Hollanda’nın Enschede kentinde yapılması planlanan yeni cami projesinde artık somut adımlar atılıyor. Tam 17 yıldır siyasi tartışmalar, hukuki süreçler, itirazlar ve protestolar nedeniyle gündemde olan caminin inşaatına 18 Aralık’ta atılacak ilk kazma ile başlanacak. Üç neslin hayalini süsleyen proje için cami yönetimi büyük sevinç yaşıyor. Yönetim, temel atma törenini görkemli bir etkinlikle kutlamaya hazırlanıyor.
Murat Yakar - ENSCHEDE
17 yıllık mücadele sonunda inşaat başlıyor
Hollanda’nın Enschede kentinde yeni bir cami yapılması için yıllardır sürdürülen mücadelede nihayet beklenen aşamaya gelindi. Yaklaşık 17 yıldır çeşitli incelemeler, siyasi anlaşmazlıklar, mahkeme süreçleri ve itirazlarla gündemde kalan proje artık hayata geçiriliyor.
Enschede’deki Kuipersdijk ile Wethouder Beversstraat kavşağında, şehir merkezinin güneyinde inşa edilecek yeni ibadethanenin temeli 18 Aralık’ta atılacak. Yeni cami, kentte bulunan ve artık oldukça eskiyen iki mevcut caminin yerini alacak. Projenin başlaması, uzun yıllardır yeni ve daha kapsamlı bir ibadethane bekleyen Müslüman toplumunda büyük heyecan yarattı. Cami yönetimi, yıllardır süren bekleyişin sona ermesinden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, temel atma sürecini geniş katılımlı bir kutlamayla karşılamayı planlıyor.
GÖKHAN ÇELİK
Üç neslin hayali gerçeğe dönüşüyor
Cami yönetimi Başkanı Gökhan Çelik, 17 yıllık bekleyişin ardından inşaat aşamasına gelinmesinin kendileri için son derece anlamlı olduğunu belirtti. Çelik, projenin yalnızca bugünkü kuşağın değil, geçmişten bugüne üç neslin ortak hayali olduğunu vurgulayarak duygularını şu sözlerle ifade etti: “On yedi yıl beklemek zorunda kaldık ama sonunda o gün geldi. Üç nesil birden mutlu: Bu proje dedelerimizin hayallerinde yaşadı, babalarımız harekete geçti ve şimdi de biz bunu gerçekleştirme fırsatını buluyoruz.” Çelik’in açıklaması, projenin Enschede’de yaşayan Türk ve Müslüman toplumu açısından taşıdığı manevi önemi de gözler önüne serdi.
Gökhan Çelik Ufuk Media’ya konuştu, 17 yıllık mücadelenin perde arkasını anlattı
Enschede’de yeni cami projesinin inşaat aşamasına gelmesinden büyük mutluluk duyduklarını belirten Cami Yönetimi Başkanı Gökhan Çelik, Ufuk Media’ya yaptığı özel açıklamada 17 yıllık sürecin kendileri için kolay geçmediğini, ancak hiçbir zaman umutlarını kaybetmediklerini ifade etti. Çelik, projenin yalnızca bugünkü yönetimin çabasıyla ortaya çıkmadığını, yıllar boyunca birçok insanın emek verdiği ve gelecek nesillere aktarılmasını istediği ortak bir hayal olduğunu vurguladı.
Yeni caminin Enschede’de yaşayan Türk ve Müslüman toplumu için önemli bir kazanım olacağını belirten Çelik, özellikle eski camilerin fiziki koşullarının yetersiz kaldığını, daha geniş ve modern bir ibadethaneye duyulan ihtiyacın uzun zamandır hissedildiğini dile getirdi. Yıllar süren siyasi tartışmalara, hukuki engellere ve çeşitli itirazlara rağmen projeden vazgeçmediklerini belirten Çelik, toplumun desteğinin kendilerine her zaman güç verdiğini ifade etti.
