Hollanda Başbakanı Rob Jetten ve erkek partneri Nicolás Keenan, 2027 yılında taşıyıcı anne yöntemiyle çocuk sahibi olmaya hazırlanıyor. Jetten'in özel hayatındaki bu gelişme, ülkede taşıyıcı annelik uygulamalarına ilişkin yasal düzenlemeleri de yeniden gündeme taşıdı.
HABER: Murat Yakar
Nu.nl’de yer alan habere göre; Hükûmetin, taşıyıcı annelik yoluyla çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin haklarını ve çocukların hukuki güvencesini yeniden düzenlemeyi hedefleyen yasa tasarısı üzerinde çalıştığı bildirildi. Temsilciler Meclisinin konuyu yıl sonunda görüşmesi bekleniyor. Yeni düzenleme kabul edilirse, belirli koşulları yerine getiren ebeveyn adayları, çocuk henüz dünyaya gelmeden hukuken anne ve baba olarak tanınabilecek.
Jetten'in bebek müjdesi Hollanda gündeminde
Başbakan Rob Jetten ve partneri Nicolás Keenan, 2027 yılında bebek sahibi olacaklarını duyurdu. Çiftin çocuk sahibi olabilmesi, yakın çevrelerinden bir kişinin taşıyıcı anne olmayı kabul etmesiyle mümkün oldu. Jetten ve Keenan'ın açıklamasına göre taşıyıcı anne ile yumurta bağışçısı Hollanda vatandaşı ve çiftin tanıdığı kişilerden oluşuyor. D66 partisinin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, süreçte kesinlikle ticari taşıyıcı annelik söz konusu olmadığı vurgulandı. Taşıyıcı anne Lisa ise medyada görünmek istemediğini belirtirken, yakınlarının koşulsuz desteğiyle arkadaşlarının aile kurma hayaline katkıda bulunmanın kendisi için özel bir deneyim olduğunu ifade etti. Jetten'in pazartesi günü çiftin bebek beklediğini duyurmasının ardından konu, Hollanda'da hem aile hukuku hem de taşıyıcı annelik düzenlemeleri açısından geniş yankı uyandırdı.
Hollanda'da taşıyıcı annelik nasıl uygulanıyor
Hollanda'da taşıyıcı annelik yasal olmakla birlikte uygulamaya çeşitli sınırlamalar getiriliyor. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftler, taşıyıcı anne adayını kendi aile veya arkadaş çevrelerinden bulabiliyor. Ancak ticari taşıyıcı annelik yasak. Bu nedenle ebeveyn adaylarının sosyal medya veya diğer iletişim kanalları üzerinden ücret karşılığında taşıyıcı anne araması ya da taşıyıcı annelerin kamuya açık şekilde ebeveyn adayı bulmaya çalışması mümkün değil. Mevcut hukuk sisteminde doğum yapan kadın, başlangıçta çocuğun yasal annesi kabul ediliyor. Çocuğun velayeti ve diğer ebeveynin hukuki statüsünün belirlenmesi için aile mahkemesine başvurulması gerekiyor. Bu süreç zaman alabiliyor ve taraflar arasında anlaşmazlık yaşanması durumunda uzun süren hukuki mücadelelere dönüşebiliyor. Özellikle doğumdan sonra taşıyıcı annenin kararını değiştirmesi veya çocuğun yetiştirilmesinde daha fazla rol almak istemesi, hukuki belirsizlikleri artırabiliyor.
