İsviçre’de 2027 yılı ücret görüşmeleri öncesinde sendikalar zam taleplerini netleştirmeye başladı. İsviçre Sendikalar Birliği (SGB), çalışanların maaşlarının genel olarak yüzde 2,5 artırılmasını talep ederken, gerekçe olarak yükselen yaşam maliyetlerini ve son yıllarda gerileyen alım gücünü gösterdi.
SGB Başkanı Pierre-Yves Maillard, ülkede ciddi bir “alım gücü krizi” yaşandığını savundu. Sendikaya göre geçmiş yıllardaki enflasyon ve sürekli yükselen sağlık sigortası primleri, birçok ailenin tasarruf yapmasını zorlaştırıyor.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
Sendikalar 500 franklık kayba dikkat çekiyor
SGB ekonomisti David Gallusser, reel ücretlerin uzun süredir çalışanların verimlilik artışının gerisinde kaldığını belirtti. Sendikanın hesaplamalarına göre ücretler verimlilikle aynı hızda yükselmiş olsaydı, bugün ortanca maaşların aylık yaklaşık 500 İsviçre frangı daha yüksek olması gerekirdi. SGB’nin yüzde 2,5’lik zam talebinin farklı unsurlardan oluştuğu belirtiliyor. Talebin yüzde 0,6’lık kısmı beklenen enflasyonu karşılamayı, yüzde 0,3’lük bölümü sağlık sigortası primlerindeki artışı telafi etmeyi amaçlıyor. Yaklaşık yüzde 1’lik bölüm ise çalışanların verimlilik artışından pay almasını hedefliyor. Geriye kalan kısmın son yıllarda oluşan ücret kaybını telafi etmesi bekleniyor.
Düşük maaşlar için 5 bin frank çağrısı
SGB Başkan Yardımcısı ve Unia Başkanı Vania Alleva, İsviçre’de her üç aylık maaştan birinin 5 bin frankın altında olduğunu söyledi. Kadın çalışanlarda bu oranın yüzde 40’a kadar yükseldiğini belirten Alleva, mesleki eğitimini tamamlamış çalışanların en az 5 bin frank kazanması gerektiğini savundu. Sendikalara göre özellikle gastronomi, sağlık, inşaat, perakende ve sanayinin bazı alanlarında reel ücretler hâlâ 2016 seviyesinde bulunuyor veya bu seviyenin altında kalıyor. Ulaştırma çalışanlarını temsil eden SEV Başkanı Matthias Hartwich de yüzde 2 ile 3 arasındaki zam oranlarını makul bulduğunu ifade etti. Hartwich, sendikaların taleplerinin aşırı ücret artışı istemekten değil, geçmiş yıllarda kaybedilen alım gücünün yeniden kazanılmasından kaynaklandığını söyledi.
İşverenler zam talebine karşı çıkıyor
İsviçre İşverenler Birliği ise yüzde 2,5’lik genel ücret artışı talebini yüksek buluyor. İşverenler, şirketlerin verimlilik artışından elde edilen kazancı çalışanlarla paylaşmadığı yönündeki eleştirileri kabul etmiyor. İşveren cephesi, ETH Zürih Ekonomik Araştırmalar Merkezi KOF’un 2027 için yaklaşık yüzde 1 oranında nominal ücret artışı öngördüğüne dikkat çekiyor. Beklenen enflasyonun ise yüzde 0,6 civarında olması nedeniyle işverenlere göre ücretlerde reel artış devam edecek. Sağlık sigortası primlerinin maaşlardan daha hızlı yükseldiği kabul edilse de işverenler, ortalama hanelerde ücretlerdeki frank bazındaki artışın sağlık sigortası maliyetlerindeki ek yükü aşacağını savunuyor.
TravailSuisse de yüzde 2 istiyor
İsviçre’deki bir diğer büyük çalışan örgütü TravailSuisse de yaklaşık bir ay önce 2027 yılı için genel olarak yüzde 2 ücret artışı talep etmişti. İşverenler bu talebi de ekonomik koşullar açısından fazla yüksek olarak değerlendirmişti. Bu nedenle sonbaharda başlayacak ücret görüşmeleri öncesinde taraflar arasındaki görüş ayrılığı şimdiden belirginleşmiş durumda. Sendikalar yüzde 2 ile 2,5 ve üzerindeki artışlarla çalışanların kaybettiği alım gücünü telafi etmek isterken, işverenler daha düşük oranlı zamların ekonomik gerçeklere uygun olduğunu savunuyor.
2027 ücret pazarlığı kritik olacak
İsviçre’deki ücret görüşmelerinin temel gündemini alım gücü, sağlık sigortası primleri, verimlilik ve reel ücretlerdeki değişim oluşturacak. Sendikalar, çalışanların son yıllarda ekonomik büyümeden yeterince pay alamadığını düşünürken işverenler mevcut ekonomik göstergelerin daha sınırlı ücret artışlarını gerektirdiğini belirtiyor. 2027 yılı için yapılacak pazarlıklar, yalnızca maaşların ne kadar artacağını değil, İsviçre’de çalışanların artan yaşam maliyetleri karşısında alım gücünün ne ölçüde korunabileceğini de ortaya koyacak.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