Çelik, Ufuk Media’ya yaptığı özel açıklamada 18 Aralık'ta başlayacak inşaatın kendileri için taşıdığı anlamı ise şu sözlerle özetliyor: “Bizim için 18 Aralık çok özel bir tarih olacak. Çünkü bu proje sadece bir cami inşa etmekten ibaret değil. Bunun arkasında 17 yıllık bir emek, sabır ve mücadele var. Dedelerimizin hayalini kurduğu, babalarımızın gerçekleşmesi için çaba gösterdiği bu projeyi şimdi biz hayata geçiriyoruz. İnşallah bizden sonraki nesiller de bu eserden faydalanacak. Bu nedenle büyük bir mutluluk ve heyecan içerisindeyiz.” Çelik, bu eserin gelecek nesillere bırakılacak kalıcı bir miras olacağına inandıklarını da sözlerine ekliyor.
Yeni cami 625 kişilik kapasiteye sahip olacak
Türk Kültür Merkezi adıyla hayata geçirilecek yeni cami, ibadet alanlarının yanı sıra farklı sosyal ihtiyaçlara da cevap verecek şekilde tasarlandı. Yeni ibadethane normal zamanlarda aynı anda 625 kişiye kadar hizmet verebilecek. İslamî bayramlarda ise kapasitenin yaklaşık 1.500 kişiye çıkarılması planlanıyor. Proje kapsamında ibadet alanının yanı sıra bir mağaza ve yiyecek-içecek hizmeti sunacak bir işletme de bulunacak. Ancak bu ticari alanlardan yalnızca camiye gelen ziyaretçilerin yararlanmasına izin verilecek. Yeni merkezin, sadece ibadet edilen bir yapı olmanın ötesinde, Enschede’deki Müslüman toplumunun sosyal ve kültürel ihtiyaçlarına da katkı sağlaması hedefleniyor.
Trafik ve ulaşım tartışmaları projeyi yıllarca geciktirdi
Yeni cami projesinin önündeki en önemli engellerden biri, bölgede oluşması beklenen trafik yoğunluğu oldu. Özellikle cuma namazları ve dinî bayramlarda camiye gelecek kişi sayısının artmasıyla çevredeki trafik akışının olumsuz etkilenebileceği yönündeki endişeler, projenin defalarca yeniden değerlendirilmesine neden oldu.
Belediye, trafik düzenlemesi konusunda birkaç kez yeniden çalışma yapmak zorunda kaldı. Son değerlendirmelerde ise bölgedeki yol altyapısının beklenen trafik yoğunluğunu karşılayabileceği sonucuna varıldı. Bu kapsamda yeni camiye özel bir çıkış yolu yapılması da planlandı. Böylece yıllardır projenin önünde önemli bir engel olarak duran ulaşım meselesinin çözüme kavuşturulduğu belirtildi.
Caminin maliyeti açıklanmadı, finansman çalışmaları sürüyor
Yeni caminin toplam maliyeti konusunda henüz kesin bir rakam açıklanmadı. Cami yönetimi Başkanı Gökhan Çelik, müteahhitler ve inşaat firmalarıyla görüşmelerin devam etmesi nedeniyle proje bütçesini şu aşamada paylaşmak istemediklerini belirtti. Projenin finansmanında ise Hollanda’daki yasal denetim mekanizmaları uygulanıyor. Belediye, Bibob adı verilen inceleme kapsamında inşaatta kullanılacak paranın kaynağını araştırıyor. Bu denetimle kara para aklama veya yabancı ülkelerden olası müdahale gibi risklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. İnşaat için ihtiyaç duyulan paranın tamamı henüz toplanmış değil. Ancak cami yönetimi bu konuda endişeli olmadığını ifade ediyor.
