Avusturya ekonomisinde uzun süren durgunluğun ardından sınırlı bir büyüme beklenirken, vatandaşların ekonomik koşullarında belirgin bir iyileşme öngörülmüyor.
HABER: Mesut Kapar
Yüksek enerji fiyatları ve enflasyon hanehalkı bütçelerini zorlamayı sürdürürken çalışanların reel ücretlerinde düşüş bekleniyor. Kamu maliyesinde büyüyen açık ve artan borç yükü de ülkenin önündeki önemli sorunlar arasında yer alıyor. Ekonomi uzmanları, bütçe hedeflerine ulaşılabilmesi için 2031’e kadar 9 milyar avroluk ek tasarrufa ihtiyaç duyulabileceği uyarısında bulunuyor.
Ekonomide sınırlı büyüme beklentisi
Avusturya Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (WIFO) ve İleri Araştırmalar Enstitüsü (IHS), sonbahar ekonomik tahminlerinde ülke ekonomisinin 2026 yılında büyümeye devam edeceğini öngördü. ORF’nin haberine göre WIFO, 2026 için yüzde 0,9, IHS ise yüzde 0,8 büyüme tahmininde bulundu. 2027’de büyümenin hız kazanması beklenirken WIFO yüzde 1,3, IHS yüzde 1 oranında artış öngörüyor.
Sanayi sektöründe görülen canlanma, büyüme tahminlerinin temel dayanaklarından biri olarak gösteriliyor. WIFO Başkanı Gabriel Felbermayr, sanayi şirketlerinin siparişlerinde artış yaşandığını ve sektöre yönelik beklentilerin iyileştiğini belirtti. Araştırma kuruluşları, imalat sanayisi ve ihracatta yüzde 2 ila 2,3 arasında büyüme bekliyor. Almanya ve Doğu Avrupa’daki sanayi faaliyetlerinin toparlanmasının Avusturya’ya da katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Buna karşın uzmanlar, mevcut tablonun henüz güçlü ve kalıcı bir ekonomik büyümeye işaret etmediğini vurguluyor.
İnşaat sektöründe kayıp yüzde 25’e ulaştı
Sanayideki olumlu sinyallere rağmen inşaat sektöründe uzun süredir devam eden gerileme dikkat çekiyor. WIFO verilerine göre sektörün yarattığı brüt katma değer, 2018 yılından bu yana toplam yüzde 25 azaldı. Felbermayr, ortaya çıkan tabloyu ağır bir kayıp olarak nitelendirirken ekonomik toparlanmanın kalıcı hâle gelmesi için inşaat sektörünün desteklenmesi gerektiğini savundu.
Özellikle eski binaların yenilenmesine yönelik kapsamlı bir programın sektördeki faaliyetleri canlandırabileceği belirtiliyor. İnşaatta yaşanan daralma, ekonomik büyümenin farklı sektörlere eşit ölçüde yansımadığını ortaya koyuyor. Sanayide siparişlerin artması beklenirken inşaat sektöründeki kayıpların telafi edilmesi için ilave adımlara ihtiyaç duyulabileceği ifade ediliyor.
Çalışanların reel ücretleri gerileyecek
Ekonominin büyümesi, çalışanların satın alma gücünde aynı yönde bir iyileşme sağlayamayacak. WIFO tahminlerine göre vergi sonrası reel ücretler 2026’da yüzde 1,5, 2027’de ise yüzde 0,2 azalacak. Bu durum, maaşlarda nominal artış olsa bile fiyatların daha hızlı yükselmesi nedeniyle çalışanların satın alabildiği mal ve hizmet miktarının düşebileceği anlamına geliyor.
Hanehalkı tüketimindeki artışın da sınırlı kalması bekleniyor. WIFO, özel tüketimin hem 2026 hem de 2027’de yüzde 0,5 büyüyeceğini tahmin ederken IHS, 2026 için yüzde 0,4 ve 2027 için yüzde 0,7 artış öngörüyor. IHS Başkanı Holger Bonin, geçmiş yıllarda yaşanan reel ücret kayıplarının tüketimi olumsuz etkilemeye devam ettiğini belirtti. Bonin, sonbaharda yapılacak toplu sözleşme görüşmelerinde çalışanların alım gücünün korunmasının önemine dikkat çekerken şirketlerin rekabet gücünün de hesaba katılması gerektiğini söyledi.
Enerji fiyatları ve enflasyon baskıyı artırıyor
Enerji maliyetleri, Avusturya ekonomisinin karşı karşıya olduğu başlıca risklerden biri olmaya devam ediyor. WIFO Başkanı Felbermayr, petrol ve doğal gaz ithalatındaki maliyet artışlarının ülke ekonomisi üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirtti. Felbermayr’ın açıklamasına göre doğal gaz fiyatları son 12 ayda üç katına çıktı. Yüksek enerji maliyetlerinin hem üretim yapan şirketleri hem de tüketicileri zorladığı ifade ediliyor.
