Hollanda’da Covid-19 salgınının başlamasının üzerinden yaklaşık altı yıl geçmesine rağmen uzun Covid’in yol açtığı sağlık ve sosyal sorunlar hâlâ çözülebilmiş değil. Resmî verilere göre on binlerce kişi çalışma hayatından kopmuş durumda ve uzmanlar, devlet desteğinin çekilmesi halinde sağlık sisteminde ciddi bir boşluk oluşacağı uyarısında bulunuyor.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
On binlerce kişi hâlâ çalışamıyor
Hollanda Sosyal Sigortalar Kurumu (UWV) verilerine dayanan ve Volkskrant’ta yayımlanan habere göre, yaklaşık 15 bin kişi uzun Covid nedeniyle tam zamanlı çalışma kapasitesini kaybetmiş durumda. Aradan geçen yıllara rağmen bu grubun önemli bir kısmı iş gücüne geri dönemedi.
Uzman klinikler kapanma tehlikesiyle karşı karşıya
Uzun Covid hastalarına yönelik yaklaşık bir yıl önce kurulan uzman kliniklerin, yıl sonu itibarıyla devlet finansmanını kaybetme riski bulunuyor. Bugüne kadar yalnızca sınırlı sayıda hastanın bu merkezlerde tedavi görebildiği belirtilirken, desteğin sona ermesi hâlinde hastaların büyük bölümünün uzman bakıma erişiminin tamamen kesileceği ifade ediliyor.
Hükûmet hastaları genel sağlık sistemine yönlendirmek istiyor
Geçici Sağlık Bakanı Jan Anthonie de Bruijn, iki ay önce Meclis’e yaptığı açıklamada, uzun Covid hastalarının bundan sonra genel sağlık sistemi üzerinden tedavi aramak zorunda kalacağını bildirmişti. Ancak yeni hükûmetin bu yaklaşımı sürdürüp sürdürmeyeceği henüz netlik kazanmış değil.
Aile hekimleri ve sigorta sistemi yetersiz kalıyor
Uzmanlara göre ağır uzun Covid vakalarının yönetimi, mevcut birinci basamak sağlık sistemi için oldukça zor. Aile hekimlerinin bu alanda yeterli uzmanlığa sahip olmadığı, fizyoterapi ve benzeri destekleyici tedavilerin ise temel sağlık sigortası kapsamında yer almaması hastalar açısından ciddi bir engel oluşturuyor.
“Görmezden gelinmek kabul edilemez”
Uzman hekim Wink de Boer, Sağlık Bakanlığı’nın tutumuna sert eleştiriler yöneltti. De Boer, “Sürekli başka yöne bakılıyor. Bu hem sinir bozucu hem de kabul edilemez” diyerek uzman merkezlerin önemine dikkat çekti. “Tam anlamıyla iyileştiremeyebiliriz ama hastaların yaşam kalitesini artırabiliriz. İhtiyaç çok büyük” ifadelerini kullandı.
Ulusal uzman merkez talebi karşılıksız kaldı
Doktorlar, uzun Covid’in yanı sıra ME/CFS (kronik yorgunluk sendromu), Pfeiffer hastalığı ve Q humması gibi enfeksiyon sonrası gelişen rahatsızlıklar için ulusal düzeyde bir uzman merkez kurulmasını talep ediyor. Ancak merkezi hükûmetten bu proje için şimdiye kadar destek gelmedi.
Yerel yönetimler devreye girdi
Merkezi destek çıkmayınca, salgından ağır etkilenen Kuzey Brabant eyaleti 200 bin avro, bazı belediyeler ise toplamda 100 bin avroluk ek kaynak ayırma kararı aldı. Bu desteklerin sınırlı süreli olması ise sürdürülebilirlik konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Sosyal yardımların maliyeti milyonları buluyor
Hollanda’da hâlen 15 binden fazla kişi uzun Covid, 1.800’den fazla kişi ME/CFS ve yaklaşık 400 kişi Lyme, Q humması ve Pfeiffer sonrası sağlık sorunları nedeniyle sosyal yardım alıyor. Sigorta uzmanlarına göre bu ödemelerin toplam maliyeti milyonlarca avroyu aşıyor.
Hasta derneklerinden kalıcı politika çağrısı
Hasta dernekleri, uzun vadeli ve ulusal bir devlet politikası bulunmamasını sert şekilde eleştiriyor. Araştırma fonlarının kesilmesinin, yıllar içinde biriken tıbbi bilgi ve deneyimin kaybolmasına yol açabileceği uyarısı yapılıyor.
Hollanda Parlamentosu’nun, uzun Covid’e yönelik hükûmet politikasını perşembe akşamı gündemine alması bekleniyor. Tartışmaların, binlerce hastanın geleceği açısından belirleyici olması öngörülüyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