BAĞIŞ KAMPANYASI
Çelik, geçen yıl düzenlenen bir bağış kampanyasında yalnızca 12 saat içerisinde 1,6 milyon avro toplandığını hatırlatarak şöyle konuştu: “Geçen yıl düzenlediğimiz bağış kampanyasında on iki saat içerisinde 1,6 milyon avro topladık. Bu proje toplum tarafından sahipleniliyor ve yaptığımız işi ne kadar iyi yürüttüğümüzü gösteriyor.” Bu açıklama, cami projesinin finansmanında bölgedeki Müslüman toplumunun desteğinin önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.
Mevcut camilerin yetersizliği yeni projeyi zorunlu kıldı
Cami yönetimi, Enschede’deki iki mevcut ibadethanenin hem fiziksel koşullar hem de kapasite açısından artık ihtiyaca cevap vermekte zorlandığını daha önce de dile getirmişti. Eski binaların bakım ve kullanım sorunlarının yanı sıra otopark ücretleri ve çevrede oluşan trafik yoğunluğu da mevcut camilerin kullanımını güçleştiren unsurlar arasında gösteriliyor. Yeni caminin tamamlanmasıyla birlikte bu sorunların önemli ölçüde giderilmesi ve Müslüman toplumunun daha modern, geniş ve işlevsel bir ibadethaneye kavuşması bekleniyor.
İnşaatın iki yıl içinde kaba inşaatı tamamlanacak
Proje takvimine göre yeni caminin kaba inşaatının iki yıl içerisinde tamamlanması hedefleniyor. Ancak ibadethanenin tamamen bitirilerek hizmete açılacağı tarih henüz kesinleşmiş değil. İnşaatın başlaması dolayısıyla düzenlenecek törene Enschede Belediye Başkanı Roelof Bleker'in de katılacağı bildirildi. Belediye başkanının sözcüsü, Bleker'in temel atma etkinliğinde hazır bulunacağını doğruladı.
2016’dan bu yana süren siyasi ve hukuki mücadele
Enschede’deki yeni cami projesinin geçmişi 2016 yılına kadar uzanıyor. Belediye meclisi o yıl yeni caminin yapılmasına onay vermişti. Ancak proje, daha sonra trafik araştırmalarının yeterli olmadığı gerekçesiyle Danıştay tarafından iptal edildi. Belediyenin hazırladığı yeni plan da aynı gerekçeyle yüksek idare mahkemesinin engeline takıldı. Ardından hazırlanan başka bir öneri, 2020 yılının sonunda belediye meclisindeki çoğunluk tarafından reddedildi. Yaklaşık bir yıl sonra ise cami projesi yeniden meclis gündemine taşındı ve bu kez gerekli siyasi desteği alarak kabul edildi. 2023 yılında Danıştayın da projeye yeşil ışık yakmasıyla planlar kesinlik kazandı.
Bu uzun süreçte proje yalnızca siyasi ve hukuki tartışmalarla değil, protestolarla da gündeme geldi. İslam karşıtı Pegida hareketi üyelerinin gelecekte caminin yapılacağı alanı domuz kanıyla kirletmesi büyük tepki çekti. Ayrıca ezan okunmasına ilişkin ses testleri de tartışmalara neden oldu. Belediye meclisinin 2020 yılında projeyi reddetmesi ve Danıştayın belediyeyi trafik araştırmaları konusunda defalarca uyarması, inşaatın başlamasını yıllarca geciktiren gelişmeler arasında yer aldı.
Kısacası Enschede’de 17 yıl boyunca beklenen yeni cami projesinde artık söz değil, icraat zamanı. 18 Aralık’ta atılacak ilk kazmayla birlikte üç neslin hayali gerçeğe dönüşmeye başlayacak. Kentteki Müslüman toplum için bu tarih, yalnızca yeni bir binanın inşaat başlangıcı değil, yıllardır verilen mücadelenin de önemli bir dönüm noktası olacak. Bağışta bulunmak isteyenler ise buraya tıklayarak bağışta bulunabilirler.
YASAL UYARI: Haber, fotoğraf ve videolarımızı link vermeden kullananlar hakkında hukuki süreç başlatılacaktır. ©ufuk.nl UMG (Ufuk Media Grubu)
