Hollanda’da konut kredisi faiz oranları yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ulusal İpotek Garantisi (NHG) kapsamında 10 yıl sabit faizli ortalama mortgage oranı yüzde 4,50’ye yükselirken, artış ev almak isteyenlerin bankalardan kullanabileceği maksimum kredi tutarını da düşürdü.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
Mortgage faizi yüzde 4,50’ye çıktı
Finans danışmanlığı şirketi Van Bruggen’in mortgage danışmanı Oscar Noorlag’ın aktardığı verilere göre, 10 yıl sabit faizli NHG mortgage oranı haftalık bazda yükselmeye devam ediyor. Haftanın başında yüzde 4,42 seviyesinde bulunan oran, kısa süre içinde 0,12 puan artarak yüzde 4,50’ye ulaştı. Faizlerdeki yükselişin arkasında finans piyasalarındaki belirsizlik, enerji ve yakıt fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisi ve yatırımcıların daha yüksek getiri talep etmesi gibi faktörler bulunuyor.
Daha yüksek faiz daha düşük kredi demek
Mortgage faizindeki artış, yalnızca aylık taksitleri değil, ev alıcılarının kullanabileceği maksimum kredi miktarını da doğrudan etkiliyor. Faiz yükseldikçe bankaların aynı gelir düzeyindeki müşterilere verebileceği kredi miktarı düşüyor. Noorlag, 85 bin euro ortak yıllık gelire sahip ve enerji sınıfı C olan bir ev almak isteyen çift üzerinden dikkat çekici bir örnek verdi. Aynı çift, yılın başında yüzde 3,84 faiz oranıyla en fazla 390 bin 755 euro kredi kullanabiliyordu. Faizin yüzde 4,50’ye çıkmasıyla bu tutar 375 bin 463 euroya geriledi. Böylece çiftin konut satın almak için kullanabileceği kredi kapasitesi yaklaşık 15 bin 300 euro azaldı. Bu fark, özellikle yüksek konut fiyatlarının devam ettiği piyasada alıcıların bütçesini doğrudan etkileyebiliyor.
Finans piyasalarındaki belirsizlik artıyor
Mortgage faizlerinin önümüzdeki dönemde nasıl seyredeceği finans piyasalarındaki gelişmelere bağlı olacak. ABD'deki artan kamu borcu ve Avrupa'daki bazı ülkelerin mali durumlarına ilişkin endişeler, yatırımcıların daha yüksek faiz talep etmesine neden olan faktörler arasında gösteriliyor. Noorlag'a göre jeopolitik gerilimler ve çatışmalar da piyasalardaki belirsizliği artırıyor. Bunun yanı sıra yapay zekâ sektöründeki hızlı büyüme ve veri merkezlerine yapılan yüksek yatırımların finansman ihtiyacını artırması da faizler üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Avrupa'daki siyasi gelişmeler ve yükselen kamu borçlarıyla ilgili endişeler de yatırımcıların tahvil piyasasındaki tutumunu etkileyen diğer unsurlar arasında yer alıyor.
Konut piyasasında hareketlilik yavaşlıyor
Yükselen mortgage faizlerinin konut piyasasında etkileri de görülmeye başladı. Funda'da satışa sunulan konut sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 arttığı belirtiliyor. Yalnızca eylül ayında piyasaya giren konut sayısında yüzde 10'luk artış yaşandı.Daha yüksek aylık mortgage ödemeleri bazı potansiyel alıcıların satın alma kararını ertelemesine yol açarken, evlerin satış süresinin uzaması da piyasadaki hareketliliği azaltıyor. Noorlag, yüksek faizlerin konut fiyatları üzerinde de baskı oluşturduğunu belirtiyor. Fiyatlarda ani ve sert bir düşüş yaşanmasa da piyasadaki soğumanın bir süredir gözlemlendiği ve faizlerin yüksek kalması halinde bu eğilimin devam edebileceği ifade ediliyor.
Mevcut ev sahipleri de etkileniyor
Faiz artışından yalnızca ilk kez ev satın almak isteyenler etkilenmiyor. Daha büyük veya farklı bir eve taşınmak isteyen mevcut konut sahipleri de yükselen mortgage oranlarıyla karşı karşıya kalıyor. Hollanda'da birçok ev sahibinin mortgage faizini uzun süreli olarak yüzde 1 ila 2 arasında sabitlediği belirtiliyor. Ev değiştiren kişiler, mevcut kredilerinin bir bölümündeki düşük faiz oranını yeni mortgage'a taşıyabiliyor. Ancak yeni ev için ihtiyaç duyulan ek kredi miktarında güncel ve daha yüksek faiz oranı uygulanıyor.
Bu durum bazı ev sahiplerinin taşınma kararını ertelemesine neden olabilir. Böyle bir gelişme, mevcut konutların yeni alıcılara açılmasını sağlayan zincirin yavaşlamasına ve zaten sınırlı olan konut piyasasındaki hareketliliğin daha da azalmasına yol açabilir. Mortgage faizlerinin bundan sonraki seyrini öngörmek ise zor. Yüksek enflasyon döneminin ardından yılın başlarında faizlerde düşüş beklentisi oluşmuş olsa da jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları ve finans piyasalarındaki belirsizlikler bu görünümü değiştirebiliyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
