Avrupa Birliği, günlük alışverişlerde nakit kullanımını korumaya yönelik önemli bir düzenlemeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni kurallarla birlikte mağaza, kafe, restoran ve benzeri işletmelerin müşterilere "sadece kartla ödeme" dayatması büyük ölçüde sona erebilir. Düzenleme, nakit paranın yasal ödeme aracı olarak kullanılmasını güvence altına almayı amaçlıyor.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
Kart zorunluluğuna sınırlama geliyor
Avrupa Parlamentosu tarafından bu hafta kabul edilen yasa paketi, işletmelerin nakit ödemeyi genel kural olarak reddetmesini engellemeyi hedefliyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Birliği üyesi ülkelerle yapılacak son müzakerelerin tamamlanması gerekiyor. Sürecin tamamlanmasının ardından yalnızca büyük mağazalar değil, küçük işletmeler, kafeler, barlar ve restoranlar da belirli istisnalar dışında nakit ödeme kabul etmek zorunda kalacak.
Bazı durumlarda ret mümkün olacak
Yeni kurallar her ödeme için mutlak bir nakit kabul zorunluluğu getirmeyecek. Örneğin birkaç avroluk bir alışverişte müşterinin 200 avroluk banknot uzatması halinde işletmeler bu ödemeyi reddedebilecek. AB, bu tür durumları işletmeler açısından orantısız yük olarak değerlendiriyor. Ayrıca işletmeler tek bir ödeme sırasında 50 adetten fazla madeni parayı kabul etmekle yükümlü olmayacak.
İstisnalar da yer alıyor
Düzenlemede bazı sektörler ve özel durumlar için istisnalar da bulunuyor. Kasada yeterli bozuk para bulunmaması halinde işletmeler müşteriden kartla ödeme yapmasını isteyebilecek. Bunun yanında otomobil ve gayrimenkul satışlarında kara para aklama riskinin yüksek olması nedeniyle farklı ödeme kuralları uygulanabilecek. Nakit kabul etmeyen bilet makineleri ve bazı otomatik ödeme sistemleri de düzenlemenin dışında tutulacak. AB, mevcut makinelerin tamamen değiştirilmesinin yüksek maliyet oluşturacağını değerlendiriyor.
Amaç nakit kullanımını korumak
Avrupa Parlamentosu üyeleri, nakit paranın birçok vatandaş için hâlâ vazgeçilmez bir ödeme yöntemi olduğuna dikkat çekiyor. Düzenlemenin destekçilerine göre vatandaşların Avrupa genelinde günlük alışverişlerinde nakit ödeme yapabileceklerinden emin olması gerekiyor. Kartlı ödeme sistemlerinin hızla yaygınlaşmasına rağmen nakit kullanımının tamamen ortadan kalkmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kriz dönemleri de dikkate alındı
Yeni düzenlemenin arkasındaki gerekçelerden biri de ödeme sistemlerinin olağanüstü durumlara karşı dayanıklılığını artırmak. Teknik arızalar, elektrik kesintileri, doğal afetler veya dijital ödeme altyapısında yaşanabilecek büyük sorunlar sırasında vatandaşların nakit para ile alışveriş yapabilmesi güvence altına alınmak isteniyor.
Visa ve Mastercard bağımlılığı tartışılıyor
Avrupa Birliği'nde uzun süredir ABD merkezli ödeme sistemlerine olan bağımlılık da tartışma konusu. Avrupa Parlamentosu'nda yapılan değerlendirmelerde Visa ve Mastercard gibi küresel ödeme ağlarına aşırı bağımlılığın stratejik risk oluşturabileceği görüşü öne çıkıyor. Olası siyasi krizlerde bu sistemlerin baskı aracı olarak kullanılabileceği endişesi dile getiriliyor.
Dijital avro planı hız kazanıyor
AB, nakit kullanımını korumaya çalışırken kendi dijital ödeme altyapısını geliştirmeyi de sürdürüyor. Bu kapsamda dijital avro projesine destek veriliyor. Dijital avronun akıllı telefonlardaki dijital cüzdanlarda kullanılabilmesi ve Avrupa'nın ödeme sistemlerinde dışa bağımlılığını azaltması amaçlanıyor.
Nakit ve dijital ödeme birlikte kullanılacak
Avrupa Birliği yetkililerine göre dijital avro, nakit paranın yerine geçmeyecek. Hedef, vatandaşlara hem nakit hem de Avrupa merkezli dijital ödeme seçenekleri sunarak ödeme sistemlerini çeşitlendirmek. Böylece bir yandan günlük hayatta nakit kullanımının korunması, diğer yandan Avrupa'nın kendi ödeme altyapısını güçlendirmesi planlanıyor. Yeni düzenleme tamamlandığında, Avrupa genelinde "sadece kartla ödeme" uygulamasının önemli ölçüde sınırlandırılması bekleniyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
