Lahey Mahkemesi, Hollanda’nın sığınmacıları İtalya’ya geri göndermesinin önünü açacak başvuruyu reddetti. Mahkeme, İtalya’da başka Avrupa Birliği ülkelerinden geri gönderilecek sığınmacılar için yeterli ve güvenli barınma koşullarının sağlanacağının henüz kanıtlanamadığına hükmetti. Kararla birlikte Hollanda’nın İtalya’ya sığınmacı transferleri konusunda uyguladığı kısıtlama şimdilik devam edecek.
HABER: Mesut Kapar
Dava, Hollanda’nın İtalya’ya geri göndermek istediği Rusya vatandaşı bir sığınmacının başvurusu üzerine görüldü. Mahkeme, İltica ve Göç Bakanı Van den Brink’in İtalya’daki barınma koşullarının önceki döneme kıyasla yeterince iyileştiğini ortaya koyamadığı sonucuna vardı. Böylece hükümetin, yeni Avrupa Birliği Göç ve İltica Paktı’nın yürürlüğe girmesinin ardından transferleri yeniden başlatma planı önemli bir hukuki engelle karşılaştı.
İtalya’nın güvencesi mahkemeyi ikna etmedi
Hollanda hükümeti, İtalya’ya sığınmacı transferlerinin yeniden başlatılabilmesi için Roma yönetiminden aldığı güvencelere dayanıyordu. Haziran ayında verilen bu güvencelerde, diğer AB ülkelerinden İtalya’ya geri gönderilecek sığınmacılar için yeni barınma imkânları oluşturulacağı belirtilmişti. Ancak Lahey Mahkemesi, yalnızca İtalyan makamlarının verdiği sözlerin mevcut koşulların yeterince güvenli olduğunu kanıtlamaya yetmediği görüşüne vardı. Davacı sığınmacının sunduğu belgelerin, İtalya’daki barınma kapasitesi sorunlarının devam ettiğine işaret ettiği ve problemlerin kısa süre içerisinde giderileceğine ilişkin somut bir güvence bulunmadığı değerlendirildi.
Transfer yasağı 2023’ten bu yana sürüyor
Hollanda’da sığınmacıların İtalya’ya geri gönderilmesiyle ilgili sorun yeni değil. Hollanda Danıştayı, 2023 yılında İtalya’daki yetersiz barınma kapasitesini gerekçe göstererek transferleri durdurmuştu. Özellikle geri gönderilen bazı sığınmacıların İtalya’da kalacak yer bulamama ve sokakta yaşamak zorunda kalma ihtimali, kararın temel gerekçelerinden biri olmuştu. Hollanda hükümeti ise yeni gelişmelerin ardından bu durumun değiştiğini savunuyordu. Özellikle Avrupa Birliği’nin yeni Göç ve İltica Paktı’nın 12 Haziran 2026’da yürürlüğe girmesi, hükümet açısından transferlerin yeniden uygulanabileceği yönünde beklenti oluşturmuştu. Ancak son mahkeme kararı, yeni düzenlemenin tek başına İtalya’daki fiili barınma koşullarına ilişkin hukuki engeli ortadan kaldırmadığını ortaya koydu.
Yeni göç paktı tartışmanın merkezinde
AB’nin yeni Göç ve İltica Paktı, Avrupa’ya ulaşan sığınmacıların başvurularının ilk giriş yaptıkları ülkelerde ele alınmasını ve belirli koşullarda başka bir AB ülkesine geçen kişilerin sorumlu ülkeye geri gönderilmesini öngörüyor. Hollanda hükümeti, bu sistemin uygulanmasıyla birlikte İtalya’ya yönelik transferlerin yeniden mümkün olacağını düşünüyordu. Mahkemenin değerlendirmesi ise hukuki düzenlemelerin yanı sıra geri gönderilecek kişilerin temel yaşam koşullarının da dikkate alınması gerektiğini gösterdi. İtalya’daki barınma sisteminin sığınmacıları karşılayabilecek düzeyde olduğunun somut biçimde ortaya konulması gerektiği vurgulandı.
Mecliste hükümete farklı çağrılar geldi
Karar, Hollanda Parlamentosu’nda da siyasi tartışmayı beraberinde getirdi. JA21 Milletvekili Derk Jan Eppink Boomsma, mahkemenin yaklaşımının hükümetin iltica politikasını zayıflattığını savundu. Boomsma, İtalya’nın verdiği taahhütleri yerine getirmesi için Hollanda hükümetinin Roma yönetimi üzerindeki baskıyı artırmasını istedi.
D66 Milletvekili Jan Paternotte van Asten ise sorunun Avrupa Birliği düzeyinde ele alınması gerektiğini belirtti. Van Asten, AB’nin iltica konularından sorumlu komiserinin İtalya ile görüşerek yeni göç paktının uygulanabilmesi için gerekli adımların atılmasını sağlaması gerektiğini ifade etti. Paktın henüz yeni yürürlüğe girdiğine dikkat çeken siyasetçi, sistemin işler hale gelmesi için üye ülkelerin sorumluluklarını yerine getirmesinin önemine vurgu yaptı.
Bakan kararın gerekçesini inceleyecek
Mahkeme kararı, İtalya’ya sığınmacı gönderilmesinin gelecekte tamamen imkânsız olduğu anlamına gelmiyor. Kararda, İtalya’daki barınma koşullarının ilerleyen dönemde iyileşebileceği ihtimali de kabul edildi. Ancak mevcut durumda Hollanda’nın transferleri gerçekleştirebilmesi için gerekli güvencelerin yeterli olmadığı sonucuna varıldı. İltica ve Göç Bakanı Van den Brink ise kararın ardından öncelikle mahkemenin gerekçelerini ayrıntılı biçimde inceleyeceğini açıkladı. Bakanlığın incelemenin ardından İtalya’ya sığınmacı transferleri konusunda nasıl bir yol izleyeceğine karar vermesi bekleniyor. Son gelişme, Hollanda’nın daha sıkı bir iltica politikası uygulama çabalarıyla Avrupa’daki sığınmacıların barınma ve insan hakları konusundaki hukuki güvenceler arasındaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
