim yaşandı.
Geçmişte sosyal yardım alan gençlerin temel sorununun iş bulmak olduğunu belirten Van Iperen, bugün belediyelerin daha fazla gencin henüz çalışabilecek durumda olmadığını gördüğünü ifade ediyor. Genç yetişkinler arasında ruhsal sorunlar, borçlar ve konut sıkıntısı giderek daha fazla öne çıkıyor. Özellikle istikrarlı bir konutun bulunmaması, gençlerin düzenli bir işe başlamasını zorlaştırabiliyor. Bazı gençler ise ekonomik nedenlerle aileleriyle yaşamaya devam etmek zorunda kalıyor. Bu durumun da bağımsız bir yaşam kurmayı geciktirdiği belirtiliyor.
Sosyal yardım her zaman olumsuz bir gelişme değil
Van Iperen, gençler arasındaki sosyal yardım artışının tek başına olumsuz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguluyor. Daha fazla gencin sosyal yardım sistemine girmesi, aynı zamanda bu kişilerin belediyelerin radarına girmesi anlamına geliyor. Belediyeler, sosyal yardım alan gençlere sorunlarını çözmeleri ve mümkün olduğunda iş hayatına katılmaları konusunda destek sağlamakla sorumlu. Bu nedenle uzmanlara göre önemli olan yalnızca sosyal yardım alan gençlerin sayısını azaltmak değil, bu gençlerin neden çalışamadığını belirlemek ve uygun desteği sağlamak.
Okullar erken okul terklerini bildirmek zorunda
Hollanda’da gençlerin sosyal yardım sistemine daha erken ulaşabilmesini sağlayan bazı yeni düzenlemeler de yürürlüğe girdi. Bu yıldan itibaren okullar, eğitimini erken bırakan gençleri belediyelere bildirmek zorunda. Uygulama, okuldan sürdürülebilir işe geçişi desteklemeyi amaçlayan yeni yasa kapsamında yürütülüyor. Ayrıca Participatiewet in Balans düzenlemesiyle sosyal yardım başvurusundaki bazı kurallar da esnetildi. Gençlerin artık sosyal yardım başvurusunda bulunmadan önce standart olarak dört hafta boyunca iş araması gerekmiyor. Belediyeler, kişinin doğrudan sosyal yardıma ihtiyaç duyup duymadığına kendileri karar verebiliyor. Yeni uygulamaların, özellikle ruhsal sorunlar, borçlar veya barınma problemi nedeniyle iş hayatına hemen katılamayan gençlerin daha hızlı şekilde destek almasını sağlaması hedefleniyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
