Hollanda'daki işveren kuruluşları, 2027 yılında yapılacak toplu iş sözleşmesi (cao) görüşmelerinin bugünkünden farklı yürütülmesini istiyor. İşverenlere göre, toplu sözleşmelerde ortaya çıkan tüm mali alanın doğrudan maaş artışlarına ayrılması yerine, çalışanların eğitimi, yapay zeka ve verimlilik yatırımlarına da kaynak ayrılmalı.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
İşveren kuruluşları AWVN, VNO-NCW ve MKB-Nederland, şirketlerin gelecekte daha güçlü ve rekabetçi hale gelmesi durumunda çalışanlar için ilerleyen yıllarda daha fazla ücret artışı ve istihdam imkânı oluşabileceğini savunuyor. AWVN Direktörü Lisette van Breugel, mevcut durumu pasta üzerinden değerlendirerek, "Hepimizin paylaşacağı bir pasta var ve herkes bir parça alıyor. Pastanın tamamını şimdi bölmek yerine, yıllar içinde hep birlikte pastayı büyütmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
Maaş pazarlıkları işveren ve çalışanları karşı karşıya getiriyor
İşveren örgütlerine göre toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin giderek daha büyük bölümünü maaş artışları oluşturuyor. Bu durum, işverenlerle sendikalar arasındaki pazarlıkların daha sert geçmesine neden oluyor.
Sendika CNV de 2027 yılı için yapılacak yeni toplu sözleşme görüşmelerinde çalışanların ücretlerine yüzde 3 ila 5,5 arasında zam yapılmasını talep edeceğini açıkladı. AWVN verilerine göre geçen yıl imzalanan 442 toplu iş sözleşmesinin yüzde 40'ı, tarafların uzlaşamaması nedeniyle "son teklif" yöntemiyle sonuçlandı. Bu yöntemde işveren ve sendika ortak bir noktada anlaşamadığında, işveren tarafından tek taraflı nihai bir teklif masaya getiriliyor. Sendikalar ise ücret artışlarının yanı sıra eğitim, kariyer gelişimi ve çalışanların gelecekteki istihdam güvencesi gibi konuların da toplu sözleşmelerde yer almasını istiyor. Ancak sendikalara göre çalışanların reel olarak gelir elde edebilmesi ve ücret artışlarının belirli bir hedef üzerinden yapılması gerekiyor.
Yapay zeka çalışma hayatını hızla değiştiriyor
AWVN Direktörü Van Breugel, Hollanda'daki şirketlerin uluslararası rekabet gücünün baskı altında olduğunu belirtiyor. Artan iş gücü maliyetleri ve yüksek hastalık izinleri, şirketlerin maliyetlerini yükseltirken verimlilik artışının sınırlı kalması da endişe yaratıyor.
Bazı Hollandalı şirketlerin yeni yatırımlar ve şubeler için Polonya ve İrlanda gibi ülkelere yöneldiği belirtiliyor. İşveren kuruluşları bu nedenle toplu sözleşmelerde çalışanların verimliliğini ve şirketlerin üretim kapasitesini artıracak yatırımlara daha fazla yer verilmesini istiyor. Bu kapsamda çalışanların mesleki eğitimlerine daha fazla zaman ve bütçe ayrılması öneriliyor. Bu yatırımların şirket sonuçlarını iyileştirmesi halinde elde edilen kazancın bir bölümünün çalışanlara daha yüksek ücret veya kâr paylaşımı gibi yöntemlerle aktarılabileceği belirtiliyor.
Çalışanların yeni beceriler kazanması hedefleniyor
Yapay zekanın hızlı gelişimi, işverenlerin yatırım çağrısının en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Van Breugel, yaklaşık bir buçuk yıl önce birçok şirketin yapay zekayı iş süreçlerinde sınırlı kullandığını, bugün ise durumun büyük ölçüde değiştiğini belirtiyor.
Yapay zekanın özellikle çağrı merkezleri, danışmanlık hizmetleri ve altyazı hazırlama gibi alanlarda çalışma biçimlerini hızla değiştirdiği ifade ediliyor.
İşverenlere göre çalışanların bu değişime uyum sağlayabilmesi için yeni beceriler öğrenmesi gerekiyor. Mesleki eğitim ve sürekli gelişim, yalnızca mevcut işin korunmasına değil, çalışanların ileride farklı şirketlerde ve sektörlerde iş bulabilmesine de katkı sağlayabilir. Van Breugel, çalışanların becerilerini güncel tutmasının iş piyasasında daha fazla hareket alanı sağlayacağını belirtiyor.
Enflasyon kadar otomatik zam önerilmiyor
İşveren kuruluşlarının değiştirmek istediği bir diğer konu ise enflasyon ile ücret artışı arasındaki otomatik bağlantı. AWVN, enflasyon yükseldiğinde ücretlerin aynı oranda otomatik olarak artırılması anlayışından vazgeçilmesi gerektiğini savunuyor. İşverenler bunun ücret artışlarına karşı oldukları anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. Van Breugel'e göre amaç, enflasyondaki her artışın doğrudan aynı oranda ücret artışına dönüşmesini önlemek. İşveren kuruluşu, şirketlerin artan tüm maliyetleri tek başına üstlenmesinin rekabet gücünü olumsuz etkileyebileceğini düşünüyor. İşveren tarafı, ücret görüşmelerinin yalnızca "işveren kazandı, çalışan kaybetti" şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.
Verimlilik artışı ücretlerin önünü açabilir
AWVN'ye göre Hollanda'da refah seviyesinin korunabilmesi için şirketlerin verimliliklerini artırması gerekiyor. Yüksek maliyetler ve sınırlı verimlilik artışı, Hollandalı şirketlerin uluslararası rekabet gücünü zayıflatabilir.
Şirketlerin rekabet gücünün azalması ise uzun vadede yalnızca işverenleri değil, çalışanları da etkileyebilir. Yatırımların azalması, yeni iş olanaklarının sınırlanması ve bazı faaliyetlerin daha düşük maliyetli ülkelere taşınması istihdam üzerinde baskı oluşturabilir. İşveren kuruluşlarının önerdiği modelde ise kısa vadede ücret artışları ile eğitim, yapay zeka ve verimlilik yatırımları arasında bir denge kurulması amaçlanıyor. Bu yatırımların şirketlerin üretkenliğini artırması halinde, gelecekte oluşacak daha büyük ekonomik değerin çalışanlarla daha yüksek ücretler veya kâr paylaşımı yoluyla paylaşılması hedefleniyor.
Önümüzdeki dönemde 2027 toplu sözleşme görüşmelerinde sendikalar ile işverenler arasındaki en önemli tartışma başlıklarından birinin, mevcut ekonomik kaynakların ne kadarının doğrudan ücret artışlarına, ne kadarının ise gelecekteki büyümeyi sağlayacak yatırımlara ayrılacağı olması bekleniyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
