

Hollanda’da vergi düzenlemesi nedeniyle başlayan siyasi anlaşmazlık, Başbakan Rob Jetten liderliğindeki azınlık hükûmetini dağılma noktasına getirdi. Koalisyon ortakları D66, VVD ve CDA arasında günlerdir devam eden kriz görüşmelerinden sonuç alınamadı. Tarafların uzlaşma sağlayamaması, hükûmetin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırırken erken seçim ihtimali de yeniden gündeme geldi.
HABER: A. Hamit Sürmeneli
NOS’un haberine göre üç koalisyon partisi, Hilversum kentindeki De Zwaluwenberg yerleşkesinde iki gün boyunca bir araya gelerek krizi aşmaya çalıştı. Ancak yoğun görüşmelere rağmen ortak bir çözüm bulunamadı. Siyasi liderler, müzakereleri sürdürmek üzere Lahey’deki Başbakanlık Konutu Catshuis’te yeniden buluşma kararı aldı. Hükûmet Enformasyon Servisi, toplantıların yoğun ancak olumlu bir atmosferde geçtiğini bildirdi. Buna karşın koalisyon temsilcileri görüşmelerin ardından kamuoyuna açıklama yapmaktan kaçındı. Bu durum, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının henüz giderilemediği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Krizin merkezinde 1 milyar avroluk vergi planı
Koalisyon ortakları arasındaki gerilimin temelinde, parlamentoda kabul edilen vergi düzenlemesi bulunuyor. D66 ve CDA, muhalefetteki Pro ve Volt ile anlaşarak servet vergisinin 1 milyar avro artırılmasını öngören bir düzenlemeye destek verdi. Bu artıştan elde edilecek gelirin, gelir vergisinin düşürülmesinde kullanılması planlandı.
Ancak koalisyonun üçüncü ortağı VVD, söz konusu düzenlemeye karşı çıktı. Hükûmet de mali hesaplamaların yeterince sağlam olmadığı gerekçesiyle parlamentoya değişikliği kabul etmeme çağrısında bulundu. Buna rağmen farklı partiler arasında yürütülen siyasi pazarlıklar sonucunda düzenleme parlamentodan geçti. Böylece VVD’nin açık itirazına rağmen koalisyonun diğer ortaklarının muhalefet partileriyle kurduğu iş birliği, hükûmet içindeki güven sorununu daha da derinleştirdi. Vergi politikası üzerinden başlayan tartışma, kısa sürede azınlık hükûmetinin nasıl yönetileceğine ilişkin daha geniş bir siyasi krize dönüştü.
Yeşilgöz azınlık hükûmetini başarısız buldu
VVD lideri ve Başbakan Yardımcısı Dilan Yeşilgöz, vergi düzenlemesinin kabul edilmesinin ardından mevcut koalisyon yapısının bu şekilde sürdürülemeyeceğini açıkladı. Yeşilgöz, azınlık hükûmeti modelini “başarısız bir deney” olarak nitelendirerek koalisyonda köklü bir yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyulduğunu savundu. Bu açıklama, üç ortak arasındaki anlaşmazlığı daha görünür hâle getirdi. VVD’nin mevcut çalışma biçimine yönelik itirazı, yalnızca vergi düzenlemesiyle sınırlı olmayan bir yönetim sorununun bulunduğunu ortaya koydu. Partinin daha kapsamlı bir değişiklik talep etmesi, koalisyonun geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Siyasi liderler koalisyonu kurtarmaya çalışıyor
Krizi çözmek amacıyla yürütülen görüşmelere Başbakan Rob Jetten ve D66 Meclis Grup Başkanı Jan Paternotte, VVD lideri Dilan Yeşilgöz ve Meclis Grup Başkanı Ruben Brekelmans ile CDA lideri Henri Bontenbal ve Başbakan Yardımcısı Pieter van den Brink katılıyor.
NOS siyasi muhabiri Arjan Noorlander’in aktardığı bilgilere göre görüşmelerde öncelik, mevcut üç partili koalisyonun yeniden işler hâle getirilmesi. Şimdilik başka siyasi partilerin katılımıyla yeni bir hükûmet oluşturulması seçeneği üzerinde müzakere yürütülmüyor. Taraflar öncelikle kendi aralarındaki anlaşmazlığı çözmeye çalışıyor.
Ancak görüşmelerin sonuçsuz kalması, koalisyon ortaklarının birbirlerine duyduğu güvenin yeniden tesis edilmesinin kolay olmayacağını gösteriyor. Özellikle VVD’nin yönetim modelinde değişiklik talep etmesi, uzlaşmanın yalnızca vergi düzenlemesi üzerinde yapılacak bir geri adımla sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor.
Hükûmet krizi bakanların programını değiştirdi
Siyasi kriz, hükûmet üyelerinin çalışma programlarını da etkilemeye başladı. Başbakan Yardımcısı ve İltica Bakanı Pieter van den Brink, koalisyon görüşmelerine katılabilmek için Viyana’da düzenlenen uluslararası toplantıya gitmekten vazgeçti. Toplantıda Hollanda’yı Dışişleri Bakanı Berendsen temsil etti. Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda’nın katıldığı toplantının gündeminde, iltica başvuruları reddedilen kişilerin gönderilebileceği geri gönderme merkezlerinin kurulması yer alıyor. Van den Brink’in programını değiştirmek zorunda kalması, iç siyasetteki krizin hükûmetin uluslararası çalışmalarına da yansımaya başladığını ortaya koydu.
Erken seçim seçeneği yeniden gündemde
Hollanda’daki azınlık hükûmetinin geleceği, D66, VVD ve CDA arasında sağlanacak uzlaşmaya bağlı. Tarafların mevcut yönetim modeli üzerinde anlaşamaması durumunda hükûmetin çalışmalarını sürdürmesi giderek zorlaşabilir. Koalisyon ortaklarının önünde mevcut hükûmeti yeniden işler hâle getirmek, yönetim biçimini değiştirmek veya farklı siyasi seçenekleri değerlendirmek gibi ihtimaller bulunuyor. Görüşmelerden sonuç çıkmaması hâlinde hükûmetin düşmesi ve erken seçime gidilmesi olasılığı güç kazanabilir.
Bununla birlikte üç parti de henüz koalisyonun sona erdiğini açıklamadı. Catshuis’te devam etmesi beklenen görüşmeler, Hollanda siyasetinde önümüzdeki dönemin yönünü belirleyecek kritik süreçlerden biri olarak görülüyor.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)



