Hollanda, yenilikçi şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve büyüme aşamasındaki firmaların yurt dışına taşınmasının önüne geçmek amacıyla ulusal bir yatırım kurumu kurmaya hazırlanıyor. Hükûmetin planına göre yeni yapıya başlangıç aşamasında 3,3 milyar avroluk kamu sermayesi aktarılacak. Böylece Hollanda’nın, Avrupa’nın önde gelen ekonomilerinde uzun süredir uygulanan kamu destekli yatırım bankası modeline daha güçlü biçimde yönelmesi bekleniyor.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
Yenilikçi şirketlere kamu desteği
Hollanda hükûmetinin hazırladığı planın temelinde, özellikle büyüme aşamasındaki yerli şirketlerin finansman sorununu çözmek ve yatırımlarını ülke içinde sürdürmelerini sağlamak bulunuyor. Hollanda kamu yayın kuruluşu NOS’un sızdırılan Prinsjesdag bütçe belgelerine dayandırdığı habere göre kurulacak yatırım kurumu, şirketlerin büyüme süreçlerinde ihtiyaç duyduğu sermayeye ulaşmasını kolaylaştıracak. Ekonomi Bakanı Heleen Herbert, mevcut finansman kaynaklarının yenilikçi şirketlerin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını belirtiyor. Hükûmet, kamu sermayesini özel yatırımcılarla birlikte kullanarak daha büyük bir finansman havuzu oluşturmayı hedefliyor. Bu kapsamda girişim sermayesi fonlarının yanı sıra emeklilik fonları ve bankaların da yatırımlara dahil edilmesi planlanıyor.
Avrupa modeli Hollanda’ya taşınıyor
Kamu destekli yatırım kuruluşları Avrupa’da uzun süredir ekonomik büyüme ve stratejik sektörlerin finansmanında önemli rol oynuyor. Almanya’daki KfW ve İtalya’daki Cassa Depositi gibi kurumlar, özel sektörün yeterince ilgi göstermediği veya yüksek risk nedeniyle finansman sağlamakta zorlandığı alanlarda devreye giriyor. Fransa ve Portekiz’de de benzer kamu destekli yatırım yapıları bulunuyor. Yaklaşık 70 ekonomist ve bilim insanı daha önce Hollanda’da da benzer bir kurum kurulması çağrısında bulunmuştu. Uzmanlar, Hollanda’nın bu alanda Avrupa’daki diğer büyük ekonomilerin gerisinde kaldığını savunuyor. Ülkede geçmişte İkinci Dünya Savaşı sonrası yeniden yapılanmanın finansmanı için bir yatırım bankası kurulmuş, bu yapı zaman içinde NIBC Bank’a dönüşmüş ve daha sonra ABN Amro bünyesine katılmıştı.
Mevcut fonların yanında faaliyet gösterecek
Yeni yatırım kurumunun Hollanda’daki mevcut kamu destekli fonların yerine geçmesi planlanmıyor. Ülkede şirketlere yatırım sağlayan Invest-NL gibi kuruluşlar faaliyetlerini sürdürürken, yeni kurumun bunlara ek bir finansman kanalı oluşturması öngörülüyor. Hükûmetin yaklaşımında özellikle kamu parasının özel sektör yatırımlarını harekete geçirmesi amaçlanıyor. Ekonomist Roel Beetsma, yüksek risk taşıyan yenilikçi projelerde özel yatırımcıların tek başına hareket etmekte isteksiz davranabildiğine dikkat çekiyor. Devletin projelere ortak olması halinde riskin bir bölümünün kamu tarafından üstlenilmesi ve böylece daha fazla özel sermayenin sisteme çekilmesi bekleniyor. Yeni kurumun siyasi müdahalelerden yeterince bağımsız çalışması da kritik unsurlardan biri olarak görülüyor. Böyle bir yapı oluşturulması halinde bazı yatırımların doğrudan devletin yıllık bütçe açığı üzerinde aynı ölçüde baskı yaratmadan finanse edilmesi mümkün olabilir.
Biyoteknoloji şirketleri finansman arıyor
Hollanda’nın desteklemek istediği stratejik alanların başında biyoteknoloji geliyor. Ancak özellikle küçük ve orta ölçekli biyoteknoloji şirketleri, ürün geliştirme ve ticarileşme süreçlerinde ihtiyaç duydukları sermayeyi bulmakta zorlanıyor. Leiden merkezli biyoteknoloji şirketi Vitroscan’ın yöneticisi Willemijn Vader, 5 milyon avroya kadar olan yatırımlar için Hollanda’da yeterli sermaye bulmanın son derece güç olduğunu ifade ediyor. Vader, şirketinin finansman ihtiyacını karşılamak için çalışma zamanının yaklaşık dörtte üçünü yatırım arayışına ayırdığını belirtiyor.
Sorunun önemli nedenlerinden biri, yatırımcıların tercih ettiği proje büyüklüğü. Beetsma’ya göre Hollanda’daki emeklilik fonlarının yatırım yapabilecek yüksek miktarda sermayesi bulunmasına rağmen bu kuruluşlar genellikle 100 milyon avronun üzerindeki büyük ölçekli yatırımlara yöneliyor. Buna karşılık birkaç milyon avroluk sermayeye ihtiyaç duyan yenilikçi şirketler finansman sisteminde önemli bir boşlukla karşı karşıya kalıyor.
Şirketlerin rotası ABD’ye dönüyor
Finansman açığının büyümesi, Hollandalı teknoloji ve biyoteknoloji şirketlerinin daha fazla yurt dışına yönelmesine neden oluyor. Ekonomi Bakanı Herbert de şirketlerin Hollanda’da yeterli sermayeye ulaşamadıkları için faaliyetlerini başka ülkelere taşıdığını gözlemlediklerini belirtiyor. Özellikle ABD, gelişmiş girişim sermayesi ekosistemi nedeniyle Hollandalı yenilikçi şirketler açısından güçlü bir alternatif oluşturuyor. Daha geniş yatırım havuzu ve yüksek riskli teknoloji projelerine yönelik sermaye iştahı, ABD’yi büyüme aşamasındaki şirketler için cazip hale getiriyor. Vitroscan yöneticisi Vader’ın yatırım görüşmelerinde karşılaştığı “Amerika’ya ne zaman taşınacaksınız?” sorusu da bu eğilimin şirketler üzerindeki baskısını ortaya koyuyor. Hollanda hükûmeti, 3,3 milyar avroluk başlangıç sermayesiyle kurulması planlanan ulusal yatırım kurumunun bu tabloyu değiştirmesini ve stratejik sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin büyüme sürecini ülke içinde sürdürmesini hedefliyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
