Hollanda'da aile hekimlerinin hastaları evlerinde ziyaret etme oranı son 15 yılda yarı yarıya azaldı. Artan iş yükü, yetersiz ücretlendirme ve sağlık sistemindeki yoğunluk nedeniyle doktorlar artık yalnızca gerçekten gerekli durumlarda ev ziyaretine gidiyor. Uzmanlar ise nüfusun yaşlanmasına rağmen ev ziyaretlerinin azalmasının dikkat çekici bir gelişme olduğuna işaret ediyor.
HABER: Murat Yakar
Ev ziyaretleri son 15 yılda yüzde 50 azaldı
NU.nl'nin hesaplamalarına göre aile hekimleri, 2011 yılında kayıtlı her 1.000 hasta için ortalama 207 ev ziyareti gerçekleştirirken, bu sayı geçen yıl 98'e geriledi. Özellikle 20 dakikadan kısa süren ev ziyaretlerinde büyük düşüş yaşandı. Kısa süreli ziyaretlerin sayısı son yıllarda yaklaşık yüzde 70 oranında azaldı.
Doktorlar: Evde hastayı daha iyi tanıyoruz
Aile hekimi ve muayenehane sahibi David Schaap, ev ziyaretlerinin mesleğin en değerli yönlerinden biri olduğunu belirtiyor. Schaap'a göre hastanın kendi yaşam ortamını görmek, doktorun sağlık sorunlarını daha doğru değerlendirmesine yardımcı oluyor. Evin dağınık olması, kişinin kahve hazırlayamaması ya da günlük yaşamını sürdürememesi gibi ayrıntılar, zihinsel veya fiziksel sağlıkta yaşanan gerilemeyi ortaya çıkarabiliyor. Ayrıca birçok hasta, kendi evinde ve alışık olduğu ortamda muayenehaneye göre daha rahat konuşarak sağlık durumuyla ilgili daha fazla bilgi paylaşabiliyor.
İş yükü ev ziyaretlerini azaltıyor
Aile hekimleri son yıllarda daha fazla kayıtlı hastaya hizmet verirken, sağlık sorunları ve muayene talepleri de önemli ölçüde arttı. Bu nedenle doktorlar, daha fazla kişiye ulaşabilmek için hastaları mümkün olduğunca muayenehaneye çağırmayı tercih ediyor. Çünkü bir hastayı evinde ziyaret etmek, yol süresiyle birlikte yaklaşık 30 ila 40 dakika sürüyor.
Ev ziyareti maddi olarak da cazip değil
Doktorlar, ev ziyaretlerinin yalnızca zaman açısından değil, ekonomik açıdan da dezavantajlı olduğunu belirtiyor. Bir kısa ev ziyareti için aile hekimlerine yaklaşık 19,77 avro ödeme yapılırken, aynı sürede muayenehanede yaklaşık üç hastaya bakılabiliyor. Muayenehanedeki 15 dakikalık bir hasta görüşmesi için ise 13,18 avro ücret alınabiliyor.
Aile hekimi Chris Nijdam, maddi nedenlerin ev ziyaretlerini azaltmasındaki tek etken olmadığını vurguluyor.
"80 yaşındaki bir hastam zatürre geçirdiyse elbette evine giderim. Ondan kliniğe gelmesini beklemem. Ancak uzun süren ziyaretin ardından sisteme faturayı girdiğimde, aldığım ücret harcadığım zamanı karşılamıyor diye düşünüyorum." ifadelerini kullandı.
Pandemi alışkanlıkları değiştirdi
Araştırma kuruluşu Nivel'den Joost Vanhommerig'e göre COVID-19 salgını da ev ziyaretlerinin azalmasında etkili oldu. Pandemi döneminde insanlar aile hekimleriyle daha az yüz yüze temas kurmaya alıştı. Bunun yanında yaşlıların da geçmişe göre daha hareketli olduğu ve hastaneye ya da aile hekimi muayenehanesine ulaşım konusunda daha kolay destek bulabildiği belirtiliyor. Bazı aile hekimleri ise bu durumu, "Kuaföre gidebiliyorsa aile hekimine de gelebilir." sözleriyle özetliyor.
Yaşlı bakım destek personeli devreye girdi
Günümüzde Hollanda'daki aile hekimliği muayenehanelerinin yüzde 40'tan fazlasında yaşlı bakımından sorumlu uygulama destek personeli (POH Ouderenzorg) görev yapıyor. Bu personel, yaşlı hastalara yapılan ev ziyaretlerinin bir bölümünü üstleniyor. Ancak yalnızca belirli bakım ihtiyacı bulunan hastalara hizmet verildiği için, sırf ileri yaşta olan ancak ciddi sağlık sorunu bulunmayan kişiler bu kapsamın dışında kalabiliyor.
Bakım yükü ailelerin omzuna biniyor
Uzmanlara göre ev ziyaretlerinin azalmasının sağlık hizmetlerinin kalitesini şu an için ciddi şekilde etkilemediği düşünülüyor. Çünkü doktorlar, ev ziyaretlerini gerçekten ihtiyaç duyan hastalara yönlendirmeye çalışıyor. Bununla birlikte David Schaap, yaşlanan nüfus nedeniyle bakım yükünün giderek aile bireylerinin üzerine kaldığını vurguluyor. Bakım evlerinin kapasitesinin artmaması nedeniyle daha fazla yaşlı evinde yaşamaya devam ediyor. Bu kişiler teoride daha fazla ev ziyaretine ihtiyaç duyarken, uygulamada çoğu zaman ailelerinden veya yakınlarından kendilerini aile hekimine götürmeleri isteniyor.
Uzmanlara göre Hollanda'nın yaşlanan nüfusu göz önüne alındığında, önümüzdeki yıllarda evde sağlık hizmetlerinin yeniden nasıl şekillendirileceği sağlık sisteminin en önemli tartışma başlıklarından biri olacak.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
