Belçika'nın başkenti Brüksel'de laboratuvarlarda yürütülen hayvan deneylerine ilişkin açıklanan 2025 yılı verileri büyük tepki çekti. Bir yıl içinde 154 binden fazla hayvanın laboratuvarlarda öldüğü, bunlardan yaklaşık 110 bininin herhangi bir bilimsel deneyde bile kullanılmadığı ortaya çıktı.
HABER: Mesut Kapar
Hayvan hakları kuruluşları, ortaya çıkan tabloyu ciddi bir hayvan yaşamı kaybı olarak değerlendirirken laboratuvarlarda kullanılan yöntemlerin ve denetim mekanizmalarının yeniden gözden geçirilmesini istedi. Özellikle deneylerde kullanılmadan ölen hayvanların sayısı, bilimsel araştırmalarda kaynakların ve hayvanların nasıl değerlendirildiği konusunda tartışma başlattı.
Deney yapılmadan 110 bin hayvan öldü
Brüksel Bölge Yönetiminin açıkladığı verilere göre, 2025 yılında kentteki laboratuvarlarda toplam 154 binden fazla hayvan hayatını kaybetti. Bunların yaklaşık 44 bini bilimsel deneylerde kullanılırken 110 bini herhangi bir deney sürecine dâhil edilmeden öldü. Hayvan deneylerinin kaldırılması için mücadele eden S.E.A. (Suppression des expériences sur l'animal) kuruluşu, açıklanan rakamları hayvan yaşamlarının büyük ölçüde israf edilmesi olarak değerlendirdi. Kuruluş, özellikle deneylerde kullanılmadan ölen hayvanların sayısının son derece dikkat çekici olduğunu belirterek laboratuvarlardaki uygulamaların daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savundu. Veriler, hayvanların yalnızca deney süreçlerinde değil, araştırma sisteminin diğer aşamalarında da ciddi kayıplar yaşadığını ortaya koydu.
Deneylerin çoğunda fareler kullanılıyor
Brüksel'deki laboratuvarlarda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalarda kullanılan hayvanların yüzde 90'ından fazlasını fareler oluşturdu. Farelerin yanı sıra zebra balıkları, sıçanlar, kobaylar, domuzlar ve tavuklar da çeşitli araştırmalarda kullanıldı. Deneylerin önemli bir bölümü, doğrudan bir tedavi veya tıbbi uygulama geliştirmeyi amaçlamayan temel bilimsel araştırmalar kapsamında gerçekleştirildi. Bu çalışmaların öncelikli hedefi, biyolojik süreçleri ve hastalıkların mekanizmalarını daha iyi anlamak. Ancak deney hayvanlarının yalnızca yaklaşık yüzde 10'u, bilimsel bulguları somut uygulamalara dönüştürmeyi hedefleyen araştırmalarda kullanıldı. S.E.A., özellikle temel araştırmalarda bu kadar fazla hayvan kullanılmasının bilimsel ve etik açıdan yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Binlerce hayvan ağır acıya maruz kaldı
Açıklanan istatistikler, laboratuvarlarda kullanılan hayvanların maruz kaldığı acının boyutunu da gözler önüne serdi. Yaklaşık 5 bin 700 hayvan, ağır acıya neden olan ve bazı durumlarda ölümle sonuçlanabilen deneylere tabi tutuldu. Bunun yanında 15 binden fazla hayvanın kullanıldığı çalışmalar orta şiddette, 20 binden fazla hayvanın kullanıldığı deneyler ise hafif şiddette olarak sınıflandırıldı. Bu kategoriler, deneylerin hayvanlar üzerindeki fiziksel etkilerinin farklı seviyelerde olduğunu gösteriyor. Öte yandan Brüksel'de bilimsel deneylerde kullanılan hayvan sayısının son 10 yılın en düşük seviyesine gerilemesi dikkat çekti. 2016 yılında deneylerde kullanılan hayvan sayısı, 2025 yılındaki rakamın neredeyse iki katına ulaşmıştı. Bu düşüş olumlu bir gelişme olarak değerlendirilse de hayvan hakları kuruluşları mevcut uygulamaların hâlâ ciddi sorunlar barındırdığını savunuyor.
Hayvan deneylerine alternatif yöntemler gündemde
S.E.A., hayvan deneylerinin azaltılması ve mümkün olduğunca alternatif bilimsel yöntemlere geçilmesi çağrısında bulundu. Kuruluşa göre temel bilimsel araştırmaların önemli bir bölümü doğrudan tıbbi tedavilere dönüşmüyor. Ayrıca teknolojik gelişmeler, hayvan kullanılmadan gerçekleştirilebilecek araştırmalar için yeni imkânlar sunuyor. Bilgisayar simülasyonları, hücre kültürleri, insan organlarının işlevlerini taklit eden çip üzerinde organ teknolojileri ve yapay zekâ bu yöntemler arasında gösteriliyor. S.E.A. ayrıca hayvan deneylerinde olumlu sonuç veren ilaçların önemli bir bölümünün insanlarda aynı etkiyi göstermediğini savunarak bu araştırma yöntemlerinin bilimsel verimliliğinin de sorgulanması gerektiğini belirtiyor. Kuruluş, insan biyolojisini daha yakından taklit eden alternatif teknolojilere yatırım yapılmasının hem bilimsel araştırmalar hem de hayvanların korunması açısından önem taşıdığını vurguluyor.
Denetimlerin yüzde 82'si önceden bildirildi
Laboratuvarlardaki hayvan deneyleri kadar denetimlerin nasıl gerçekleştirildiği de tartışma konusu oldu. Brüksel'de 2025 yılında yapılan toplam 129 denetimin 106'sının önceden haber verilerek gerçekleştirildiği açıklandı. Buna göre denetimlerin yaklaşık yüzde 82'sinde laboratuvarlar kontrol edilecekleri konusunda önceden bilgilendirildi. S.E.A., bu yöntemin laboratuvarlardaki gerçek çalışma koşullarının tespit edilmesini zorlaştırabileceğini savunarak habersiz denetimlerin artırılmasını istedi. Kuruluş, hayvanların maruz kaldığı ağır koşulların önlenmesi için mevzuatın yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması ve denetimlerin daha etkili yürütülmesi gerektiğini belirtti. Brüksel'de bir yılda 154 binden fazla hayvanın öldüğünü ortaya koyan veriler, bilimsel araştırmalarda hayvan kullanımının sınırları, alternatif teknolojilerin yaygınlaştırılması ve laboratuvarların denetlenmesi konularındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