WIFO, 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 3,3’e, IHS ise yüzde 3,1’e yükseltti. 2027’de enflasyonun WIFO’ya göre yüzde 2,6’ya, IHS’ye göre yüzde 2,8’e gerilemesi bekleniyor. Ancak her iki tahmin de Avrupa Merkez Bankasının yüzde 2’lik hedefinin üzerinde kalıyor. IHS uzmanı Sebastian Koch, eylülde yüzde 3,6 olarak ölçülen enflasyonun yaklaşık üçte birinin enerji fiyatlarından kaynaklandığını, hizmet sektöründeki fiyat artışlarının da baskıyı sürdürdüğünü belirtti.
Hükûmetin KDV indirimi, kira artışlarına yönelik sınırlamalar ve akaryakıt fiyatlarına ilişkin önlemlerinin enflasyonu bu yıl 0,3 ila 0,4 puan düşürdüğü hesaplanıyor. Bu katkının 2027’de yaklaşık 0,15 puana gerilemesi bekleniyor. Uzmanlara göre mevcut önlemler fiyat artışlarını sınırlasa da enflasyon sorununu kalıcı biçimde ortadan kaldırmaya yeterli değil. Ekonomik görünüm üzerindeki diğer riskler arasında enerji krizinin derinleşmesi, ABD’nin ekonomi politikaları ve yapay zekâ sektöründe olası bir finansal balonun patlaması da bulunuyor.
Bütçe açığı için 9 milyar avroluk tasarruf ihtiyacı
Avusturya’nın ekonomik görünümünü zorlayan bir diğer konu, kamu maliyesindeki bozulma. WIFO, bütçe açığının 2026’da millî gelirin yüzde 4’üne, IHS ise yüzde 3,9’una ulaşmasını bekliyor. 2027’de de açığın yüzde 3,7 ila 3,8 aralığında kalacağı tahmin ediliyor. Bu oranlar, Avrupa Birliği’nin yüzde 3’lük bütçe açığı sınırının üzerinde bulunuyor.
Maliye Bakanı Markus Marterbauer, bütçe açığını 2028’de yüzde 3’e indirmeyi hedefliyor. Ancak WIFO, mevcut önlemlerin bu hedefe ulaşmak için yeterli olmayabileceğini değerlendiriyor. Ekonomistlerin hesaplamalarına göre 2031’e kadar kamu maliyesinde 9 milyar avroluk ek tasarruf sağlanması gerekebilir. WIFO Ekonomisti Josef Baumgartner, yeni tedbirler alınmaması durumunda bütçe açığının 2031’e kadar yüzde 4’ün üzerinde kalabileceği uyarısında bulundu.
Kamu borcunun da önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor. IHS, borcun millî gelire oranını 2026’da yüzde 82,5, 2027’de yüzde 83,7 olarak tahmin ediyor. WIFO’nun 2027 öngörüsü ise yüzde 83,5 seviyesinde. WIFO’nun orta vadeli hesaplamalarına göre yeni önlemler alınmadığı takdirde bu oran 2031’de yüzde 89’a kadar yükselebilir. Artan faiz giderleri de bütçedeki baskıyı artırıyor. Marterbauer, faiz maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle 2027 yılı bütçe açığı tahmininin yüzde 3,5’ten yüzde 3,6’ya çıkarıldığını açıkladı.
İşsizlikte düşüş için 2027 işaret ediliyor
Ekonomideki sınırlı toparlanmanın istihdam piyasasına gecikmeli yansıması bekleniyor. WIFO ve IHS, 2026 yılında işsizlik oranının yüzde 7,6 olacağını öngörüyor. 2027’de ise oranın WIFO tahminine göre yüzde 7,3’e, IHS tahminine göre yüzde 7,4’e gerilemesi bekleniyor. Bu görünüm, büyümenin iş piyasasında hızlı bir rahatlama yaratmayabileceğine işaret ediyor.
Avusturya Sanayiciler Birliği de açıklanan tahminleri temkinli bir istikrar sinyali olarak değerlendirdi. Birliğin Genel Sekreteri Christoph Neumayr, toparlanmanın henüz güçlü olmadığını ve kırılganlığını koruduğunu söyledi. Muhalefetteki Avusturya Özgürlük Partisi’nin ekonomi sözcüsü Barbara Kolm ise sanayideki iyileşmenin hükûmet politikalarından çok dış talepteki artışla bağlantılı olduğunu savundu. Kolm, bütçe dengesinin yeni vergiler yerine kamu harcamalarının azaltılmasıyla sağlanması gerektiğini dile getirdi.
Açıklanan tahminler, Avusturya ekonomisinin büyümeye dönmesine rağmen vatandaşların alım gücü, enerji maliyetleri ve kamu borcu sorunlarının devam edebileceğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde ekonomik büyümenin ne ölçüde istihdama ve hanehalkı gelirlerine yansıyacağı, hükûmetin bütçe hedeflerine ulaşmak için hangi önlemleri alacağıyla birlikte yakından izlenecek.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
