İsviçre'de emeklilere aralık ayında ilk kez 13. emekli maaşı ödenmeye hazırlanılırken, yeni kurulan bir vakıf dikkat çeken bir çağrıda bulundu. Fondation Chance 13 adlı kuruluş, ek gelire ihtiyaç duymayan varlıklı emeklilerden 13. maaşlarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşmalarını istedi. Gönüllü bağışlarla maddi sıkıntı yaşayan yaşlılara, çocuklara ve gençlere destek sağlanması hedefleniyor.
HABER: Mesut Kapar
İlk 13. emekli maaşı aralık ayında ödenecek
İsviçre'de 2024 yılında yapılan referandumda kabul edilen düzenleme kapsamında emekliler, aralık ayında ilk kez 13. emekli maaşlarını alacak. Uygulama, emeklilerin yıllık gelirlerine ek bir ödeme yapılmasını öngörüyor.
SRF'nin haberine göre, düzenlemenin hayata geçirilmesine yaklaşılırken Fondation Chance 13 adlı vakıf da bağış kampanyası başlattı. Vakfın kurucuları, ek maaşın bazı emekliler için önemli bir ekonomik destek olduğunu kabul etmekle birlikte, maddi durumu iyi olan kişilerin bu geliri ihtiyaç sahiplerine aktarabileceğini savunuyor. Kuruluşun amacı, 13. maaşın tamamına ihtiyaç duymayan emeklileri gönüllü bağış yapmaya teşvik ederek toplumsal dayanışmayı güçlendirmek.
Bağışlar yaşlılara ve gençlere aktarılacak
Fondation Chance 13, toplanan bağışları sosyal yardım kuruluşları aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırmayı planlıyor. Vakfın ilk iş birliği yaptığı kuruluşlar arasında yaşlılara destek sağlayan Pro Senectute ile çocuk ve gençlere yönelik çalışmalar yürüten Pro Juventute bulunuyor.
Bağışların bir bölümü, maddi sıkıntı yaşayan yaşlıların temel ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılacak. Geri kalan kaynakların ise çocukların ve gençlerin eğitimine yönelik projelere aktarılması planlanıyor. Vakfın kurucuları, Luzernli iş insanı ve emeklilik uzmanı Jörg Odermatt ile bankacı Karl Reichmuth. İki kurucu, girişimin başlangıç sermayesi için kendi servetlerinden ayrı ayrı 150 bin İsviçre frangı bağışladı.
Vakıf, ilk yıllarda toplam 1 ila 2 milyon İsviçre frangı arasında bağış toplamayı hedefliyor.
Emeklilerin yüzde 25'i ek maaşa ihtiyaç duymuyor
Vakfın kurucularından Jörg Odermatt, İsviçre'deki emeklilerin yaklaşık yüzde 25'inin 13. maaşa ihtiyaç duymadığını düşündüğünü belirtti. Ancak bu oran resmî bir araştırmaya dayanmıyor; Odermatt'ın kişisel tahminini yansıtıyor. Vakıf, çok sayıda emeklinin artan yaşam maliyetleri karşısında ek gelire ihtiyaç duyduğunun farkında. Bu nedenle bağış çağrısı bütün emeklilere değil, maddi açıdan rahat durumda olan kişilere yöneltiliyor. Bağış yapmak tamamen gönüllülük esasına dayanıyor. Yeni kurulan vakfa kaç kişinin destek vereceği ve hedeflenen miktara ulaşılıp ulaşılamayacağı ise henüz bilinmiyor.
- maaşın finansmanı tartışma konusu
İsviçre'de 13. emekli maaşının nasıl finanse edileceği de gündemdeki önemli başlıklar arasında yer alıyor. Uygulamanın başlangıçta yıllık 4 milyar İsviçre frangından fazla ek maliyet oluşturması bekleniyor. Federal Parlamento, giderlerin bir bölümünü karşılamak amacıyla katma değer vergisinin 0,4 puan artırılmasını kararlaştırdı. Ancak vergi artışının yürürlüğe girebilmesi için halkın onayı gerekiyor.
Seçmenler, 29 Kasım'da yapılması planlanan referandumda finansman teklifini oylayacak. Teklif kabul edilirse vergi artışının en erken 2028 yılının başında yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Gıda ve ilaç gibi bazı temel ihtiyaç ürünlerinde ise katma değer vergisinin artırılmaması planlanıyor.
İlk iki yıl için ek kaynak belirsiz
Planlanan vergi artışının 2028'den önce uygulanamayacak olması, 2026 ve 2027 yıllarında ödenecek 13. emekli maaşlarının finansmanını da gündeme getiriyor. Bu dönem için henüz ek bir finansman kaynağı belirlenmiş değil.
Fondation Chance 13'ün girişimi ise söz konusu finansman açığını kapatmayı amaçlamıyor. Vakıf, 13. maaşa ihtiyaç duymayan emeklilerin gönüllü bağışlarıyla ekonomik açıdan zor durumda olan yaşlılara ve gençlere destek olmayı hedefliyor. Girişimin ne kadar bağış toplayacağı önümüzdeki dönemde netleşecek. Vakfın çağrısı, İsviçre'de emeklilik gelirleri ve sosyal dayanışma konusundaki tartışmalara da yeni bir boyut kazandırıyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