Yeni yasayla ebeveynlik doğumdan önce belirlenebilecek
Hükûmetin hazırladığı yeni yasa tasarısı, taşıyıcı annelik sürecinde hukuki belirsizlikleri azaltmayı amaçlıyor. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde belirli şartları yerine getiren ebeveyn adayları, çocuk doğmadan önce hukuken anne ve baba olarak tanınabilecek. Böylece doğum sonrasında uzun sürebilen velayet ve ebeveynlik işlemlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Tasarıda çocuğun biyolojik kökenine ilişkin bilgilerin korunması da önemli bir koşul olarak yer alıyor. Çocuğun ilerleyen yaşlarda dünyaya geliş sürecini ve biyolojik geçmişini öğrenebilmesi için gerekli kayıtların saklanması öngörülüyor. Ayrıca hem taşıyıcı anne adayının hem de ebeveyn olmak isteyen kişilerin bu sürecin psikolojik, sosyal ve hukuki sonuçları hakkında zorunlu bilgilendirme alması planlanıyor. Hükûmet, çocuğun ebeveynlik, soyadı, vatandaşlık ve bakım sorumluluğu konularında güvenceye sahip olmasını düzenlemenin temel gerekçesi olarak gösteriyor.
Taşıyıcı annenin hakları konusunda tartışma var
Yeni yasa tasarısı, taşıyıcı annelerin hakları bakımından da tartışmalara yol açtı. Düzenlemede çocuğun hukuki durumuna ve ebeveyn adaylarının haklarına öncelik verilmesi öngörülürken, taşıyıcı annenin sonradan karar değiştirme imkânının sınırlandırılması eleştiriliyor. Tasarıya göre taşıyıcı anne, doğumdan sonra en fazla üç ay içerisinde ebeveynlik anlaşmasına itiraz edebilecek. Ancak aile hukuku alanındaki bazı yargıçlar bu sürenin yeterli olmayabileceğini düşünüyor. Lahey Mahkemesi aile hukuku yargıçlarından Annette Olland, Nieuwsuur'a yaptığı değerlendirmede, doğum öncesinde yapılan anlaşmaların doğum sonrasında da yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi gerektiğini savundu. Olland'a göre taşıyıcı annenin fikrini değiştirmesi halinde mahkemelerin vereceği kararlar oldukça karmaşık olacak. Çünkü taşıyıcı annenin, ebeveyn adaylarının ve çocuğun hakları aynı anda değerlendirilmek zorunda. Bu nedenle üç aylık itiraz süresinin uzatılması öneriliyor. Yıl sonunda yapılması beklenen parlamento görüşmelerinde bu sürenin yeniden ele alınması ve tasarıda değişiklik yapılması mümkün.
Jetten başbakanlık görevine bebek izni ekleyecek
Rob Jetten'in baba olmaya hazırlanması, yoğun çalışma temposuna sahip başbakanlık görevinin aile hayatıyla nasıl bağdaştırılacağı sorusunu da gündeme getirdi. D66 tarafından yapılan açıklamaya göre Jetten, bebeğin doğumu sırasında birkaç gün izin kullanacak. Başbakanın toplam beş günlük izin hakkı bulunuyor. Parti, Jetten'in küçük çocuk sahibi olan eski ve mevcut hükûmet üyelerinin çalışma hayatı ile aile sorumluluklarını nasıl dengelediğini örnek aldığını belirtiyor. Hollanda başbakanlığı; parlamento görüşmeleri, Avrupa Birliği zirveleri, uluslararası ziyaretler ve günün her saatinde hazır bulunmayı gerektiren sorumlulukları nedeniyle oldukça yoğun bir görev olarak biliniyor. Buna rağmen geçmişte benzer sorumlulukları aile hayatıyla birlikte yürüten siyasetçiler de oldu. Eski Başbakan Yardımcısı ve Sosyal İşler Bakanı Lodewijk Asscher, Rutte II hükûmetinde görev aldığı dönemde üç küçük çocuğa sahipti. Asscher, çocuklarını okula bırakmaya devam etmek istediğinde bakanlık çalışanlarının bu talebi yalnızca bir defalık bir düzenleme olarak değerlendirdiğini anlatmıştı. Jetten'in ise başbakanlık görevini sürdürürken baba olmanın getireceği sorumlulukları nasıl yöneteceği önümüzdeki dönemde yakından izlenecek. D66 cephesi, bu konuda partinin sık kullandığı "Het kan wel" (Bu mümkün) sloganına dikkat çekiyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
